BOJ tăng tốc thắt chặt lên 1,25% trong tháng 9: thị trường đã định giá chưa và tác động lên carry trade đồng yên

BOJ chuyển hướng nhanh hơn dự kiến

Theo khảo sát của Reuters công bố ngày 26/8, đa số các nhà kinh tế (57%) dự báo Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ nâng lãi suất lên 1,25% ngay trong tháng 9 tới, một sự đảo chiều mạnh so với chỉ 5% trong cuộc khảo sát hồi tháng 7. Điều này phản ánh lo ngại ngày càng tăng của BOJ về lạm phát do xung đột Mỹ-Israel-Iran, cũng như áp lực bán yen dai dẳng dù Mỹ và Nhật đã có đợt can thiệp chung hiếm hoi hồi tháng trước.

Trước đó, Reuters đưa tin BOJ có thể tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 9 và xem xét tăng tốc mạnh hơn so với nhịp độ hiện tại (khoảng hai lần mỗi năm). Áp lực từ Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng củng cố kỳ vọng BOJ sẽ hành động trong tháng 9.

Thị trường đã định giá gì?

Thị trường dường như đã phần nào phản ánh kịch bản này. Theo JPMorgan, việc trì hoãn tăng lãi suất có thể gây bất ổn vì thị trường đã định giá khá lớn khả năng tăng trong tháng 9. Điều này giải thích vì sao BOJ khó có thể chần chừ.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là mức lãi suất cuối cùng (terminal rate) có thể cao hơn nhiều so với dự báo trước đây. Gần 2/3 số chuyên gia (35/54) dự báo lãi suất sẽ đạt ít nhất 1,5% vào cuối tháng 3 năm sau, sớm hơn 3 tháng so với dự báo hồi tháng 7. Khoảng 60% kỳ vọng lãi suất đạt ít nhất 1,75% vào cuối quý 3/2027. Đáng chú ý, tỷ lệ chọn mức lãi suất cuối cùng 1,75% đã tăng lên 50% (từ 19% tháng trước), và tỷ lệ chọn "2% trở lên" cũng tăng từ 23% lên 36%.

Yen yếu và tài khóa Takaichi: gánh nặng kép

Cuộc can thiệp chung Nhật-Mỹ hồi tháng trước (mua yen) được đánh giá là kém hiệu quả: 18/26 chuyên gia cho rằng biện pháp này "không hiệu quả" hoặc "không hiệu quả chút nào", chỉ trì hoãn chứ không giải quyết vấn đề gốc.

Một yếu tố quan trọng khác là chính sách tài khóa của Thủ tướng Sanae Takaichi. 89% (25/28) chuyên gia cho rằng chính sách này sẽ góp phần làm yen yếu, do lo ngại về cách tài trợ cho các kế hoạch cắt giảm thuế thực phẩm và chi tiêu đầu tư. Nomura cảnh báo việc cắt giảm thuế tiêu dùng mà không có nguồn tài trợ rõ ràng có thể đẩy nhanh đà mất giá của yen, bao gồm qua kênh bán trái phiếu chính phủ Nhật (JGB) của nhà đầu tư nước ngoài.

Tác động lên carry trade và thị trường

Với việc BOJ tăng lãi suất nhanh hơn, chênh lệch lãi suất giữa đồng yen và các đồng tiền khác (đặc biệt là USD) sẽ thu hẹp, làm giảm sức hấp dẫn của carry trade – vay yen để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn. Điều này có thể gây áp lực lên các cặp tiền như USD/JPY, vốn đang giao dịch quanh 159,2. Nếu BOJ tăng lãi suất mạnh tay hơn dự kiến, yen có thể tăng giá nhanh, gây biến động lớn trên thị trường ngoại hối và cả thị trường chứng khoán Nhật.

Tuy nhiên, thị trường có thể đang đọc sai về tốc độ thắt chặt. Một số ý kiến cho rằng BOJ sẽ thận trọng, chỉ tăng 25 điểm cơ bản mỗi lần và dừng ở mức 1,5%. Nhưng nếu lạm phát dai dẳng do chiến tranh và yen yếu, BOJ có thể buộc phải tăng nhanh hơn, đẩy lãi suất lên 1,75% hoặc 2% sớm hơn dự kiến. Điều này sẽ làm đảo lộn các chiến lược giao dịch dựa trên chênh lệch lãi suất.

Theo dõi tiếp

Nhà giao dịch cần theo dõi sát cuộc họp BOJ tháng 9, đặc biệt là ngôn ngữ điều hành và dự báo lạm phát mới. Bên cạnh đó, các phát biểu của quan chức Fed (như bài phát biểu của Barkin hôm nay) và dữ liệu PCE lõi của Mỹ sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất USD, từ đó tác động đến tỷ giá USD/JPY. Ngoài ra, diễn biến chính sách tài khóa của Nhật, đặc biệt là các kế hoạch cắt giảm thuế, sẽ là yếu tố quan trọng quyết định xu hướng yen trong trung hạn.