Nhà máy lọc dầu Ấn Độ chạy hết công suất: Động lực mới cho giá dầu và thị trường nhiên liệu

Hoạt động tối đa công suất tại Ấn Độ: Phản ứng trước khủng hoảng nguồn cung

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông và các lệnh trừng phạt làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ – nước nhập khẩu dầu thô lớn thứ ba thế giới – đã duy trì công suất hoạt động ở mức 105–108% trong sáu tháng qua. Đây là một mức độ khai thác vượt xa thiết kế thông thường, cho thấy nỗ lực tối đa hóa sản lượng để bù đắp thiếu hụt nguồn cung từ Nga và Trung Đông.

Ông Nandakumar Pillai, giám đốc công ty Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited (MRPL), xác nhận tại hội nghị APPEC ở Singapore rằng họ sẽ duy trì hoạt động trên 100% công suất ít nhất đến tháng 3/2027. MRPL, với công suất 300.000 thùng/ngày, là một ví dụ điển hình về tính linh hoạt của các nhà máy Ấn Độ khi có thể xử lý đa dạng loại dầu thô có độ API từ 16 đến 48, cho phép họ tận dụng các nguồn dầu giá rẻ hơn từ nhiều khu vực.

Diesel: Điểm nghẽn thực sự của thị trường dầu mỏ

Không chỉ dừng lại ở việc tăng công suất, các nhà máy Ấn Độ đang ưu tiên sản xuất diesel thay vì nhiên liệu máy bay để đáp ứng nhu cầu nội địa tăng cao và tận dụng giá diesel toàn cầu leo thang. Các nhà phân tích đã nhiều tuần liên tục cảnh báo rằng diesel và các sản phẩm chưng cất trung bình mới là bài kiểm tra căng thẳng thực sự, chứ không phải dầu thô.

Nguyên nhân sâu xa đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố: chiến tranh Mỹ-Iran làm gián đoạn nguồn cung từ khu vực vốn chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu diesel toàn cầu; các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu Nga làm giảm đáng kể năng lực chế biến của Nga; và lệnh cấm xuất khẩu diesel của Nga khiến thị trường càng thêm khan hiếm. Kết quả là biên lợi nhuận (crack spread) của diesel đã chạm mức cao kỷ lục, phản ánh sự mất cân đối cung cầu nghiêm trọng.

Tác động lan tỏa đến giá dầu và lạm phát toàn cầu

Giá dầu thô đang tiến gần đến mốc 100 USD/thùng, được hỗ trợ bởi nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà máy lọc dầu Ấn Độ. Khi các nhà máy này hoạt động hết công suất, họ cần nhập khẩu nhiều dầu thô hơn, tạo thêm áp lực lên nguồn cung vốn đã eo hẹp. Điều này không chỉ đẩy giá dầu tăng mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên toàn cầu, đặc biệt là diesel – loại nhiên liệu quan trọng cho vận tải và nông nghiệp.

Hệ quả tất yếu là áp lực lạm phát gia tăng tại nhiều quốc gia, khi chi phí nhiên liệu leo thang lan truyền vào giá cả hàng hóa và dịch vụ. Các ngân hàng trung ương, vốn đang tìm cách kiểm soát lạm phát, sẽ phải đối mặt với một thách thức lớn hơn. Điều này giải thích tại sao đồng USD vẫn mạnh mặc dù có những dấu hiệu nới lỏng chính sách tiền tệ từ Fed.

Ảnh hưởng đến các đồng tiền hàng hóa: CAD, AUD, NOK

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến giá dầu và nhiên liệu đóng vai trò quan trọng. Canada là một nhà xuất khẩu dầu thô lớn, trong khi Na Uy cũng là một nước xuất khẩu năng lượng đáng kể. Khi giá dầu tăng, các đồng tiền này thường được hưởng lợi nhờ cải thiện điều kiện thương mại. Tuy nhiên, mức độ tác động không đồng đều: CAD nhạy cảm với giá dầu WTI, trong khi NOK phụ thuộc nhiều hơn vào giá khí đốt và dầu Brent. AUD, mặc dù ít liên quan trực tiếp đến năng lượng, vẫn bị ảnh hưởng gián tiếp qua tăng trưởng toàn cầu và giá hàng hóa khác.

Trong bối cảnh hiện tại, với giá dầu Brent đang hướng tới 100 USD, CAD và NOK có thể nhận được hỗ trợ nhất định. Tuy nhiên, nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt và nguồn cung được cải thiện, đà tăng này có thể đảo chiều nhanh chóng. Nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến địa chính trị cũng như dữ liệu tồn kho nhiên liệu để đánh giá xu hướng.

Theo dõi tiếp: Dữ liệu tồn kho và PPI Mỹ

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung vào báo cáo tồn kho dầu thô API công bố lúc 03:30 sáng nay (giờ Việt Nam) và chỉ số PPI của Mỹ vào tối nay. Dữ liệu PPI dự kiến tăng 0,4% so với tháng trước, phản ánh áp lực giá đầu vào, có thể củng cố kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn. Nếu tồn kho dầu thô và nhiên liệu tiếp tục giảm mạnh, giá dầu có thể vượt qua mốc 100 USD, tạo thêm động lực cho các đồng tiền hàng hóa. Ngược lại, nếu tồn kho tăng bất ngờ, áp lực điều chỉnh có thể xảy ra. Nhà giao dịch nên theo dõi sát các mốc giá quan trọng và biến động của DXY để có chiến lược phù hợp.