Dầu có thể chạm 120 USD nếu rủi ro vận tải leo thang: kịch bản nào cho giá dầu khi căng thẳng Trung Đông chưa hạ nhiệt?

Rủi ro vận tải biển đẩy giá dầu lên vùng 100 USD

Căng thẳng tại Trung Đông đang tái bùng phát mạnh mẽ, kéo giá dầu Brent vượt 97 USD/thùng và WTI trên 92 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu tuần – mức cao nhất kể từ giữa tháng 7. Điểm nhấn là cảnh báo từ Goldman Sachs rằng giá dầu có thể tăng vọt lên 120 USD nếu các cuộc tấn công vào hoạt động vận chuyển trong khu vực trở nên nghiêm trọng hơn. Cảnh báo này không chỉ dựa trên diễn biến leo thang quân sự, mà còn phản ánh sự mong manh của chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu trước nguy cơ tắc nghẽn tại eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới.

Phản ứng của Mỹ khi tấn công ba tàu chở dầu của Iran, cùng lời đe dọa trả đũa "nhanh hơn, nặng nề hơn" từ phía Tehran, cho thấy xung đột đã vượt ra khỏi khuôn khổ "ăn miếng trả miếng" thông thường. Việc Iran công bố sẽ thiết lập "vùng cấm" mới trải dài từ Vịnh Ba Tư đến eo biển Hormuz càng làm gia tăng rủi ro gián đoạn vận tải, đẩy phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị vào giá dầu.

Kịch bản nào cho giá dầu?

Goldman Sachs nhận định có "dư địa tăng giá đáng kể" cho dầu thô, nhưng đồng thời lưu ý rằng cú sốc nguồn cung đối với khí tự nhiên và các sản phẩm tinh chế còn lớn hơn so với dầu thô. Điều này hàm ý rằng các nhà giao dịch nên chú ý không chỉ tới giá dầu thô mà cả giá gas, xăng, dầu diesel – những mặt hàng có thể tăng mạnh hơn do năng lực lọc dầu toàn cầu đang bị thu hẹp.

Có ba kịch bản chính:

• Kịch bản cơ sở: Xung đột tiếp tục nhưng chưa lan rộng ra toàn tuyến vận tải. Giá dầu dao động quanh ngưỡng 95–105 USD, phản ánh mức bù rủi ro hiện tại.
• Kịch bản leo thang: Các cuộc tấn công nhắm vào tàu chở dầu trở nên thường xuyên, buộc các hãng vận tải phải đổi hướng hoặc tạm ngừng qua Hormuz. Giá dầu có thể tiến nhanh về 120 USD, tương tự cảnh báo của Goldman.
• Kịch bản giảm nhiệt: Nếu có bất kỳ tín hiệu ngoại giao nào từ Mỹ hoặc Iran, giá có thể nhanh chóng mất đi phần bù rủi ro, quay về vùng 85–90 USD.

Tác động vòng hai: Lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Giá dầu tăng cao sẽ tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu, đặc biệt khi chi phí vận chuyển và năng lượng lan tỏa vào giá tiêu dùng. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất. Dữ liệu PPI tháng 8 dự kiến công bố ngày 10/9 với mức tăng 0,4% so với tháng trước (kỳ trước 0%) sẽ là tín hiệu quan trọng, cho thấy áp lực giá sản xuất đang quay trở lại.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này mang lại lợi ích kép cho CAD, AUD, NOK nhờ giá năng lượng và kim loại tăng. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc khác nhau: NOK hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu khí, trong khi CAD và AUD chịu ảnh hưởng từ cả giá dầu lẫn kim loại công nghiệp. Sự phân hóa sẽ rõ rệt nếu giá dầu vượt 100 USD – NOK có thể mạnh hơn so với CAD và AUD.

Theo dõi gì tiếp theo?

Nhà giao dịch cần theo dõi sát các yếu tố sau:

• Hành động quân sự tiếp theo của Iran và Mỹ, đặc biệt là việc thực thi "vùng cấm" tại Hormuz.
• Dữ liệu tồn kho dầu thô API công bố ngày 10/9, phản ánh mức độ thiếu hụt nguồn cung thực tế.
• Chỉ số PPI Mỹ cùng ngày, đánh giá áp lực lạm phát đầu vào.
• Biến động của DXY – đồng USD yếu đi (hiện ở 98,9) có thể hỗ trợ thêm cho giá dầu và vàng.

Thị trường đang bước vào giai đoạn biến động mạnh, nơi mỗi thông tin địa chính trị đều có thể tạo ra những cú sốc giá. Việc quản trị rủi ro và theo dõi sát diễn biến là chìa khóa để điều hướng thành công.