ECB phủ nhận rủi ro đình trệ: liệu có quá lạc quan giữa căng thẳng Hormuz?

ECB trấn an nhưng thị trường vẫn dè dặt

Phát biểu của thành viên Ban điều hành ECB, Piero Cipollone, hôm 24/08 đã xoa dịu phần nào lo ngại về kịch bản đình trệ kinh tế kèm lạm phát tăng vọt do khủng hoảng eo biển Hormuz. Ông khẳng định rủi ro này là "khá xa vời" và chưa có dấu hiệu nào cho thấy một kịch bản stagflation. Tuy nhiên, phản ứng của thị trường lại khá khiêm tốn: EUR/USD chỉ giảm nhẹ 0,04% quanh mức 1,1675, trong khi vàng vẫn tăng 0,67% lên 4.639 USD/ounce – một dấu hiệu cho thấy giới đầu tư vẫn đang tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn.

Sự dè dặt này đến từ việc giá năng lượng toàn cầu vẫn đang leo thang do căng thẳng tại Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển đường biển. Nếu tình hình không sớm hạ nhiệt, lạm phát khu vực đồng euro có thể chịu áp lực tăng mạnh hơn dự báo, đẩy ECB vào thế khó: vừa phải kiềm chế giá cả, vừa lo hỗ trợ tăng trưởng.

Vì sao ECB tự tin đến vậy?

Cipollone nhấn mạnh rằng chính sách tiền tệ cần được "hiệu chỉnh phù hợp", và lạm phát hiện vẫn ở mức thấp so với các kịch bản bất lợi. ECB dường như đang dựa vào kỳ vọng rằng cú sốc năng lượng sẽ chỉ mang tính tạm thời, tương tự như giai đoạn 2022 khi giá dầu tăng vọt nhưng sau đó hạ nhiệt. Thêm vào đó, các chỉ số niềm tin kinh tế sắp công bố như IFO (dự báo 87,2, cao hơn kỳ trước 86,6) và niềm tin tiêu dùng (dự báo 87 so với 86) cho thấy nền kinh tế vẫn đang vận hành ổn định, chưa có dấu hiệu suy yếu rõ rệt.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng ECB có thể đang đánh giá thấp rủi ro. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng, lạm phát có thể vượt mục tiêu 2% trong nhiều tháng, buộc ECB phải giữ lãi suất cao lâu hơn – điều này sẽ gây áp lực lên tăng trưởng, tạo ra chính kịch bản stagflation mà họ cho là khó xảy ra.

Phản ứng của thị trường và kỳ vọng lãi suất

Dù ECB phát tín hiệu ôn hòa, đồng euro vẫn không thể tăng giá so với USD. Chỉ số DXY tăng 0,16% lên 98,997, cho thấy đồng bạc xanh vẫn được ưa chuộng nhờ nền kinh tế Mỹ tương đối vững chắc và Fed có thể chưa vội hạ lãi suất. Trong khi đó, USD/JPY tăng 0,17% lên 159,24, phản ánh chênh lệch lãi suất vẫn nghiêng về USD.

Thị trường lãi suất khu vực đồng euro hiện đang định giá xác suất khoảng 60% cho một đợt cắt giảm lãi suất của ECB trong cuộc họp tháng 9. Tuy nhiên, nếu lạm phát tăng do giá năng lượng, khả năng này sẽ giảm đi đáng kể. Các nhà giao dịch cần theo dõi sát dữ liệu lạm phát sơ bộ tháng 8 của khu vực đồng euro, dự kiến công bố vào cuối tháng, để đánh giá mức độ ảnh hưởng thực tế.

Điều thị trường có thể đang hiểu sai

Một điểm quan trọng là thị trường có thể đang quá tập trung vào phát biểu của Cipollone mà bỏ qua thực tế rằng ECB vẫn đang trong chu kỳ thắt chặt định lượng (QT). Việc ngừng tái đầu tư trái phiếu đáo hạn sẽ tiếp tục siết thanh khoản, bất kể lập trường về lãi suất. Nếu căng thẳng Hormuz kéo dài, ECB có thể phải đối mặt với áp lực kép: lạm phát tăng trong khi tăng trưởng chậm lại, khiến các quyết định chính sách trở nên khó lường hơn.

Ngoài ra, thị trường có thể đang đánh giá thấp tác động của giá năng lượng đến niềm tin tiêu dùng. Dù chỉ số niềm tin tiêu dùng dự báo cải thiện nhẹ, nhưng nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng, người tiêu dùng sẽ thắt chặt chi tiêu, ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP quý III. Điều này có thể khiến ECB phải điều chỉnh lại các dự báo kinh tế trong cuộc họp tháng 9.

Theo dõi tiếp những gì?

Trong ngắn hạn, giới giao dịch nên theo dõi các chỉ số kinh tế quan trọng sắp công bố: niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro và chỉ số IFO vào ngày 25/08, cùng với bài phát biểu của quan chức Fed Barkin cùng ngày. Nếu dữ liệu euro yếu hơn dự báo, đồng euro có thể chịu áp lực giảm thêm. Ngược lại, nếu lạm phát khu vực đồng euro bất ngờ tăng mạnh, ECB sẽ phải thay đổi lập trường, tạo ra biến động lớn cho EUR/USD.

Bên cạnh đó, diễn biến tại eo biển Hormuz vẫn là yếu tố then chốt. Bất kỳ dấu hiệu leo thang nào cũng có thể đẩy giá dầu tăng vọt, làm thay đổi cục diện lạm phát toàn cầu. Nhà giao dịch cần cập nhật tin tức địa chính trị liên tục, vì nó có thể tác động mạnh hơn cả các phát biểu của ngân hàng trung ương.