Kho dự trữ dầu chiến lược Mỹ cạn kiệt gần mức nguy hiểm: rủi ro hư hại hang muối và hệ lụy cho an ninh năng lượng

Kho dự trữ dầu chiến lược Mỹ xuống mức thấp kỷ lục

Kho dự trữ dầu chiến lược Mỹ (SPR) vừa ghi nhận một cột mốc đáng lo ngại: lần đầu tiên kể từ đầu những năm 1980, lượng dầu thô trong kho đã xuống dưới 300 triệu thùng. Theo số liệu từ Bộ Năng lượng Mỹ, SPR hiện còn khoảng 243 triệu thùng sau khi hoàn tất đợt giải phóng 172 triệu thùng để đối phó với gián đoạn nguồn cung do chiến tranh Iran. Con số này chỉ cao hơn một chút so với mức sàn vận hành tối thiểu 250–300 triệu thùng mà các chuyên gia kỹ thuật đưa ra.

Điều đáng chú ý là mức 243 triệu thùng đã thấp hơn nhiều so với ngưỡng 300 triệu thùng mà cố vấn năng lượng cấp cao Amos Hochstein từng cảnh báo là "không thể xuống dưới" nếu không muốn gây hư hại vĩnh viễn cho hệ thống hang muối. Ông thẳng thắn bác bỏ tuyên bố của Bộ Năng lượng rằng SPR có thể an toàn ở mức 70 triệu thùng, gọi đó là "chuyện vô nghĩa" và cho rằng ở mức đó, kho dự trữ sẽ "không bao giờ phục hồi được".

Rủi ro hư hại hang muối và hệ lụy kỹ thuật

SPR được lưu trữ trong 60 hang muối nằm sâu hàng nghìn feet dưới lòng đất tại 4 địa điểm chính dọc bờ biển Vịnh Mexico ở Louisiana và Texas. Cơ chế giải phóng dầu là bơm nước vào đáy hang để đẩy dầu lên bề mặt. Tuy nhiên, việc bơm nước ngọt trong các đợt rút dầu nhanh có thể hòa tan muối ở thành hang, làm phẳng mái hang và làm mỏng các trụ muối ngăn cách giữa các hang liền kề. Điều này làm tăng nguy cơ sụp đổ cấu trúc, theo giáo sư kỹ thuật dầu khí Siddharth Misra của Đại học Texas A&M.

Một vấn đề khác là khi lượng dầu xuống quá thấp, lớp dầu trên bề mặt trở nên mỏng, cặn dầu có thể dâng lên và xâm nhập vào hệ thống đường ống hút, gây hư hại máy bơm. Hệ thống SPR vốn được thiết kế chỉ cho 5 lần rút dầu toàn phần, nhưng thực tế đã trải qua hàng chục chu kỳ rút và nạp trong 40 năm qua. Điều này khiến các hang muối bị biến dạng nghiêm trọng, tốc độ muối rơi từ trần hang tăng nhanh, và kết cấu tổng thể suy yếu.

Tranh cãi về mức an toàn và thực trạng "vá víu"

Bộ Năng lượng Mỹ khẳng định các tuyên bố về nguy cơ sụp đổ là sai, cho rằng "các hang luôn đầy" và chỉ thay đổi tỷ lệ dầu/nước. Tuy nhiên, cả hai đảng phái chính trị đều bày tỏ lo ngại. Văn phòng Giải trình Chính phủ (GAO) trong báo cáo tháng 5 cảnh báo rằng việc rút dầu và nạp lại lặp đi lặp lại có thể tạo ra hình dạng không mong muốn cho hang, làm giảm khoảng cách giữa các hang và ảnh hưởng đến tuổi thọ dài hạn.

Thực tế đáng lo ngại hơn là các quan chức Bộ Năng lượng thừa nhận họ đang "giữ hệ thống SPR bằng băng keo cá nhân" (Band-Aids) và không chắc chắn chúng có thể trụ được bao lâu. Tính đến tháng 12/2025, hơn một phần tư lượng dầu trong SPR không thể sử dụng do sự cố xây dựng và sự cố hang. Trong khi đó, các nhà phân tích tại Rapidan Energy ước tính mức sàn "tương đối mềm" của SPR là khoảng 170 triệu thùng, dưới mức đó thì tính toàn vẹn của hang và hạn chế về cơ sở hạ tầng bơm sẽ ngăn cản việc rút dầu tiếp.

Tác động đến thị trường và đồng tiền hàng hóa

Việc SPR cạn kiệt không chỉ là vấn đề an ninh năng lượng mà còn có tác động trực tiếp đến thị trường dầu mỏ và các đồng tiền nhạy cảm với giá dầu như CAD, AUD, NOK. Khi SPR mất khả năng can thiệp nhanh vào các trường hợp khẩn cấp, giá dầu có thể biến động mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị vẫn còn hiện hữu. Điều này có thể làm tăng áp lực lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.

Đối với đồng CAD, dữ liệu lạm phát của Canada sẽ được công bố vào ngày 17/8, với dự báo CPI YoY tăng nhẹ lên 2.9% từ 2.8% trước đó. Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao do lo ngại nguồn cung, điều này có thể hỗ trợ đồng CAD, vốn thường nhạy cảm với biến động giá dầu. Tuy nhiên, rủi ro suy thoái kinh tế toàn cầu có thể hạn chế đà tăng của các đồng tiền hàng hóa.

Những gì cần theo dõi

Nhà giao dịch nên chú ý đến các tín hiệu từ Bộ Năng lượng Mỹ về kế hoạch tái nạp SPR trong thời gian tới. Nếu chính quyền Mỹ tuyên bố mua lại dầu để bổ sung kho dự trữ, điều này có thể tạo ra lực cầu mới và hỗ trợ giá dầu. Ngoài ra, cần theo dõi diễn biến địa chính trị tại Iran và các cuộc họp của OPEC+ để đánh giá khả năng bù đắp nguồn cung. Cuối cùng, báo cáo lạm phát Canada vào ngày 17/8 sẽ là chỉ báo quan trọng cho hướng đi của CAD trong ngắn hạn.