Dầu Venezuela tăng thêm không giải quyết được bài toán giá xăng Mỹ

Dầu thô nặng không tự động thành xăng

Thỏa thuận Mỹ giành quyền kiểm soát các mỏ dầu chứa hơn 65 tỷ thùng tại Venezuela được công bố cuối tuần qua mang lại kỳ vọng lớn về nguồn cung, nhưng tác động lên giá tại cây xăng sẽ không trực tiếp. Venezuela hiện sản xuất khoảng 1,25 triệu thùng/ngày, các dự án mới nhắm mục tiêu trên 1,5 triệu thùng/ngày. Để vượt xa mức đó, theo Rystad, cần khoan thêm, đại tu giếng, cải thiện hạ tầng và tiếp cận dung môi pha loãng ổn định – một quá trình kéo dài nhiều năm.

Điểm mấu chốt: dầu thô nặng của Venezuela (tiêu biểu là Merey) rất phù hợp với các nhà máy lọc dầu phức hợp ở Bờ Vịnh Mỹ, vốn được thiết kế để xử lý dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao. Các đơn vị cracking tầng sôi (delayed coker) chuyển phần cặn nặng thành xăng, diesel. Nhưng thay thế một loại dầu thô này bằng loại khác không làm tăng công suất lọc – yếu tố đang là nút thắt lớn nhất.

Công suất lọc dầu là rào cản hiện tại

Số liệu EIA cho thấy công suất sử dụng của nhà máy lọc dầu Mỹ đạt 97,4% trong tuần kết thúc ngày 21/8, mức cao nhất gần 8 năm, với lượng dầu thô xử lý khoảng 17,4 triệu thùng/ngày. Dầu Venezuela có thể thay thế nguyên liệu nặng đắt đỏ hoặc khan hiếm, cải thiện kinh tế nhà máy, nhưng không tạo thêm năng lực chế biến.

Thiếu hụt công suất lọc dầu mang tính toàn cầu. Theo Kpler, sản lượng lọc dầu Trung Đông chỉ còn khoảng 7,3 triệu thùng/ngày, giảm từ 9,9 triệu thùng trước chiến tranh hồi tháng 2. Khu vực này mất khoảng 4 triệu thùng/ngày sản phẩm tinh chế so với trước xung đột (giai đoạn tháng 3–8), trong đó khoảng 2,5 triệu thùng từ sản lượng lọc giảm. Kpler dự báo sản lượng lọc dầu Trung Đông chưa thể phục hồi hoàn toàn trước quý 2/2027.

Hệ quả là crack spread (chênh lệch giá sản phẩm so với dầu thô) tăng vọt. Theo S&P Global, crack diesel Bờ Vịnh so với WTI đạt 91,06 USD/thùng ngày 25/8, so với 30 USD một năm trước; crack xăng đạt 40,43 USD, so với 16,40 USD. ClearView Energy Partners ước tính thiếu hụt sản phẩm tinh chế hiện khoảng 2–3 triệu thùng/ngày, trong khi IEA cho rằng sản lượng lọc dầu toàn cầu mất 4,7 triệu thùng/ngày so với năm 2025.

Dầu Venezuela có thể giúp gì?

Vai trò của dầu Venezuela với nhà máy lọc dầu Mỹ đã đáng kể. Nhập khẩu từ Venezuela trung bình 637.000 thùng/ngày trong 4 tuần tính đến 21/8, tuần gần nhất đạt 662.000 thùng/ngày, đưa Venezuela thành nguồn cung lớn thứ hai cho Mỹ sau Canada. Các thùng dầu này càng hữu dụng khi chiến tranh Mỹ-Iran làm gián đoạn dòng chảy dầu thô và nhiên liệu nặng từ Trung Đông.

Rystad dự báo dầu nặng, siêu nặng và bitum chiếm khoảng 3/4 sản lượng Venezuela đến năm 2028, với vành đai Orinoco đóng góp khoảng 60% tổng sản lượng. Sản lượng Venezuela tăng sẽ cung cấp thêm nguyên liệu nặng cho các nhà máy Bờ Vịnh, tăng cạnh tranh với dầu nặng Canada. Điều này có thể giảm chi phí nguyên liệu đầu vào, cải thiện biên lợi nhuận lọc dầu.

Tuy nhiên, tác động lên giá xăng bị giới hạn bởi thiếu hụt công suất lọc dầu, không phải dầu thô. Như phân tích của Oilprice: thêm dầu Venezuela có thể làm dầu thô rẻ hơn, nhưng không thể biến dầu thành xăng nhanh chóng. Giá xăng thường tại Mỹ đã vượt 4 USD/gallon, cao hơn khoảng 1 USD so với năm ngoái.

Tác động vĩ mô và theo dõi tiếp

Giá năng lượng cao đang đè nặng lên lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của Fed và giá trị đồng USD. DXY giảm nhẹ 0,26% xuống 99,413 phản ánh kỳ vọng Fed có thể nới lỏng. Đồng CAD, AUD, NOK – vốn nhạy cảm với giá dầu – có thể biến động mạnh nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang. Dữ liệu PMI sản xuất Mỹ và Canada công bố hôm nay sẽ cho thêm tín hiệu về sức khỏe kinh tế và nhu cầu năng lượng.

Người giao dịch nên theo dõi cuộc gặp giữa Tổng thống Trump với các nhà lọc dầu và bán lẻ nhiên liệu trong tuần này, cùng với diễn biến sản lượng Venezuela thực tế. Nếu sản lượng không tăng nhanh, giá xăng và crack spread có thể duy trì ở mức cao, tiếp tục hỗ trợ giá dầu và tạo áp lực lạm phát dai dẳng.