Lợi suất trái phiếu Mỹ chạm ngưỡng 5%: AI boom trước nguy cơ bị bóp nghẹt

Nợ công Mỹ: Gánh nặng ngày càng lớn

Lời cảnh báo về nợ công Mỹ đã xuất hiện từ những năm 1970, nhưng chưa bao giờ trở thành hiện thực. Tuy nhiên, đến nay, con sói đã thực sự gõ cửa. Thâm hụt ngân sách liên tục ở mức khoảng 6% GDP trong thập kỷ này, gấp đôi mức trung bình các thập kỷ trước, đã đẩy tổng nợ công lên gần 100% GDP. Hệ quả là chi phí trả lãi nợ công đã tăng gấp đôi trong 5 năm qua, lên tới hơn 3% GDP - mức cao nhất trong lịch sử Mỹ và là mức tăng mạnh nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển.

Điều này tạo áp lực lên lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu, đặc biệt là trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ - chuẩn mực cho chi phí vay dài hạn trên toàn thế giới. Lợi suất này hiện đã ở mức 4,8%, rất gần ngưỡng 5% - mức được coi là ranh giới có thể kích hoạt những hệ lụy nghiêm trọng.

Cơ chế tác động đến bong bóng AI

Điểm khác biệt của chu kỳ này so với các bong bóng trước đây là gánh nặng nợ tập trung vào khu vực công, trong khi khu vực tư nhân, đặc biệt là các công ty công nghệ lớn, chỉ mới bắt đầu vay nợ để đầu tư vào AI trong năm qua. Khi lợi suất trái phiếu chính phủ vượt 5%, lãi suất thực (sau khi điều chỉnh lạm phát) có thể lên tới hơn 2,5%, khiến các khoản đầu tư AI khổng lồ trở nên kém hấp dẫn hơn so với việc nắm giữ trái phiếu an toàn.

Các công ty AI đang chi hơn 1.000 tỷ USD cho hạ tầng, trong khi doanh thu hàng năm từ AI mới chỉ khoảng 200 tỷ USD. Khoảng cách này được bù đắp bằng phát hành nợ và vốn cổ phần mới. Nếu lợi suất 10 năm vượt quá 5%, chi phí vốn tăng sẽ làm chậm cả hai kênh huy động này. Đặc biệt, khi lợi suất trái phiếu cao hơn tỷ suất thu nhập của cổ phiếu (earnings yield), dòng vốn sẽ có xu hướng dịch chuyển khỏi thị trường chứng khoán, gây áp lực lên định giá các công ty công nghệ vốn đã ở mức cao.

Tác động đến chính sách tiền tệ và tỷ giá

Việc lợi suất dài hạn tăng cao sẽ buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Nếu lợi suất vượt 5% một cách quyết đoán, Fed có thể phải đối mặt với áp lực kép: vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa phải lo ngại về tính bền vững của nợ công. Điều này có thể khiến Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn, hoặc thậm chí phải cân nhắc các biện pháp can thiệp để kiểm soát đường cong lợi suất.

Trên thị trường ngoại hối, lợi suất trái phiếu Mỹ cao hơn thường hỗ trợ đồng USD. Tuy nhiên, nếu đà tăng này đi kèm với lo ngại về nợ công, có thể gây áp lực ngược lại lên đồng bạc xanh. Hiện tại, DXY đang ở mức 98,82, giảm nhẹ 0,08%, trong khi EUR/USD tăng nhẹ lên 1,16278. USD/JPY giảm 0,44% xuống 153,661, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những bất ổn vĩ mô.

Những gì trader cần theo dõi

Các mốc quan trọng cần theo dõi trong thời gian tới:

• Lợi suất trái phiếu 10 năm Mỹ: Nếu vượt ngưỡng 5% một cách quyết đoán, đặc biệt là trước tháng 11 (với mức tăng hơn 75 điểm cơ bản trong 6 tháng), có thể chấm dứt thị trường bò và ảnh hưởng mạnh đến các tài sản rủi ro.
• Dữ liệu kinh tế Trung Quốc: Cán cân thương mại và xuất nhập khẩu công bố hôm nay (dự báo thặng dư 119,1 tỷ USD, xuất khẩu tăng 25%, nhập khẩu tăng 30% so với cùng kỳ) sẽ phản ánh sức khỏe của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu.
• Cán cân thương mại khu vực Eurozone: Dự báo thặng dư 16 tỷ EUR, có thể tác động đến tỷ giá EUR/USD trong ngắn hạn.

Ngoài ra, cần chú ý đến diễn biến của giá vàng - hiện ở mức 4.423,97 USD/ounce, tăng 0,4% - như một chỉ báo về tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư trước những bất ổn vĩ mô. Việc lợi suất thực tăng cao thường gây áp lực lên vàng, nhưng nếu lo ngại về nợ công và lạm phát gia tăng, vàng có thể vẫn được hỗ trợ như một kênh trú ẩn an toàn.