Chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu AI đang thổi bùng lạm phát: bài toán khó cho Fed

AI: Giấc mơ giảm phát và thực tế lạm phát

Giới công nghệ Silicon Valley từ lâu đã ca ngợi AI như một lực lượng giảm phát, hứa hẹn một kỷ nguyên dư dả và chi phí rẻ. Nhưng thực tế đang diễn ra ngược lại: cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu AI đang đẩy chi phí leo thang, tạo ra lạm phát ngắn hạn rõ rệt. Theo Goldman Sachs, chi tiêu vốn cho AI tại Mỹ năm nay dự kiến đạt 581 tỷ USD, tương đương 1,8% GDP, và có thể tăng lên 2,8% vào năm 2028. Trên toàn cầu, con số này có thể lên tới 1.000 tỷ USD. Sự bùng nổ đầu tư này đang gây áp lực lên chuỗi cung ứng, đặc biệt là trong lĩnh vực điện năng và chất bán dẫn.

Lạm phát từ hạ tầng AI: Điện, chip và phần mềm

Giá điện sinh hoạt tại Mỹ đã tăng 10% trong hai năm tính đến tháng 7/2026, nhanh hơn mức tăng chung của CPI (6,2%). Nguyên nhân chính là nhu cầu điện khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu. Không chỉ điện, chi phí DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên) dự kiến tăng 400% so với năm 2024, theo JPMorgan. Giá phần mềm và phụ kiện máy tính cũng tăng 22,4% kể từ tháng 7/2024. Những con số này phản ánh rõ ràng tác động trực tiếp của việc xây dựng hạ tầng AI lên giá cả hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng.

Fed trước áp lực kép

Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người từng lạc quan về tác động giảm phát của AI, giờ đây phải thừa nhận khó khăn trong việc dự đoán thời điểm và mức độ ảnh hưởng từ phía cung. Cuộc họp tháng 7/2026 đã chứng kiến sự bất đồng khi Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari bỏ phiếu phản đối, kêu gọi tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát do AI. Kashkari nhấn mạnh đầu tư vào trung tâm dữ liệu đã thêm một yếu tố cầu mới vào lạm phát cao hiện nay. Fed đang phải cân nhắc giữa việc thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát giá cả và việc hỗ trợ tăng trưởng dài hạn từ công nghệ mới.

Lợi ích năng suất: Vẫn còn xa vời

Mặc dù chi phí tăng cao, lợi ích năng suất từ AI vẫn chưa rõ ràng. Khảo sát của Cục điều tra dân số cho thấy chỉ 17-20% doanh nghiệp Mỹ sử dụng AI, tập trung chủ yếu ở các công ty lớn. Peter Boockvar, CIO của OnePoint BFG Wealth Partners, chỉ ra rằng ngay cả internet, một cuộc cách mạng công nghệ lớn, cũng chỉ giúp năng suất tăng 1,5% trong 30 năm. Ông nghi ngờ AI có thể tạo ra bước nhảy vọt lớn hơn. Sự chậm trễ trong việc áp dụng AI vào quy trình kinh doanh, cùng với các "mắt xích yếu" (weak links) – những nhiệm vụ khó tự động hóa – khiến lợi ích năng suất chưa thể hiện rõ trong số liệu thống kê.

Kết luận và điều cần theo dõi

AI có thể sẽ mang lại những thay đổi lớn về năng suất trong tương lai, nhưng hiện tại, chi phí đầu tư đang tạo ra lạm phát đáng kể. Fed đang phải đối mặt với bài toán khó: làm sao kiềm chế lạm phát mà không kìm hãm tăng trưởng dài hạn. Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao các báo cáo lạm phát tiếp theo, đặc biệt là giá điện và chip, cũng như các phát biểu của các quan chức Fed về lập trường chính sách. Biên bản cuộc họp FOMC gần nhất và các dữ liệu kinh tế như chỉ số giá nhà ở Trung Quốc (công bố ngày 17/8) cũng sẽ cung cấp thêm tín hiệu về hướng đi của thị trường.