Fed đứng trước sức ép tăng lãi suất khi lợi suất 10 năm chạm 4,95%

Khi lợi suất dài hạn tự siết chặt trước cả Fed

Komal Sri-Kumar, chủ tịch Sri-Kumar Global Strategies, đã nói với CNBC hôm 11/9 rằng Fed nên nâng lãi suất điều hành thêm 50 điểm cơ bản tại cuộc họp tuần tới — dù chính ông thừa nhận ngay cả mức 25 điểm cơ bản cũng có thể không xảy ra. Đây không phải lời kêu gọi mua bán, mà là một tín hiệu về cấu trúc thị trường: lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã đóng cửa ở 4,95% ngày 10/9, cao nhất trong vòng một năm, sau khi chạm đáy 3,97% hồi cuối tháng 2. Chỉ cần thêm một điểm cơ bản nữa là con số này chạm ngưỡng 5%.

Điều đáng chú ý là trần lãi suất quỹ liên bang hiện ở 3,75% và đã đứng yên nhiều tháng. Nghĩa là phần lớn mức tăng của lợi suất dài hạn không đến từ Fed, mà từ kỳ vọng lạm phát và bù đắp rủi ro kỳ hạn. Thị trường trái phiếu đã tự làm thay công việc của Fed trước khi Fed kịp hành động.

Vùng nguy hiểm của Sri-Kumar: 5,75% trên kỳ hạn 30 năm

Sri-Kumar đặt ra một ngưỡng cụ thể: ông chỉ coi là lực cản nghiêm trọng khi lợi suất 30 năm lên 5,75% kèm chênh lệch 75 điểm cơ bản so với kỳ hạn 10 năm. Hiện tại, 30 năm đang ở 5,37% và 20 năm ở 5,39% — tức còn khoảng 38 điểm cơ bản nữa mới tới ngưỡng ông gọi là vùng nguy hiểm.

Khoảng cách đó không lớn. Và nó giải thích vì sao lập luận của ông đáng được xem xét nghiêm túc: nếu Fed chỉ tăng 25 điểm cơ bản hoặc giữ nguyên, phần dài của đường cong có thể tiếp tục trôi lên tự do khi áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt. Chính Fed sẽ mất quyền kiểm soát điều kiện tài chính vào tay thị trường trái phiếu.

Lập luận của ông không dựa trên con số CPI hàng tháng. Ông nhấn mạnh giá dầu đang tăng và thuế quan đang bị nâng ở nhiều nơi trên thế giới — những yếu tố cấu trúc quan trọng hơn bản in lạm phát lúc 8h30 sáng. Ông cũng lưu ý rằng lạm phát lõi PCE đã duy trì trên 3% và đã 5 năm rưỡi không đạt mục tiêu 2% của Fed.

Thị trường đang định giá kịch bản nào?

Đây là điểm dễ bị đọc sai nhất. Việc một kinh tế gia kêu gọi tăng 50 điểm cơ bản không có nghĩa thị trường đang định giá điều đó. Ngược lại, chính Sri-Kumar thừa nhận khả năng Fed không tăng lần nào là có thật.

Bức tranh thị trường lúc 23h11 ngày 12/9 theo giờ Việt Nam cho thấy sự phân hóa rõ: chỉ số DXY đứng ở 99,094 gần như không đổi, EUR/USD giảm nhẹ 0,12% về 1,15978, trong khi USD/JPY giảm 0,62% về 153,468. Việc đồng yên mạnh lên trong khi USD/JPY vẫn ở vùng 153 là dấu hiệu thị trường đang nghiêng về kịch bản lãi suất Nhật Bản thay đổi, chứ không phải một cú sốc lãi suất từ Fed. Nếu thị trường thực sự định giá Fed tăng 50 điểm cơ bản, DXY khó đứng yên như vậy.

Vàng tăng 0,68% lên 4.346,23 USD/oz là tín hiệu nhất quán hơn với lo ngại lạm phát dai dẳng và bất ổn địa chính trị hơn là với một Fed cứng rắn. Vàng và lợi suất thực thường đi ngược chiều; việc cả hai cùng chịu áp lực cho thấy thị trường đang định giá rủi ro lạm phát nhiều hơn là rủi ro thắt chặt tiền tệ.

Phía châu Âu: Lagarde và dữ liệu giá bán buôn

Trong khi đó, châu Âu có lịch trình dày. Chủ tịch ECB Lagarde phát biểu hai lần, vào 17h15 ngày 12/9 và 22h15 ngày 14/9. Đáng chú ý hơn là dữ liệu giá bán buôn dự kiến công bố ngày 15/9: dự báo tăng 0,1% so với tháng trước, giảm từ mức 0,2%, nhưng so với cùng kỳ năm ngoái dự báo tăng 6,2%, vọt lên từ 5,3%. Mức chênh lệch giữa hai con số này — hạ nhiệt theo tháng nhưng tăng tốc theo năm — là điều Lagarde có thể phải giải thích. Nếu giá bán buôn châu Âu tiếp tục tăng tốc, áp lực lên ECB trong việc duy trì lãi suất cao sẽ tăng, và điều đó gián tiếp hỗ trợ đồng euro.

Điều cần theo dõi

Ba biến số đáng chú ý trong những ngày tới. Thứ nhất, liệu lợi suất 10 năm có vượt 5% hay không — ngưỡng tâm lý quan trọng với cổ phiếu và bất động sản. Thứ hai, diễn biến của lợi suất 30 năm, vì khoảng cách tới ngưỡng 5,75% chỉ còn khoảng 38 điểm cơ bản. Thứ ba, phản ứng của DXY sau các phát biểu của Lagarde và dữ liệu giá bán buôn châu Âu, bởi đây là yếu tố có thể xác nhận hoặc phủ nhận kịch bản Fed cứng rắn hơn mà Sri-Kumar đang đề xuất. Nếu đường cong tiếp tục dốc lên trong khi DXY không tăng, thị trường đang nói rằng vấn đề nằm ở lạm phát và rủi ro kỳ hạn, không phải ở lãi suất điều hành.