Vàng tiến sát 4.400 USD: tín hiệu về một trật tự tiền tệ mới hay chỉ là cú tăng kỹ thuật?

Giá vàng leo thang giữa làn sóng hoài nghi về trật tự USD

XAU/USD đang giao dịch quanh mức 4.390 USD/ounce trong phiên châu Á sáng nay, tăng nhẹ 0,09% so với phiên trước. Mức giá này tiếp tục củng cố xu hướng tăng dài hạn của kim loại quý, khi chỉ số DXY suy yếu về vùng 99,5 – mức thấp nhất trong nhiều tháng. Bối cảnh này diễn ra trong bối cảnh nhà quản lý quỹ kỳ cựu Willem Middelkoop, người sáng lập Commodity Discovery Fund, đưa ra nhận định rằng thế giới đang rời bỏ trật tự lấy đồng USD làm trung tâm và vàng sẽ dần thay thế một phần trái phiếu trong dự trữ của các ngân hàng trung ương.

Đây không chỉ là quan điểm đơn lẻ. Xu hướng mua vàng của các ngân hàng trung ương đã diễn ra liên tục trong nhiều năm qua, và gần đây gia tăng khi căng thẳng địa chính trị và lo ngại về lạm phát kéo dài. Việc các ngân hàng trung ương, đặc biệt là những nền kinh tế mới nổi, đa dạng hóa dự trữ khỏi USD là một tín hiệu cấu trúc, không chỉ là phản ứng ngắn hạn. Nếu nhận định của Middelkoop đúng, vàng sẽ không chỉ là kênh trú ẩn an toàn nhất thời mà còn là tài sản chiến lược trong bối cảnh thế giới đa cực.

Cơ chế nào đang hỗ trợ giá vàng?

Có ba yếu tố chính đang tác động lên giá vàng hiện nay. Thứ nhất, đồng USD suy yếu. Chỉ số DXY giảm về dưới mốc 100, phản ánh kỳ vọng Fed sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ hơn nữa. Khi USD yếu đi, vàng trở nên rẻ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, từ đó đẩy cầu lên. Thứ hai, lạm phát và nợ công. Chi phí vay nợ của chính phủ Mỹ tiếp tục tăng cao, và việc Fed có thể phải cắt giảm lãi suất trong bối cảnh nợ công vượt mức kỷ lục sẽ làm giảm sức hấp dẫn của trái phiếu chính phủ. Vàng, vốn không trả lãi, trở nên hấp dẫn hơn khi chi phí cơ hội giảm.

Thứ ba, nhu cầu trú ẩn an toàn. Bất ổn địa chính trị tại nhiều khu vực, cùng với lo ngại về suy thoái kinh tế toàn cầu, khiến dòng vốn tiếp tục đổ vào vàng. Middelkoop nhấn mạnh rằng chúng ta đang ở giai đoạn rất sớm của một chu kỳ tăng giá hàng hóa kéo dài hàng thập kỷ, khi mà tình trạng thiếu hụt nguồn cung ở nhiều kim loại và sự mất giá tiền tệ tạo ra một "cơn bão hoàn hảo" cho hàng hóa.

Tác động vòng hai lên lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Nếu giá vàng tiếp tục leo thang, điều này có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến các thị trường hàng hóa khác, đặc biệt là bạc. Middelkoop cho rằng bạc đang bị định giá thấp và có thể sớm chạm mốc 100 USD/ounce, thậm chí dài hạn là 500 USD. Bạc không chỉ có vai trò tiền tệ mà còn là kim loại công nghiệp quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Nếu giá hàng hóa tăng mạnh, áp lực lạm phát sẽ quay trở lại, buộc các ngân hàng trung ương phải tính toán lại lộ trình chính sách.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, giá vàng và kim loại tăng cao là một tín hiệu tích cực. Canada và Australia là những nước xuất khẩu vàng, bạc và các khoáng sản khác, nên giá hàng hóa tăng sẽ cải thiện cán cân thương mại và hỗ trợ tỷ giá. Tuy nhiên, nếu lạm phát toàn cầu tăng trở lại, các ngân hàng trung ương có thể phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, điều này có thể gây áp lực lên tăng trưởng và làm phức tạp thêm bức tranh kinh tế vĩ mô.

Dữ liệu kinh tế Mỹ và kỳ vọng Fed

Hôm nay, thị trường sẽ chú ý đến loạt dữ liệu kinh tế Mỹ, bao gồm cán cân thương mại và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp. Dự báo thâm hụt thương mại sẽ nới rộng lên -90 tỷ USD từ mức -73,3 tỷ USD trước đó, trong khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp có thể tăng nhẹ lên 205 nghìn. Nếu dữ liệu yếu hơn dự kiến, khả năng Fed cắt giảm lãi suất sẽ tăng lên, tạo thêm động lực cho vàng. Ngoài ra, bài phát biểu của Thống đốc Fed Waller cũng sẽ được theo dõi sát sao để tìm kiếm tín hiệu về lộ trình lãi suất.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên chú ý đến mốc kháng cự tâm lý 4.400 USD/ounce. Nếu giá vượt qua mức này, có thể mở ra không gian tăng tiếp về vùng 4.500 USD. Ngược lại, nếu dữ liệu kinh tế Mỹ mạnh lên và Fed có quan điểm diều hâu, giá vàng có thể điều chỉnh về vùng hỗ trợ 4.300 USD. Ngoài ra, diễn biến của chỉ số DXY và lợi suất trái phiếu Mỹ sẽ là những yếu tố quyết định xu hướng ngắn hạn. Về dài hạn, việc các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng và những bình luận từ các nhà quản lý quỹ lớn như Middelkoop sẽ củng cố luận điểm về một siêu chu kỳ hàng hóa, nhưng cần thận trọng với những biến động kỹ thuật trong ngắn hạn.