Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt vì cú sốc dầu: IMF cảnh báo rủi ro nợ công

Cú sốc dầu đẩy chi phí vay nợ toàn cầu leo thang

Giá dầu Brent vượt 95 USD/thùng, mức cao nhất trong gần sáu tuần, sau khi nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh Iran. Hệ quả lan tỏa mạnh lên thị trường trái phiếu toàn cầu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm tăng lên gần 5,27%, mức chưa từng thấy kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2008. Lợi suất kỳ hạn dài hơn cũng chạm gần 5,89%. Xu hướng này không chỉ riêng Anh: lợi suất trái phiếu 10 năm của Ấn Độ vượt 7%, còn Australia đạt đỉnh 15 năm trên 5,2%.

Sự gia tăng lợi suất đồng loạt phản ánh kỳ vọng lạm phát cao hơn do chi phí năng lượng, từ đó thúc đẩy các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Điều này đặt áp lực lên các chính phủ vốn đã gánh khoản nợ lớn.

IMF lên tiếng: Rủi ro đặc biệt với nền kinh tế mới nổi

Tại cuộc họp G20, Giám đốc điều hành IMF Kristalina Georgieva bày tỏ quan ngại đặc biệt về đà tăng lãi suất toàn cầu. Bà nhấn mạnh bối cảnh nợ công của các nước đang phát triển đã được cải thiện nhờ nỗ lực chính sách, nhưng tiến triển không đồng đều. Việc lợi suất trái phiếu ở các nền kinh tế phát triển tăng mạnh tạo ra hiệu ứng lây lan, đòi hỏi các nước phải thận trọng và xây dựng bộ đệm tài khóa.

Tác động rõ rệt nhất là chi phí đi vay của các chính phủ mới nổi tăng theo, trong khi đồng nội tệ mất giá khiến gánh nặng nợ ngoại tệ trở nên trầm trọng hơn. IMF kêu gọi kỷ luật chính sách, nhưng trên thực tế, không gian tài khóa của nhiều nước đang bị thu hẹp nhanh chóng.

Anh trong tình thế 'cấp tính' khi chi phí vay tăng vọt

Nước Anh đang chịu áp lực đặc biệt lớn. Bộ trưởng Tài chính John Healey sẽ trình ngân sách đầu tiên vào cuối tháng 10, nhưng các nhà kinh tế tại Bloomberg dự báo khoảng đệm tài khóa 23,6 tỷ bảng mà người tiền nhiệm Rachel Reeves để lại có thể bị xóa sổ tới 12 tỷ bảng do chi phí lãi vay tăng. Điều này đồng nghĩa với việc các cam kết chi tiêu lớn của chính phủ có thể phải cắt giảm hoặc tăng thuế.

Khả năng Ngân hàng Anh nâng lãi suất cũng tăng lên khi giá dầu leo thang, gây thêm áp lực lên người nộp thuế và doanh nghiệp. Thị trường đang định giá xác suất cao cho một đợt tăng lãi suất trong các cuộc họp tới, điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng chi phí vay cao.

Phản ứng thị trường: USD suy yếu, vàng hưởng lợi

Trên thị trường ngoại hối, đồng USD giảm 0,74% xuống 98,84 điểm, trong khi EUR/USD tăng 0,44% lên 1,16395. USD/JPY lao dốc 2,12% xuống 155,326, cho thấy dòng tiền tìm đến đồng yên như một nơi trú ẩn an toàn. Vàng tăng 2,30% lên 4.487,3 USD/ounce, phản ánh lo ngại về lạm phát và bất ổn địa chính trị.

Việc USD suy yếu có thể là do kỳ vọng Fed sẽ không tăng lãi suất mạnh như các ngân hàng trung ương khác, hoặc do lo ngại về thâm hụt thương mại Mỹ. Cán cân thương mại tháng 7 dự kiến công bố tối nay với mức thâm hụt dự báo lên tới 90 tỷ USD, rộng hơn nhiều so với 71,2 tỷ USD trước đó. Nếu số liệu xấu đi, áp lực lên USD có thể gia tăng.

Theo dõi tiếp: PMI dịch vụ và bài phát biểu của Fed Waller

Trong ngày, giới giao dịch sẽ chú ý đến PMI dịch vụ của Trung Quốc và Eurozone, cùng với bài phát biểu của Thống đốc Fed Waller. Nếu dữ liệu PMI cho thấy sức khỏe kinh tế suy yếu do chi phí năng lượng tăng, điều đó có thể củng cố xu hướng giảm lợi suất trái phiếu và hỗ trợ các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro. Ngược lại, nếu Fed Waller phát đi tín hiệu diều hâu, USD có thể hồi phục. Ngoài ra, diễn biến giá dầu vẫn là yếu tố then chốt quyết định xu hướng lợi suất toàn cầu trong những tuần tới.