Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD: Gánh nặng lãi vay và áp lực lên lợi suất dài hạn

Cột mốc 40.000 tỷ USD: Hành trình 4,5 năm và bài toán lãi vay

Theo số liệu mới nhất từ Bộ Tài chính Mỹ, tổng nợ công đã chạm mốc 40,05 nghìn tỷ USD, chỉ khoảng 4,5 năm sau khi vượt 30 nghìn tỷ USD. Tốc độ tăng nợ đang nhanh hơn đáng kể so với giai đoạn trước: mất 8 năm để đi từ 20 lên 30 nghìn tỷ, nhưng chỉ mất chưa đầy 5 năm để thêm 10 nghìn tỷ tiếp theo. Thâm hụt ngân sách tháng 7 lên tới 432,3 tỷ USD, mức cao nhất kể từ tháng 3/2021, đưa tổng thâm hụt từ đầu năm tài khóa lên gần 1,8 nghìn tỷ USD – cao hơn cùng kỳ năm ngoái.

Điều đáng chú ý không chỉ là quy mô nợ, mà là chi phí trả lãi. Trong năm nay, lãi vay đã lên tới gần 1,2 nghìn tỷ USD, trở thành khoản chi lớn nhất ngoài an sinh xã hội và Medicare. Khi Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, việc đáo hạn các trái phiếu cũ với lãi suất thấp và phát hành mới với lãi suất cao hơn khiến gánh nặng lãi vay tăng vọt. Đây là vòng xoáy nguy hiểm: nợ càng lớn, lãi phải trả càng cao, thâm hụt càng sâu, lại càng phải vay thêm.

Lợi suất dài hạn tăng vọt và động thái của Bộ Tài chính

Từ cuối tháng 6, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đã tăng mạnh, chạm mức chưa từng thấy kể từ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008. Nguyên nhân không chỉ đến từ nợ công, mà còn từ nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp tăng vọt liên quan đến đầu tư AI, phần bù kỳ hạn (term premium) cao hơn, và lo ngại về cam kết chống lạm phát của Fed.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ tăng quy mô mua lại trái phiếu ở phân khúc dài hạn – một động thái nhằm hỗ trợ thanh khoản và kiềm chế đà tăng của lợi suất. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp tình thế. Việc mua lại trái phiếu bằng cách phát hành nợ mới ngắn hạn có thể giúp giảm áp lực lên đường cong lợi suất dài hạn, nhưng không giải quyết được gốc rễ là thâm hụt ngân sách kéo dài.

Tác động đến chính sách tiền tệ và thị trường ngoại hối

Fed đang trong trạng thái chờ đợi, không muốn thay đổi lãi suất khi thiếu thông tin rõ ràng về lạm phát và thị trường lao động. Nhưng áp lực từ thị trường trái phiếu có thể buộc Fed phải tính đến yếu tố tài khóa nhiều hơn. Lợi suất tăng cao làm thắt chặt điều kiện tài chính, có thể thay thế một phần cho việc tăng lãi suất. Ngược lại, nếu Fed sớm cắt giảm lãi suất trong khi nợ công vẫn phình to, lạm phát có thể quay trở lại, khiến lợi suất dài hạn càng tăng.

Trên thị trường ngoại hối, chỉ số DXY quanh mức 98,84, EUR/USD ở 1,1675, USD/JPY nhích lên 158,37. Đồng USD đang chịu sức ép từ lợi suất dài hạn tăng – thường hỗ trợ đồng bạc xanh – nhưng lại bị kìm hãm bởi lo ngại về sức khỏe tài khóa dài hạn. Vàng dù giảm nhẹ vẫn ở mức cao trên 4.500 USD/oz, phản ánh vai trò trú ẩn an toàn trước bất ổn tài khóa và rủi ro lạm phát.

Nhìn về phía trước: Biên bản FOMC và dữ liệu châu Âu

Hôm nay, thị trường sẽ tập trung vào biên bản cuộc họp FOMC (đã công bố lúc 01:00) và biên bản ECB (18:30). Nhà giao dịch cần theo dõi bất kỳ tín hiệu nào về lộ trình lãi suất, đặc biệt là quan điểm của Fed về lạm phát và thị trường lao động. Ngoài ra, chỉ số PPI của Eurozone (13:00) dự báo tăng lên 2,7% so với cùng kỳ, có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách của ECB và tác động đến EUR/USD.

Về dài hạn, diễn biến của lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm sẽ là chìa khóa. Nếu lợi suất tiếp tục leo thang, áp lực lên USD và vàng sẽ ngày càng rõ rệt. Người giao dịch nên theo dõi sát các phiên đấu giá trái phiếu kho bạc, số liệu thâm hụt hàng tháng, và bất kỳ tuyên bố nào từ Bộ Tài chính về kế hoạch phát hành nợ.