Kho khí đốt châu Âu thấp nhất hai thập kỷ: kịch bản giá năng lượng tăng và áp lực lạm phát

Kho khí đốt châu Âu: cơn bão hoàn hảo trước mùa đông

Dữ liệu từ Gas Infrastructure Europe cho thấy lượng khí đốt trong kho của châu Âu hiện chỉ đạt khoảng 63% công suất, mức thấp nhất vào thời điểm này trong gần hai thập kỷ và thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm. Nguyên nhân không chỉ đến từ mùa đông lạnh giá 2025/2026 làm cạn kiệt kho dự trữ, mà còn do một cú sốc đen tối: chiến tranh tại Iran khiến nguồn cung LNG từ Qatar gần như biến mất, khiến châu Âu và châu Á phải cạnh tranh gay gắt để giành giật các lô hàng LNG sẵn có trên thị trường giao ngay.

Điều đáng chú ý là giá khí đốt chuẩn châu Âu (TTF) và giá LNG tại Tây Bắc châu Âu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023, thậm chí giá LNG đạt đỉnh ba năm. Cấu trúc thị trường hiện tại, với giá kỳ hạn tháng tới cao hơn các tháng xa hơn (backwardation), đã không khuyến khích việc bơm đầy kho trong suốt mùa hè. Tuy nhiên, châu Âu không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục mua khí đốt để đạt mức tồn kho hợp lý trước tháng 12, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng.

Cuộc đua LNG với châu Á: châu Âu đang thất thế

Sự cạnh tranh từ châu Á đang diễn ra khốc liệt, khi các nước châu Á cũng đang tìm kiếm nguồn thay thế cho các hợp đồng dài hạn với Qatar không thể giao hàng trong sáu tháng qua. Châu Âu hiện đang thua trong cuộc đua này, khi phần lớn nguồn LNG không phải đi qua eo biển Hormuz đều bị châu Á hấp thụ với giá cao hơn. Một yếu tố có thể giảm nhẹ áp lực là châu Âu hiện tiêu thụ ít hơn 10-15% khí đốt so với năm 2021 nhờ tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng và ngành công nghiệp đã thích nghi với thị trường thắt chặt. Tuy nhiên, điều này không đủ bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung.

Hà Lan đã trở thành quốc gia thành viên EU đầu tiên cảnh báo sẽ không đạt được mục tiêu dự trữ khí đốt trước mùa đông. Các nhà phân tích tại ING nhận định, với tốc độ bơm hiện tại, EU sẽ khó đạt được mục tiêu linh hoạt là 75% công suất vào ngày 1/11. Điều này làm tăng khả năng xảy ra việc mua bắt buộc trên thị trường, tạo thêm áp lực tăng giá.

Giá năng lượng tăng cao, lạm phát có nguy cơ quay trở lại

Giá khí đốt giao ngay đã tăng 50% kể từ giữa tháng 6, khi thỏa thuận Mỹ-Iran sụp đổ, cho thấy khí đốt nhạy cảm hơn dầu mỏ với khủng hoảng Hormuz. Giá TTF tăng vọt đã bắt đầu lan sang hóa đơn tiền điện của người tiêu dùng châu Âu. Anh là một trong những nước chịu ảnh hưởng ngay lập tức khi cơ quan quản lý năng lượng nước này tăng trần giá năng lượng cho hộ gia đình thêm 4% trong quý IV, đưa hóa đơn lên mức cao nhất ba năm. Các nước khác có thể ghi nhận độ trễ vài tháng do đặc thù thị trường, nhưng xu hướng chung là chi phí năng lượng sẽ tăng.

Đối với các nhà giao dịch, diễn biến này có ý nghĩa quan trọng đối với lạm phát và chính sách tiền tệ. Giá năng lượng tăng sẽ đẩy lạm phát châu Âu lên cao, gây áp lực buộc ECB phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn. Điều này có thể hỗ trợ đồng EUR trong ngắn hạn, nhưng nếu tăng trưởng kinh tế suy yếu do chi phí năng lượng, ECB có thể phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan. Đồng thời, giá năng lượng cao cũng ảnh hưởng đến các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, khi các nước này vừa là nhà sản xuất năng lượng vừa chịu tác động từ biến động giá toàn cầu.

Tác động vòng hai và chiến lược theo dõi thị trường

Một điểm quan trọng cần theo dõi là tốc độ bơm khí đốt vào kho trong những tuần tới. Nếu EU không đạt mục tiêu 75% trước ngày 1/11, giá khí đốt có thể tăng mạnh hơn nữa, kéo theo giá điện và chi phí sản xuất tăng, tạo ra vòng xoáy lạm phát thứ cấp. Các nhà phân tích tại Wood Mackenzie cảnh báo châu Âu đang tiến gần đến "vùng khủng hoảng năng lượng", dù giá chưa ở mức kỷ lục như năm 2022. Nếu xung đột Iran không sớm được giải quyết và LNG từ Qatar không thể quay trở lại thị trường, châu Âu sẽ phải đối mặt với mùa đông có giá khí đốt và điện cao nhất trong bốn năm, đồng thời gánh nặng bơm đầy kho cho mùa đông 2027 sẽ còn lớn hơn.

Đối với nhà giao dịch, cần theo dõi sát các mốc giá quan trọng: giá TTF hiện đang ở vùng đỉnh nhiều tháng, và nếu vượt qua các mức kháng cự kỹ thuật, có thể mở ra xu hướng tăng tiếp. Ngoài ra, các chỉ số kinh tế như PMI sản xuất Mỹ và Canada, cũng như bài phát biểu của Fed Barr vào tuần tới, sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe kinh tế toàn cầu và định hướng chính sách tiền tệ, từ đó ảnh hưởng đến tỷ giá và giá hàng hóa.