Kỷ lục giá tàu chở dầu giữa căng thẳng Hormuz: Chi phí vận tải leo thang, thị trường dầu đối mặt với cú sốc nguồn cung

Giá tàu chở dầu siêu lớn lập đỉnh lịch sử

Thị trường vận tải biển vừa chứng kiến một cột mốc chưa từng có: giá tàu chở dầu siêu lớn (VLCC), cả mới lẫn cũ, đã vượt mốc 130 triệu USD trong quý II/2026, theo dữ liệu từ hãng môi giới tàu biển Braemar. Đây là mức cao nhất mọi thời đại, phản ánh một sự thay đổi cấu trúc trong cách vận chuyển dầu thô từ Trung Đông.

Không chỉ giá tàu, chi phí thuê tàu chở dầu siêu lớn theo năm cũng chạm mức kỷ lục. Sự khan hiếm tàu và nhu cầu tăng vọt từ các nhà sản xuất dầu đã đẩy chi phí logistics lên cao, tạo ra một lớp áp lực mới lên chuỗi cung năng lượng toàn cầu vốn đã căng thẳng vì bất ổn địa chính trị.

Vì sao các nhà sản xuất Trung Đông đổ tiền vào đội tàu riêng?

Động lực chính đằng sau cơn sốt mua tàu là sự dịch chuyển chiến lược của các nhà sản xuất dầu Trung Đông. Trước tình trạng các cuộc tấn công vào tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn diễn ra thường xuyên, nhiều hãng vận tải biển quốc tế ngày càng e ngại đưa tàu vào khu vực này. Điều này buộc các nhà sản xuất như ADNOC (UAE) và Kuwait Petroleum phải tự đảm bảo năng lực vận chuyển.

Đầu tháng này, ADNOC đã chi 1,3 tỷ USD để mua sáu tàu chở dầu siêu lớn và năm tàu chở khí hóa lỏng, tất cả sẽ được đưa vào hoạt động ngay. Đây không chỉ là một thương vụ mua sắm đơn thuần; nó phản ánh một thực tế: sở hữu tàu riêng giúp ADNOC duy trì xuất khẩu dầu từ Vịnh Ba Tư bất chấp lệnh phong tỏa của Iran. Công ty này còn tuyên bố sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào tàu cũ để hỗ trợ các công ty con.

Iraq và bài toán chi phí vận chuyển tăng cao

Không phải quốc gia nào cũng có điều kiện như UAE. Iraq, do không sở hữu đội tàu chở dầu riêng, vẫn phải phụ thuộc vào các thương nhân và người mua quốc tế để vận chuyển dầu thô. Hệ quả là Iraq buộc phải giảm giá sâu để hấp dẫn các nhà vận chuyển chấp nhận rủi ro đi qua Hormuz. Điều này tạo ra sự phân hóa rõ rệt: trong khi UAE có thể kiểm soát chi phí logistics nhờ đội tàu riêng, thì Iraq phải gánh chịu chi phí cơ hội lớn, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Tác động lên giá dầu, lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Chi phí vận chuyển tăng cao là một yếu tố mới đẩy giá dầu thô lên cao, bên cạnh các yếu tố cung cầu truyền thống. Khi chi phí logistics chiếm tỷ trọng lớn hơn trong giá dầu nhập khẩu, áp lực lạm phát toàn cầu sẽ gia tăng, đặc biệt tại các nước nhập khẩu năng lượng lớn ở châu Á và châu Âu. Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương, bao gồm Fed, phải thận trọng hơn trong lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến này có tác động hai chiều. Một mặt, giá dầu và khí đốt tăng hỗ trợ xuất khẩu của Canada, Australia (khí đốt) và Na Uy, qua đó củng cố thu nhập quốc gia và có thể hỗ trợ tỷ giá. Mặt khác, nếu chi phí vận chuyển đẩy lạm phát toàn cầu lên cao, buộc các ngân hàng trung ương lớn thắt chặt chính sách, đồng USD có thể mạnh lên, gây áp lực lên tất cả các đồng tiền hàng hóa.

Theo dõi những gì tiếp theo?

Người giao dịch cần theo dõi sát diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz và các quyết định mua tàu tiếp theo của các nhà sản xuất Trung Đông. Bất kỳ dấu hiệu leo thang nào cũng có thể đẩy giá cước vận tải và giá dầu lên cao hơn nữa. Bên cạnh đó, dữ liệu tồn kho dầu thô của Mỹ và các báo cáo từ OPEC sẽ cho biết liệu nguồn cung có thực sự bị thắt chặt hay không. Cuối cùng, các bài phát biểu của quan chức Fed trong tuần tới, cùng với chỉ số giá nhà và doanh số nhà mới, sẽ là những tín hiệu quan trọng để đánh giá sức khỏe kinh tế Mỹ và khả năng điều chỉnh lãi suất, từ đó ảnh hưởng đến xu hướng của USD và các cặp tiền hàng hóa.