Nhật Bản dịch chuyển chuỗi cung dầu: giảm phụ thuộc Hormuz, giá vận chuyển và cơ hội cho CAD, AUD

Nhật Bản xoay trục năng lượng: giảm phụ thuộc Hormuz

Chính phủ Nhật Bản, dưới thời Thủ tướng Sanae Takaichi, dự kiến công bố kế hoạch tổng thể về tăng cường khả năng phục hồi năng lượng vào cuối tháng 8. Theo truyền thông địa phương, kế hoạch bao gồm đa dạng hóa nguồn cung dầu thô, hỗ trợ các dự án đường ống tại Trung Đông để né eo biển Hormuz, và xây dựng kho dự trữ chiến lược naphtha. Động thái này xuất phát từ cuộc chiến Iran và việc Hormuz gần như đóng cửa, làm lộ rõ sự phụ thuộc nặng nề của Nhật Bản vào dầu Trung Đông: 94% lượng dầu thô nhập khẩu năm 2025 đến từ khu vực này, trong đó 93% đi qua eo biển chiến lược.

Việc đa dạng hóa nguồn cung là một bước đi dài hạn nhằm giảm rủi ro địa chính trị, nhưng nó đi kèm chi phí vận chuyển cao hơn. Theo Nikkei, các công ty Nhật sẽ chia sẻ chi phí vận chuyển tăng thêm khi nhập dầu thay thế từ ngoài Hormuz. Điều này có nghĩa là giá dầu nhập khẩu của Nhật Bản có thể tăng, tạo áp lực lên lạm phát nội địa và ảnh hưởng đến cán cân thương mại. Tuy nhiên, đây là cái giá phải trả cho an ninh năng lượng.

Hậu thuẫn đường ống Trung Đông: vai trò của JOGMEC

Nhật Bản sẽ hợp tác với các nước Trung Đông thông qua Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản (JOGMEC) để phát triển các dự án đường ống né Hormuz. Đây là một phần trong chiến lược ngoại giao năng lượng, giúp Nhật Bản có thêm lựa chọn vận chuyển dầu mà không phụ thuộc vào một điểm nghẽn duy nhất. Tuy nhiên, các dự án đường ống thường mất nhiều năm để hoàn thành và đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Hơn nữa, tính khả thi về mặt địa chính trị là một câu hỏi lớn: liệu các nước Trung Đông có sẵn sàng hợp tác trong bối cảnh căng thẳng leo thang?

Việc xây dựng kho dự trữ naphtha cũng là một phản ứng trước tình trạng thiếu hụt nguyên liệu hóa dầu gần đây, khiến một số công ty phải tạm ngừng bán hàng hoặc đơn giản hóa bao bì. Điều này cho thấy sự gián đoạn nguồn cung không chỉ ảnh hưởng đến nhiên liệu mà còn lan sang các ngành sản xuất hạ nguồn.

Tác động đến thị trường dầu và đồng tiền hàng hóa

Kế hoạch của Nhật Bản có thể ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ toàn cầu theo hai hướng. Thứ nhất, nếu Nhật Bản giảm nhập khẩu từ Trung Đông, nguồn cung từ các khu vực khác như Mỹ, châu Phi hoặc Nga có thể tăng, làm thay đổi dòng chảy thương mại. Thứ hai, chi phí vận chuyển tăng có thể đẩy giá dầu nhập khẩu lên, góp phần duy trì áp lực lạm phát tại Nhật Bản. Điều này có thể khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phải cân nhắc chính sách tiền tệ thắt chặt hơn, hỗ trợ đồng Yên.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, việc Nhật Bản tăng nhập khẩu dầu từ các nguồn ngoài Trung Đông có thể có lợi cho CAD và AUD, vì Canada và Australia là các nhà xuất khẩu năng lượng và khoáng sản lớn. Nếu Nhật Bản tăng mua dầu từ Canada qua đường ống Trans Mountain hoặc từ Australia qua các hợp đồng LNG, điều này có thể thúc đẩy xuất khẩu và hỗ trợ tỷ giá của hai đồng tiền này. Tuy nhiên, tác động ngắn hạn có thể bị hạn chế do các hợp đồng dài hạn và cơ sở hạ tầng hiện tại.

Theo dõi tiếp: phản ứng của thị trường và dữ liệu tồn kho

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi sát bài phát biểu của Fed và dữ liệu tồn kho dầu thô API công bố tối nay. Dự báo tồn kho tăng 1,8 triệu thùng so với mức giảm 0,328 triệu thùng kỳ trước, cho thấy nguồn cung có thể đang dư thừa. Nếu số liệu xác nhận, giá dầu có thể chịu áp lực giảm. Ngoài ra, chỉ số PCE lõi của Mỹ dự kiến tăng 0,2% so với tháng trước, có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất và qua đó tác động đến đồng USD và hàng hóa.

Nhà giao dịch cần theo dõi cách Nhật Bản triển khai kế hoạch này trong thực tế: mức độ cam kết tài chính, tiến độ các dự án đường ống, và phản ứng của các nước Trung Đông. Bất kỳ dấu hiệu nào về việc giảm phụ thuộc vào Hormuz cũng có thể làm thay đổi định giá rủi ro địa chính trị trên thị trường dầu, từ đó ảnh hưởng đến các cặp tiền tệ nhạy cảm với giá năng lượng.