Nga nói sản lượng dầu giảm chỉ là tạm thời: thị trường có nên tin khi lọc dầu bảo trì chồng chất rủi ro trừng phạt?

Nga trấn an nhưng thị trường vẫn nghi ngờ

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak tuyên bố sản lượng dầu giảm hiện nay chỉ là hiện tượng tạm thời, sẽ phục hồi khi các nhà máy lọc dầu hoàn tất bảo trì và hoạt động ổn định trở lại. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Nga đang trải qua cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng, khiến chính quyền liên tục phải trấn an dư luận.

Tuy nhiên, giới phân tích đặt câu hỏi về độ tin cậy của thông điệp này. Các nhà máy lọc dầu của Nga không chỉ gặp sự cố bảo trì thông thường mà còn chịu thiệt hại nặng nề từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, vốn ngày càng gia tăng về tần suất và hiệu quả. Điều này đặt ra nghi vấn liệu việc giảm sản lượng có thực sự chỉ là tạm thời hay phản ánh một xu hướng suy giảm sâu hơn.

Tấn công UAV và trừng phạt: cú sốc kép lên chuỗi cung ứng

Kể từ mùa xuân, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, nhằm cắt đứt nguồn cung nhiên liệu cho tiền tuyến và thị trường nội địa. Hậu quả là Nga đã phải ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, có hiệu lực đến cuối tháng 9, làm thắt chặt thêm thị trường sản phẩm chưng cất trung gian toàn cầu. Không chỉ các nhà máy lọc dầu bị ảnh hưởng, các cuộc tấn công còn nhắm vào các cảng xuất khẩu ở Biển Đen và Baltic, gây gián đoạn nghiêm trọng đến hoạt động xuất khẩu dầu thô.

Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt từ phương Tây trong năm qua đã hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ và tài chính của Nga, khiến việc sửa chữa và bảo trì các cơ sở hạ tầng trở nên khó khăn hơn. Sự kết hợp giữa tấn công vật lý và áp lực kinh tế đã tạo ra một cú sốc kép, không chỉ ảnh hưởng đến các nhà máy lọc dầu mà còn lan sang cả lĩnh vực thượng nguồn (khai thác).

Dự báo của Rystad: sản lượng giảm sâu hơn, không phải tạm thời

Công ty tư vấn Rystad Energy đã hạ dự báo sản lượng dầu thô của Nga xuống mức trung bình 8,95 triệu thùng/ngày trong năm 2026 và tiếp tục giảm xuống khoảng 8,6 triệu thùng/ngày vào năm 2027, thấp hơn khoảng 90.000 thùng/ngày so với dự báo trước đó. Theo bà Daria Melnik, Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu dầu khí tại Rystad, các cuộc tấn công bằng UAV không chỉ ảnh hưởng đến các nhà máy lọc dầu mà còn hạn chế hoạt động khai thác thượng nguồn.

Bà Melnik giải thích: "Mỗi thùng dầu không được xử lý tại nhà máy lọc dầu phải được xuất khẩu, đưa vào kho hoặc loại bỏ khỏi sản xuất. Trong khi Nga có thể hấp thụ sự mất cân bằng này vào tháng 6, thì tháng 7 đã cho thấy hệ thống xuất khẩu của họ không thể xử lý nhất quán khối lượng bổ sung." Điều này cho thấy sản lượng giảm không chỉ là do bảo trì, mà còn do năng lực xuất khẩu bị hạn chế, buộc Nga phải cắt giảm sản lượng.

Tác động đến thị trường và hàm ý cho nhà giao dịch

Tình trạng gián đoạn nguồn cung từ Nga, cùng với các thỏa thuận dầu mỏ đầy biến động của Mỹ với Venezuela, đang củng cố giá dầu ở mức cao. Điều này có tác động vòng hai đến lạm phát toàn cầu, khi chi phí năng lượng tăng có thể đẩy giá cả hàng hóa và dịch vụ lên cao, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Đồng CAD, AUD và NOK – vốn nhạy cảm với giá dầu – có thể được hỗ trợ nếu giá dầu tiếp tục tăng, nhưng cũng chịu áp lực nếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại do chi phí năng lượng cao.

Nhà giao dịch cần theo dõi chặt chẽ diễn biến tại Nga, đặc biệt là khả năng phục hồi của các nhà máy lọc dầu và hệ thống xuất khẩu. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sản lượng không thể phục hồi nhanh chóng sẽ củng cố xu hướng tăng giá dầu. Ngoài ra, các số liệu về cán cân thương mại của Mỹ và Canada công bố hôm nay cũng sẽ cung cấp thêm thông tin về dòng chảy thương mại và sức khỏe kinh tế, ảnh hưởng đến định hướng của Fed và giá trị đồng USD.