Khí đốt châu Âu vượt 70 euro/MWh: Căng thẳng Mỹ-Iran tái bùng phát đe dọa nguồn cung LNG

Căng thẳng Mỹ-Iran tái bùng phát, giá khí đốt châu Âu vọt lên đỉnh 3,5 năm

Sáng 1/9, giá khí đốt chuẩn châu Âu tại Hà Lan (TTF) tăng tới 5%, chạm mốc trên 70 euro/MWh (tương đương 81,2 USD), mức cao nhất kể từ tháng 1/2023. Nguyên nhân trực tiếp là việc Mỹ và Iran nối lại các cuộc không kích lẫn nhau sau hơn một tháng tạm lắng. Đây là tín hiệu cho thấy căng thẳng tại Trung Đông chưa có hồi kết, và những lo ngại về nguồn cung LNG từ khu vực này lại trỗi dậy.

Không chỉ khí đốt, giá dầu thô cũng tăng 3,6% trong phiên sáng tại châu Âu. Thị trường lo ngại rằng việc tái leo thang có thể làm đảo ngược phần lớn sự phục hồi của dòng dầu từ Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz trong những tuần gần đây. Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt hóa lỏng toàn cầu, vẫn đang bị phong tỏa đối với tàu LNG, dù dòng chảy dầu thô đã có dấu hiệu hồi phục.

Vì sao LNG không thể né tránh Hormuz như dầu thô?

Điểm mấu chốt mà nhiều nhà giao dịch cần lưu ý là sự khác biệt cơ bản giữa vận chuyển dầu thô và LNG qua các điểm nghẽn địa chính trị. Dầu thô từ các nhà sản xuất Vùng Vịnh, bao gồm Qatar, có thể được vận chuyển qua Hormuz và sau đó chuyển tải sang tàu khác bằng hình thức ship-to-ship (STS) ngay tại vùng biển gần đó. Nhờ vậy, dòng dầu vẫn có thể duy trì phần nào bất chấp rủi ro.

Tuy nhiên, LNG hoàn toàn không thể áp dụng cách này. Khí tự nhiên hóa lỏng đòi hỏi hệ thống cảng tiếp nhận và tái hóa khí chuyên dụng, không thể dễ dàng trung chuyển trên biển như dầu thô. Do đó, khi Hormuz bị phong tỏa, toàn bộ nguồn LNG từ Qatar – nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới – gần như bị đóng băng. Qatar đã tuyên bố gia hạn tình trạng bất khả kháng đối với các chuyến giao LNG thêm một tháng, đến hết tháng 10, khiến thị trường càng thêm căng thẳng.

Châu Âu bước vào mùa đông với kho dự trữ thấp nhất hai thập kỷ

Hệ quả của cuộc khủng hoảng kéo dài là châu Âu đang phải đối mặt với một mùa đông khắc nghiệt. Mức tồn kho khí đốt của khu vực hiện ở một trong những mức thấp nhất trong vòng 20 năm qua. Điều này trái ngược với mục tiêu của EU là lấp đầy kho trước mùa sưởi ấm. Sự cạnh tranh giữa châu Âu và châu Á để giành giật nguồn cung LNG toàn cầu ngày càng gay gắt, đẩy giá tại cả hai khu vực lên cao.

Thị trường LNG toàn cầu đang thu hẹp nguồn cung khả dụng, đặc biệt là những lô hàng không phải đi qua các điểm nghẽn địa chính trị. Các nhà nhập khẩu châu Âu đang phải trả giá cao hơn để hút hàng từ Mỹ, châu Phi hay Đông Nam Á, nhưng nguồn cung có hạn. Việc Qatar gia hạn bất khả kháng càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt, khiến giá TTF có thể tiếp tục neo cao trong những tháng tới.

Tác động lan tỏa tới lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá năng lượng tăng vọt sẽ có tác động vòng hai tới lạm phát toàn cầu, đặc biệt là tại châu Âu. Chi phí điện và sưởi ấm tăng sẽ đẩy CPI lên cao, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Điều này có thể ảnh hưởng đến tỷ giá EUR/USD, vốn đang phục hồi nhẹ lên 1,1616. Nếu ECB phải hành động quyết liệt hơn để kiềm chế lạm phát, đồng euro có thể được hỗ trợ, nhưng rủi ro suy thoái cũng tăng.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến giá dầu và khí đốt đóng vai trò quan trọng. Giá dầu tăng thường hỗ trợ CAD và NOK, nhưng nếu căng thẳng leo thang làm suy giảm tăng trưởng toàn cầu, tác động tiêu cực có thể lấn át. AUD, vốn nhạy cảm với nhu cầu hàng hóa từ Trung Quốc, có thể chịu áp lực nếu cuộc khủng hoảng làm chậm lại hoạt động kinh tế khu vực.

Theo dõi sát sao các mốc giá và sự kiện sắp tới

Nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến giá TTF, hiện quanh mức 70 euro/MWh. Nếu vượt qua ngưỡng này, kháng cự tiếp theo có thể là vùng 75-80 euro/MWh, mức đỉnh của năm 2022. Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt, giá có thể điều chỉnh về vùng 60-65 euro/MWh. Bên cạnh đó, các dữ liệu kinh tế Mỹ trong ngày như PMI sản xuất và JOLTs sẽ ảnh hưởng đến đồng USD và qua đó tác động đến giá hàng hóa.

Ngoài ra, tuyên bố của Qatar về việc gia hạn bất khả kháng sẽ hết hạn vào cuối tháng 10, và bất kỳ dấu hiệu nào về việc nối lại xuất khẩu LNG qua Hormuz sẽ là yếu tố then chốt. Các cuộc đàm phán ngoại giao giữa Mỹ và Iran, cũng như động thái của Houthis tại Yemen, cần được theo dõi chặt chẽ vì chúng có thể thay đổi cục diện thị trường năng lượng trong những tuần tới.