Franc Thụy Sĩ đổi vai: từ trú ẩn an toàn sang đồng tiền tài trợ giữa lúc SNB can thiệp

Can thiệp của SNB đã đổi chiều câu chuyện franc

Vào tháng 3/2026, gần thời điểm cuộc chiến Iran bùng phát, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) đã can thiệp để chặn dòng vốn trú ẩn đổ vào franc. Động thái này đã ngăn đà tăng của CHF — vốn được xem là đồng tiền trú ẩn an toàn truyền thống — và kể từ đó sức hút trú ẩn của nó suy giảm rõ rệt. Tính từ đầu cuộc chiến, CHF là đồng tiền G10 hoạt động kém thứ hai, chỉ sau SEK.

Điểm đáng chú ý là cả Riksbank Thụy Điển lẫn SNB hiện đều không tỏ ra lo ngại về áp lực lạm phát dai dẳng. Đây là sự khác biệt căn bản so với phần lớn các ngân hàng trung ương G10 khác, vốn vẫn đang vật lộn với lạm phát. Khi một ngân hàng trung ương không còn phải lo lạm phát, áp lực phải nâng lãi suất biến mất — và đó chính là cơ chế dẫn dắt câu chuyện tỷ giá của CHF lúc này.

Lãi suất 0% và câu hỏi về vai trò đồng tiền tài trợ

Khác với nhiều ngân hàng trung ương G10, thị trường gần như không định giá khả năng SNB nâng lãi suất trong năm nay. Với lãi suất chính sách đang ở mức 0%, chi phí vay franc gần như bằng không — đây là điều kiện tiên quyết để một đồng tiền trở thành "đồng tiền tài trợ" (funding currency) trong các giao dịch carry trade.

Cơ chế ở đây khá rõ: khi lãi suất một đồng tiền thấp, nhà đầu tư có thể vay đồng tiền đó với chi phí rẻ, rồi đem đổi sang đồng tiền có lãi suất cao hơn để hưởng chênh lệch. Dòng vốn này tạo áp lực bán lên đồng tiền tài trợ. Vấn đề là franc vẫn giữ vị thế trú ẩn an toàn lâu đời — nên bất kỳ cú sốc rủi ro nào cũng có thể đảo ngược dòng vốn, khiến CHF bật tăng mạnh. Thị trường sẽ phải cân bằng giữa hai thái cực này.

Yếu tố Nhật Bản và rủi ro chính trị châu Âu

Một biến số quan trọng là cuộc họp chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) vào ngày 18/9. Nếu BoJ phát tín hiệu tăng tốc độ thắt chặt tiền tệ, thị trường sẽ tiếp tục tìm kiếm các đồng tiền tài trợ thay thế. Với lãi suất rất thấp, CHF có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn cho một số nhà đầu tư — nhưng chính vị thế trú ẩn an toàn của nó lại khiến những người khác e dè.

Song song đó, rủi ro chính trị châu Âu vẫn hiện hữu. Năm tới sẽ diễn ra bầu cử tổng thống Pháp, với khả năng phe cực hữu giành chiến thắng — một kịch bản mà nhiều thành viên thị trường tỏ ra cảnh giác. Nếu rủi ro này leo thang, dòng vốn trú ẩn có thể quay trở lại franc, làm đảo chiều câu chuyện đồng tiền tài trợ.

Bối cảnh thị trường và các mốc cần theo dõi

Trên thị trường, USD/CHF đang giao dịch quanh 0.8178, tăng nhẹ 0.06% trong phiên, trong khi chỉ số DXY ở mức 99.658 (+0.19%). Đà tăng của USD đang chịu ảnh hưởng từ dữ liệu sắp tới: chỉ số sản xuất Empire State (dự báo 14.75 so với 20.60 kỳ trước) và doanh số bán lẻ (dự báo 0.9% so với -0.6% kỳ trước). Nếu doanh số bán lẻ phục hồi đúng dự báo, USD có thể được hỗ trợ thêm, tạo áp lực lên CHF.

Ở chiều ngược lại, vàng giảm 0.83% xuống 4263.17, EUR/USD giảm 0.13% về 1.15329, còn USD/JPY tăng 0.45% lên 155.03 — cho thấy dòng tiền đang nghiêng về USD trong ngắn hạn. Với USD/CHF, vùng 0.8178 là mốc hiện tại cần giữ; nếu vượt lên, cặp tiền có thể hướng tới các ngưỡng cao hơn, trong khi mất mốc này sẽ mở đường cho franc mạnh trở lại.

Điều cần theo dõi trong phiên tới

Nhà giao dịch nên chú ý đến phản ứng của thị trường với dữ liệu doanh số bán lẻ Mỹ và cuộc họp BoJ ngày 18/9 — hai sự kiện có thể định hình lại câu chuyện đồng tiền tài trợ. Đồng thời, diễn biến chính trị Pháp và bất kỳ tín hiệu can thiệp nào từ SNB sẽ là yếu tố quyết định liệu franc có lấy lại vai trò trú ẩn an toàn hay tiếp tục bị dùng làm nguồn vốn giá rẻ.