Tàu qua Hormuz giảm còn 4 chuyến/ngày: gián đoạn thực hay chỉ là nhiễu thống kê?

Làn sóng căng thẳng và tín hiệu từ Hormuz

Số liệu theo dõi tàu biển mới nhất cho thấy chỉ có 4 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Ba, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 13 chuyến/ngày của 10 ngày trước đó. Windward ghi nhận 4 tàu vào eo biển (2 trong số đó tắt tín hiệu) và 3 tàu rời đi (1 tàu tắt tín hiệu). Con số này xuất hiện ngay sau khi Iran bị cho là đã tấn công hai tàu chở dầu tại Hormuz để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ cuối tuần qua, đẩy giá dầu Brent vượt 96 USD/thùng và WTI lên trên 90 USD/thùng.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo không nên vội kết luận. ING cho rằng nếu tính cả lượng dầu đi vòng qua eo biển, dòng chảy từ Vịnh Ba Tư có thể vẫn trên mức trước chiến tranh. Nhưng chính họ cũng thừa nhận các con số này không chắc chắn, vì hệ thống theo dõi tàu có thể ước tính thấp hơn thực tế. Điều quan trọng là phải nhìn vào trung bình dài hạn thay vì một ngày đơn lẻ, bởi lưu lượng biến động mạnh theo ngày.

Cơ chế tác động: từ tắc nghẽn đến giá dầu

Hormuz là huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Nếu dòng chảy bị gián đoạn thực sự, giá dầu sẽ tăng vọt do lo ngại thiếu hụt nguồn cung. Nhưng liệu sự sụt giảm tàu qua lại chỉ là phản ứng tức thời trước rủi ro an ninh, hay là dấu hiệu của một cuộc phong tỏa có chủ đích? Các tàu có thể đang neo đậu chờ tình hình dịu lại, hoặc chuyển hướng sang các tuyến khác, làm sai lệch số liệu theo dõi.

Một điểm đáng chú ý là tuyên bố của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ rằng 17 triệu thùng dầu thô đã đi qua Hormuz chỉ riêng trong ngày thứ Hai. Nếu đúng, điều này cho thấy dòng chảy vẫn rất lớn, bất chấp căng thẳng. Sự khác biệt giữa các nguồn số liệu càng làm rõ rằng thị trường đang phải vật lộn với thông tin không chắc chắn, và biến động giá có thể bị thổi phồng bởi tâm lý lo ngại hơn là thực tế thiếu hụt.

Tác động vòng hai: lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá dầu tăng cao sẽ nhanh chóng chuyển thành áp lực lạm phát toàn cầu, đặc biệt tại các nước nhập khẩu năng lượng. Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương, như Fed, duy trì lãi suất cao hơn lâu hơn, ảnh hưởng đến đồng USD và các cặp tiền chính. Đồng CAD, AUD và NOK – vốn nhạy cảm với giá dầu – có thể biến động mạnh. Nếu giá dầu tiếp tục leo thang, CAD và NOK có thể được hỗ trợ nhờ xuất khẩu năng lượng, trong khi AUD, với nền kinh tế phụ thuộc nhiều hơn vào hàng hóa khác, có thể chịu áp lực từ chi phí nhập khẩu.

Bên cạnh đó, quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) vào tối nay sẽ là tâm điểm. Nếu BoC giữ nguyên lãi suất ở mức 2,25% như dự báo, đồng CAD có thể phản ứng tích cực nếu giá dầu vẫn ở mức cao, nhưng sẽ yếu đi nếu thị trường cho rằng căng thẳng sẽ sớm hạ nhiệt.

Kịch bản nào cho giá dầu và thị trường?

Hiện tại, giá dầu đang được hỗ trợ bởi rủi ro địa chính trị, nhưng nếu tình hình không leo thang thêm, khả năng điều chỉnh là rất lớn. Các nhà giao dịch cần theo dõi sát sao số liệu tồn kho dầu thô API công bố tối nay, dự báo giảm 0,8 triệu thùng sau khi tăng 4,2 triệu thùng tuần trước. Nếu tồn kho giảm mạnh hơn dự kiến, giá dầu có thể tiếp tục tăng; ngược lại, nếu tăng, áp lực bán sẽ quay trở lại.

Ngoài ra, cần chú ý đến các tuyên bố từ Washington và Tehran. Phát biểu của Tổng thống Trump về việc “kiểm soát gần như toàn bộ eo biển” và lời đe dọa đáp trả từ phía Iran cho thấy cả hai bên đều đang ở thế căng thẳng. Bất kỳ động thái quân sự mới nào cũng có thể đẩy giá dầu vượt xa mốc 100 USD/thùng, kéo theo sự biến động mạnh trên toàn thị trường tài chính.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên để mắt đến số liệu tồn kho API và EIA trong tuần này, cùng với diễn biến ngoại giao quanh Hormuz. Nếu số tàu qua lại vẫn ở mức thấp trong vài ngày tới, đó mới là tín hiệu đáng lo ngại. Ngược lại, nếu phục hồi về mức trung bình, đợt tăng giá hiện tại có thể chỉ là nhất thời. Các quyết định lãi suất từ BoC và các dữ liệu kinh tế Mỹ như ADP cũng sẽ chi phối tâm lý thị trường trong ngắn hạn.