CPI lõi 0,3% đẩy kỳ vọng Fed đảo chiều: điều gì đang bị định giá sai trước cuộc họp ngày 16/9?

Từ 'giữ nguyên' sang 'tăng 25 điểm cơ bản' chỉ sau một dòng dữ liệu

Suốt năm 2026, Fed chưa một lần nhúc nhích lãi suất, giữ nguyên ở vùng 3,5%. Vậy mà chỉ sau báo cáo CPI tháng 8 – với CPI lõi (loại bỏ thực phẩm và năng lượng) tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn dự báo – hợp đồng tương lai quỹ liên bang đã định giá xác suất nâng lên 3,5–3,75% vượt ngưỡng 80%. Đây không phải một thị trường bình tĩnh chuyển hướng. Đây là một thị trường đang bị dồn vào thế phải định giá lại toàn bộ kịch bản chỉ trong vài giờ.

Điều đáng chú ý là ngòi nổ không nằm ở CPI lõi. Nó nằm ở việc Fed đã đánh mất quyền kiểm soát câu chuyện. Bài phát biểu bị đọc là diều hâu của tân Chủ tịch Kevin Warsh hồi tháng trước đã đặt thị trường vào tư thế cảnh giác. Báo cáo việc làm mạnh bất ngờ tiếp thêm lửa. Và CPI lõi 0,3% là giọt nước tràn ly. Khi ba mảnh ghép cùng chỉ về một hướng, thị trường không còn chỗ để hoài nghi.

Cơ chế đằng sau cú đảo chiều: tại sao 0,3% lại quan trọng đến vậy?

Một con số 0,3% nghe có vẻ nhỏ. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ lạm phát đã dai dẳng trên mục tiêu 2% suốt nhiều năm. Chỉ số PCE lõi – thước đo mà chính Fed dùng làm kim chỉ nam – đứng ở 3,3% so với cùng kỳ năm trước. Khoảng cách giữa 3,3% và 2% không tự thu hẹp. Nó đòi hỏi hoặc nhu cầu phải hạ nhiệt, hoặc chính sách phải siết chặt hơn.

Khi CPI lõi hàng tháng tăng 0,3%, nó tương đương mức tăng khoảng 3,6% theo năm nếu duy trì đều đặn. Nghĩa là lạm phát không những không về đích mà còn đang chạy ngang hoặc nhanh hơn. Với một Fed đã giữ nguyên lãi suất cả năm, thị trường buộc phải đặt câu hỏi: nếu không phải bây giờ thì bao giờ? Và nếu không phải cuộc họp ngày 16/9 thì Fed đang chờ điều gì?

Chính khoảng trống niềm tin đó – chứ không phải bản thân con số 0,3% – mới là thứ đẩy xác suất lên trên 80%. Thị trường không phản ứng với dữ liệu. Thị trường phản ứng với việc Fed không còn lý do rõ ràng để trì hoãn.

Lợi suất và tỷ giá: hai thị trường, hai câu chuyện

Phản ứng trên thị trường trái phiếu mạnh hơn nhiều so với những gì xác suất 80% hàm ý. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm đã chạm 4,99% – mức cao nhất gần ba năm – trước khi đóng cửa quanh 4,97%. Đây là điểm mấu chốt: thị trường trái phiếu không chỉ định giá một lần tăng lãi suất. Nó đang định giá một chu kỳ.

Nếu chỉ là một lần tăng 25 điểm cơ bản rồi dừng, lợi suất 10 năm khó có lý do vượt 5%. Việc lợi suất tiến sát ngưỡng đó cho thấy nhà đầu tư trái phiếu đang nghiêng về kịch bản Fed còn nhiều việc phải làm. Đây là tín hiệu mà cổ phiếu chưa hấp thụ hết.

Trong khi đó, bức tranh tỷ giá lại phức tạp hơn. Chỉ số DXY đứng ở 99,094 gần như không đổi, dù kỳ vọng tăng lãi suất leo thang. USD/JPY giảm 0,62% về 153,468 – đồng yên mạnh lên bất chấp tin Fed. EUR/USD nhích nhẹ về 1,15978. Vàng tăng 0,68% lên 4.346,23 USD/ounce.

Đây là điểm dễ bị đọc sai nhất. Nếu thị trường thực sự tin chắc Fed tăng lãi suất, DXY phải tăng rõ rệt. Việc DXY đi ngang trong khi xác suất tăng vọt cho thấy một phần thị trường vẫn hoài nghi, hoặc đang định giá rủi ro địa chính trị – căng thẳng Mỹ-Iran đẩy dầu vượt 100 USD/thùng – lấn át câu chuyện lãi suất. Vàng tăng cũng củng cố luận điểm này: dòng tiền đang tìm nơi trú ẩn, không phải đặt cược vào sức mạnh đồng USD.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Sai lầm lớn nhất lúc này là coi cuộc họp ngày 16/9 như một sự kiện nhị phân: tăng hoặc không tăng. Câu hỏi thực sự không phải là Fed có tăng hay không, mà là tăng rồi thì sao.

Nếu Fed tăng 25 điểm cơ bản và phát tín hiệu đây là động thái đơn lẻ, thị trường có thể thở phào. Nhưng nếu Warsh để ngỏ khả năng tăng tiếp – điều mà lợi suất 10 năm gần 5% đang ngầm định giá – thì áp lực lên định giá cổ phiếu sẽ không dừng lại ở mức điều chỉnh 2% từ đỉnh giữa tháng 8. S&P 500 tăng gần 12% từ đầu năm, phần lớn nhờ tăng trưởng lợi nhuận từ chi tiêu hạ tầng AI. Định giá đó rất nhạy với lợi suất thực.

Một điểm khác bị đánh giá thấp: uy tín chống lạm phát của Warsh. Cuộc họp báo sau cuộc họp tháng 7 đã làm dấy lên nghi ngờ về tính độc lập của Fed. Nếu Warsh không tăng lãi suất trong khi dữ liệu ủng hộ việc tăng, thị trường có thể không đọc đó là sự thận trọng – mà là sự do dự. Trong bối cảnh lạm phát 3,3% và thất nghiệp thấp, sự do dự đó có thể khiến kỳ vọng lạm phát bung ra, đẩy lợi suất dài hạn lên cao hơn nữa, bất kể quyết định lãi suất là gì.

Điều cần theo dõi trong tuần tới

Sau cuộc họp ngày 16/9, trọng tâm sẽ chuyển sang ba thứ: thứ nhất, phần định hướng trong tuyên bố và cuộc họp báo của Warsh – bất kỳ từ ngữ nào ám chỉ 'còn việc phải làm' sẽ là tín hiệu quan trọng hơn bản thân mức tăng 25 điểm cơ bản. Thứ hai, lợi suất 10 năm có vượt và giữ được trên 5% hay không; đây là ngưỡng mà nhiều chiến lược gia coi là điểm đau cho cổ phiếu. Thứ ba, diễn biến DXY – nếu chỉ số này vẫn đi ngang sau khi Fed tăng lãi suất, thị trường đang nói rằng câu chuyện lãi suất không còn là động lực chính, và rủi ro địa chính trị cùng giá dầu mới là biến số chi phối.

Về phía châu Âu, hai bài phát biểu của Chủ tịch ECB Lagarde trong các ngày 12 và 14/9, cùng dữ liệu giá bán buôn dự báo tăng 6,2% so với cùng kỳ, sẽ là phép thử cho câu hỏi liệu ECB có bị kéo vào cùng một cuộc đua siết chặt hay không. Nếu có, áp lực lên EUR/USD sẽ không còn đơn thuần đến từ phía Fed.