Can thiệp Mỹ-Nhật thất bại: bài toán thanh khoản và kỳ vọng lãi suất BoJ

Sức ép quay trở lại

USD/JPY đã leo lên vùng 159,45 trong phiên châu Á, xóa gần một nửa mức điều chỉnh từ can thiệp phối hợp Mỹ-Nhật chưa đầy hai tuần trước. Đồng yen từng mạnh lên 155 ngay sau đợt can thiệp, nhưng đà hồi phục nhanh chóng bị bào mòn bởi các yếu tố cơ bản vốn không thay đổi: chênh lệch lãi suất vẫn rất rộng và dòng vốn toàn cầu vẫn ưu tiên tài sản Mỹ.

Vì sao can thiệp chỉ có tác dụng ngắn hạn?

Can thiệp đã thành công trong việc hạ nhiệt đầu cơ và cho thấy mức độ phối hợp chính sách hiếm thấy giữa Washington và Tokyo. Nhưng như Jesper Koll, chuyên gia tại Monex Group, nhận định: "Intervention has scared markets, but has not stopped the laws of finance." Dòng tiền vẫn chảy theo hướng có lợi nhuận cao nhất; khi chi phí vốn ở Nhật vẫn thấp hơn nhiều so với lợi suất ở nước ngoài, carry trade sẽ tái lập.

Số liệu hiện tại cho thấy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 4,686%, trong khi JGB cùng kỳ hạn chỉ 2,846%. Khoảng cách gần 1,84 điểm phần trăm vẫn là lực hút lớn đối với dòng vốn đầu tư vào USD. Với việc giá dầu neo cao và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng trở lại, các động lực vĩ mô tiếp tục nghiêng về đồng bạc xanh.

Điểm nghẽn nằm ở BoJ

Giới phân tích đang dồn sự chú ý vào Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ), với cuộc họp chính sách tiếp theo dự kiến vào tháng 9. Koll cho rằng cú sốc lớn hơn đối với nhà đầu tư không phải là can thiệp, mà là sự do dự của BoJ trong việc thắt chặt chính sách mạnh mẽ hơn. Điều này đặt ra câu hỏi liệu những lo ngại về hệ thống ngân hàng hay gánh nặng nợ công khổng lồ của Nhật Bản có đang kìm chân các nhà hoạch định chính sách hay không.

John Wood, CIO khu vực châu Á tại Lombard Odier, ước tính BoJ có thể cần ít nhất hai lần tăng lãi suất nữa để tạo ra sự khác biệt thực sự cho đồng yen. Tuy nhiên, lãi suất chỉ là một phần của câu chuyện.

Bất đối xứng đầu tư: gốc rễ sâu hơn

Crédit Agricole CIB chỉ ra vấn đề cốt lõi là "bất đối xứng sức mạnh đầu tư" giữa hai nền kinh tế. Mỹ đang thu hút dòng vốn khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo và các dự án công nghệ, trong khi kế hoạch đầu tư công-tư của Thủ tướng Takaichi vẫn chưa định hình rõ. Để đồng yen phục hồi bền vững, bản thân tài sản Nhật Bản cần trở nên hấp dẫn hơn, khuyến khích dòng tiền tiết kiệm trong nước ở lại thay vì chảy ra nước ngoài.

Kịch bản nào cho thời gian tới?

Can thiệp hiện được xem như một "rào chắn" ngăn đà trượt nhanh, thay vì công cụ đảo ngược xu hướng. Mức 160 đã trở thành "ranh giới đỏ" về chính trị; nếu tỷ giá vượt qua nhanh chóng, khả năng cao các nhà chức trách sẽ quay lại thị trường. Washington cũng đang củng cố công cụ repo FIMA của Fed để cung cấp thanh khoản USD mà không cần Nhật Bản bán trái phiếu kho bạc, qua đó tăng chi phí cho các vị thế bán yen.

Nhưng như Koll nhấn mạnh: "Scaring markets is easy, getting markets to follow needs changed incentives and trust." Muốn thay đổi xu hướng, cần có sự thay đổi thực sự về động cơ và niềm tin, mà điều đó chỉ đến khi BoJ hành động quyết liệt hơn hoặc lợi suất Mỹ hạ nhiệt.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên chú ý đến dữ liệu lạm phát Mỹ công bố tối nay (CPI lõi tháng 7 dự báo 0,2% MoM, 2,5% YoY). Nếu số liệu nóng hơn dự kiến, lợi suất trái phiếu Mỹ có thể tăng tiếp, tạo thêm áp lực lên yen. Bên cạnh đó, mọi phát biểu của quan chức BoJ trước thềm cuộc họp tháng 9 sẽ là chất xúc tác quan trọng. Vùng 160 là ngưỡng tâm lý then chốt; một cú phá vỡ mạnh có thể kích hoạt làn sóng can thiệp mới.