Dầu Brent tiến sát 100 USD khi Hormuz nóng lên: Kịch bản nào cho giá năng lượng?

Căng thẳng Hormuz đẩy giá dầu lên đỉnh 6 tuần

Sáng nay, giá dầu Brent giao sau tiếp tục duy trì quanh mốc 97 USD/thùng, tăng 9% trong 5 phiên và 19% so với một tháng trước. Mức này chỉ còn cách đỉnh ngày 24/7 (97,93 USD) một khoảng rất hẹp, và thị trường đang dồn sự chú ý vào ngưỡng tâm lý 100 USD. WTI cũng leo lên 92,27 USD/thùng, ghi nhận mức cao nhất gần 6 tuần.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc Mỹ và Iran liên tục tập kích lẫn nhau tại eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới trong thời bình. Cuối tuần qua, Mỹ đánh trúng ba tàu chở dầu Iran, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công ba tàu chở dầu và ba tàu liên quan đến Mỹ ở các khu vực khác. Chưa dừng lại, cơ sở lọc dầu Jizan của Saudi Aramco tiếp tục bị tập kích lần thứ hai trong vòng một tháng, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung từ nhà sản xuất lớn nhất OPEC.

Số liệu từ Kpler cho thấy lưu lượng tàu chở hàng qua Hormuz đã giảm xuống trung bình chỉ còn 10 tàu mỗi ngày trong 10 ngày qua, so với mức bình thường cao hơn nhiều. Điều này phản ánh rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng đang hiện hữu, không chỉ là lo ngại mang tính phòng thủ.

Cung cầu thắt chặt: Yếu tố nền tảng đẩy giá

Không chỉ căng thẳng địa chính trị, thị trường dầu còn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài trên toàn cầu. Rachel Ziemba, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Mới (CNAS), nhận định: “Đây là phản ánh của xung đột liên tục và giao tranh ác liệt. Thâm hụt nguồn cung toàn cầu đang dai dẳng và khó có hồi kết.”

Việc Saudi Aramco bị tấn công vào cơ sở Jizan, có thể trì hoãn kế hoạch khôi phục sản xuất, càng làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm. Trước đó, thị trường từng chứng kiến giá dầu giảm về mức trước chiến tranh vào đầu tháng 7, sau đó tăng lại rồi giảm, và hiện tại tăng vọt trở lại do các cuộc tấn công cuối tuần. Theo Arif Gasilov, đối tác tại Gasilov Group, thị trường có thể sẽ đạt điểm bùng phát nếu xung đột kéo dài, khi mà ngay cả một lệnh ngừng bắn cũng khó khiến giá giảm quá 1-2 USD.

Tác động lên lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Giá dầu tăng cao đang tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu, đặc biệt là tại Mỹ. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã nhảy vọt lên 4,15 USD/gallon, tăng 7 cent chỉ trong một tuần, và tăng 39% kể từ khi chiến tranh bùng nổ hồi cuối tháng 2. Đáng chú ý, giá diesel đã chạm mức kỷ lục 5,90 USD/gallon, khiến chi phí vận chuyển hàng hóa tăng cao, từ đó “ngấm” vào giá tiêu dùng. Điều này giải thích vì sao lạm phát kỳ vọng tại Mỹ vẫn neo cao, và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó có thể sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này mang lại lợi ích kép cho CAD, AUD và NOK. Canada và Na Uy là những nhà xuất khẩu dầu lớn, hưởng lợi từ giá dầu cao khiến thu ngân sách và cán cân thương mại cải thiện. Đồng CAD thường tăng giá khi dầu WTI vượt ngưỡng 90 USD, và AUD cũng được hỗ trợ gián tiếp qua kênh thương mại năng lượng và hàng hóa. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào việc giá dầu duy trì ở vùng cao này bao lâu, cũng như phản ứng của các ngân hàng trung ương trước rủi ro lạm phát.

Trung Quốc và chiến lược ứng phó khác biệt

Trong khi Mỹ và phương Tây chịu áp lực giá xăng dầu, Trung Quốc lại có cách tiếp cận riêng. Bắc Kinh đã chủ động giảm phụ thuộc vào nhập khẩu qua Hormuz bằng cách khai thác kho dự trữ chiến lược (SPR), tăng cường nhập dầu từ Nga – quốc gia có thể cung cấp gần một nửa nhu cầu dầu hàng ngày của Trung Quốc – và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện. Hiện hơn 50% ô tô bán ra tại Trung Quốc là xe điện, giúp nước này giảm đáng kể nhạy cảm với biến động giá dầu. Điều này tạo ra sự phân hóa rõ rệt: trong khi Mỹ và châu Âu đối mặt với lạm phát năng lượng, Trung Quốc có thể duy trì ổn định kinh tế tốt hơn, qua đó hỗ trợ đồng nhân dân tệ và các tài sản rủi ro châu Á.

Theo dõi tiếp: Dữ liệu tồn kho và PPI Mỹ

Tuần này, giới giao dịch cần đặc biệt lưu ý hai sự kiện quan trọng. Thứ nhất, báo cáo tồn kho dầu thô API sẽ được công bố lúc 03:30 sáng thứ Năm (giờ Việt Nam), phản ánh mức độ thiếu hụt nguồn cung thực tế tại Mỹ. Thứ hai, chỉ số PPI tháng 8 sẽ được công bố lúc 19:30 tối thứ Năm, với dự báo tăng 0,4% so với tháng trước (kỳ trước là 0%). Nếu PPI vượt dự báo, khả năng Fed phải giữ lãi suất cao lâu hơn sẽ tăng lên, gây áp lực lên đồng USD và các tài sản rủi ro. Ngoài ra, diễn biến tại Hormuz và các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ sẽ là yếu tố quyết định liệu giá dầu có thực sự chinh phục mốc 100 USD hay không.