Khủng hoảng Hormuz đẩy châu Âu vào thế cạnh tranh khí đốt khốc liệt với châu Á

Châu Âu đang thua trong cuộc đua giành LNG với châu Á

Cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu, và châu Âu đang phải hứng chịu hậu quả nặng nề nhất. Theo Goldman Sachs, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông kéo dài, giá khí đốt chuẩn châu Âu (TTF) sẽ cần tăng vọt lên trên 100 EUR/MWh vào tháng 12/2026 – cao hơn 110% so với kịch bản cơ sở 50 EUR/MWh – để đủ sức hút nguồn cung LNG từ châu Á.

Hiện tại, châu Âu đang thua trong cuộc cạnh tranh với châu Á để giành các lô LNG giao ngay. Phần lớn khối lượng LNG theo hợp đồng dài hạn từ Qatar bị gián đoạn do xung đột, trong khi các nhà nhập khẩu châu Á sẵn sàng trả giá cao hơn. Điều này khiến châu Âu rơi vào thế bất lợi nghiêm trọng, đặc biệt khi họ đang cần tích trữ khí đốt cho mùa đông.

Tồn kho ở mức thấp nhất 17 năm – bài toán đau đầu cho mùa đông

Số liệu từ Gas Infrastructure Europe cho thấy lượng khí đốt dự trữ của châu Âu hiện chỉ đạt khoảng 62% công suất – mức thấp nhất trong gần hai thập kỷ tính đến thời điểm này trong năm, và thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm. Đây là tín hiệu đáng báo động khi châu Âu bước vào giai đoạn bơm đầy kho dự trữ từ mùa xuân đến mùa thu.

So với năm 2022, thời điểm khủng hoảng năng lượng bùng nổ sau khi Nga cắt giảm khí đốt, nguồn cung khả dụng hiện nay còn khan hiếm hơn. Tuy nhiên, châu Âu buộc phải mua khí đốt ngay bây giờ, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng khi nhiệt độ giảm sâu.

Giá TTF hiện giao dịch quanh mức 66,85 EUR/MWh (tương đương 78 USD), thấp hơn nhiều so với mức 100 EUR/MWh mà Goldman Sachs ước tính để kích thích tăng tốc tích trữ. Khoảng cách này phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng khủng hoảng có thể được giải quyết sớm, nhưng nếu không, giá sẽ phải tăng mạnh để cân bằng cung cầu.

Tác động vòng hai: Lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Giá khí đốt tăng cao sẽ nhanh chóng lan tỏa sang giá điện và chi phí sản xuất công nghiệp, đẩy lạm phát châu Âu lên cao. Điều này có thể buộc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, hỗ trợ đồng EUR trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng kinh tế bị tổn hại do chi phí năng lượng, ECB có thể phải xoay trục sang nới lỏng, gây áp lực lên EUR/USD.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến này mang lại lợi ích kép. Giá dầu và khí đốt tăng cải thiện cán cân thương mại của các nước xuất khẩu năng lượng, đồng thời hỗ trợ thu ngân sách. NOK, vốn nhạy cảm với giá khí đốt, có thể là đồng tiền hưởng lợi rõ rệt nhất. Trong khi đó, CAD và AUD cũng được hỗ trợ nhờ giá năng lượng và kim loại công nghiệp tăng.

Kịch bản nào cho giá năng lượng?

Goldman Sachs đưa ra hai kịch bản chính. Kịch bản cơ sở: khủng hoảng Hormuz được kiểm soát và nguồn cung Trung Đông dần bình thường hóa, giá TTF dao động quanh 50 EUR/MWh. Kịch bản xấu: xung đột kéo dài đến năm 2027, giá TTF tháng 12/2026 cần vượt 100 EUR/MWh để đảm bảo đủ khí đốt cho mùa đông. Mức giá này sẽ tác động mạnh đến lạm phát toàn cầu, đặc biệt tại châu Âu và châu Á.

Thị trường hiện đang định giá khả năng khủng hoảng được giải quyết sớm, nhưng rủi ro leo thang vẫn hiện hữu. Nếu giá TTF bắt đầu tăng nhanh về cuối năm, đó sẽ là tín hiệu cho thấy thị trường lo ngại thiếu hụt nguồn cung thực sự.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên theo dõi sát diễn biến địa chính trị tại Hormuz, các báo cáo tồn kho khí đốt châu Âu hàng tuần, và biến động giá TTF so với mốc 100 EUR/MWh. Ngoài ra, các bài phát biểu của quan chức Fed và dữ liệu kinh tế Mỹ trong ngày 25/08 có thể tác động đến đồng USD, từ đó ảnh hưởng đến giá hàng hóa và các cặp tiền chéo.