Saudi Arabia chuyển hướng dầu qua Địa Trung Hải: Chiến lược né rủi ro hay sự thừa nhận bất lực?

Chiến lược chuyển hướng qua Sumed: Không chỉ là giải pháp tình thế

Số liệu từ Kpler cho thấy xuất khẩu dầu qua cảng Sidi Kerir của Ai Cập đã tăng gấp đôi lên khoảng 2,3 triệu thùng/ngày trong tháng 8, so với mức 1 triệu thùng/ngày của tháng trước. Phần lớn lượng dầu này là dầu thô Saudi, được bơm qua đường ống Sumed từ Ain Sokhna trên Biển Đỏ tới Địa Trung Hải. Đây không phải là một quyết định ngắn hạn mà là một sự thay đổi chiến lược rõ rệt, như nhận định của Matt Smith, giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler.

Động thái này cho thấy Riyadh đang coi việc né tránh Biển Đỏ là một xu hướng mới, không chỉ là phản ứng tạm thời trước các cuộc tấn công của Houthi. Việc xuất khẩu từ cảng Yanbu qua eo biển Bab el-Mandeb đã giảm gần 90%, từ 11 triệu thùng trong tuần 20/7 xuống còn 1,3 triệu thùng trong tuần 3/8. Điều này phản ánh mức độ rủi ro ngày càng tăng tại tuyến đường biển trọng yếu này.

Tác động đến giá dầu và dòng chảy toàn cầu

Việc chuyển hướng dầu Saudi qua Địa Trung Hải đã tạo ra một hiệu ứng domino trên thị trường dầu toàn cầu. Hầu hết dầu từ Sidi Kerir đang hướng đến Mỹ và châu Âu thay vì châu Á. Nguyên nhân là do hành trình vòng qua châu Phi tới châu Á dài hơn khoảng 25 ngày so với tuyến qua Bab el-Mandeb, khiến chi phí vận chuyển tăng cao, không còn hiệu quả kinh tế đối với khách hàng châu Á. Họ đang bán lại các lô hàng này cho thị trường phương Tây.

Điều này dẫn đến một sự tái phân bổ nguồn cung: châu Âu nhận nhiều dầu Saudi hơn, trong khi dầu Tây Phi vốn thường xuất sang châu Âu có thể phải chuyển hướng sang châu Á. Sự dịch chuyển này có thể làm tăng chi phí vận chuyển toàn cầu và tạo áp lực tăng giá dầu tại châu Âu, nơi vốn đã phải đối mặt với căng thẳng nguồn cung từ Nga.

Rủi ro vẫn còn đó: Bài học từ Damietta

Mặc dù tuyến đường qua Ai Cập được coi là an toàn hơn, nhưng rủi ro không hoàn toàn biến mất. Vào ngày 30/7, hai tàu chở khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã bị tấn công bằng máy bay không người lái tại cảng Damietta của Ai Cập, chưa có tổ chức nào nhận trách nhiệm. Điều này cho thấy ngay cả các cảng Địa Trung Hải cũng không nằm ngoài vùng nguy hiểm, và các cuộc tấn công có thể lan rộng nếu căng thẳng leo thang.

Saudi Aramco đã khẳng định có nhiều phương án thay thế, bao gồm đường ống Sumed và kênh đào Suez. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào một tuyến đường duy nhất qua Ai Cập cũng tạo ra điểm nghẽn mới. Nếu Ai Cập gặp bất ổn hoặc bị tấn công, nguồn cung dầu toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ảnh hưởng đến lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Sự gián đoạn dòng chảy dầu qua Biển Đỏ có thể đẩy giá dầu Brent tăng cao hơn, tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng trung ương như Fed, vốn đang theo dõi sát chỉ số PPI và CPI. Nếu giá năng lượng tăng, lạm phát có thể khó hạ nhiệt, buộc Fed phải duy trì lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, đồng CAD và NOK có thể được hưởng lợi từ giá dầu cao, trong khi đồng AUD có thể chịu áp lực nếu giá dầu làm tăng chi phí nhập khẩu và ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu. Tuy nhiên, tác động ròng còn phụ thuộc vào phản ứng của các ngân hàng trung ương và diễn biến của đồng USD, vốn đang mạnh lên nhờ dòng vốn trú ẩn an toàn.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên theo dõi sát số liệu xuất khẩu từ Sidi Kerir và Yanbu trong những tuần tới để xác định tính bền vững của chiến lược này. Ngoài ra, các cuộc tấn công tiềm tàng vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ ở Trung Đông, đặc biệt là tại Ai Cập, có thể gây ra biến động giá mạnh. Báo cáo PPI của Mỹ công bố hôm nay sẽ là tín hiệu quan trọng cho xu hướng lạm phát, ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất của Fed và do đó tác động đến giá dầu và các đồng tiền hàng hóa.