Idemitsu chuyển hướng nhập dầu Saudi qua tuyến Suez: chiến lược đa dạng hóa nguồn cung giữa căng thẳng Hormuz

Dòng chảy dầu mỏ đang được vẽ lại giữa căng thẳng Hormuz

Quyết định của Idemitsu Kosan – nhà lọc dầu lớn thứ hai Nhật Bản – bắt đầu nhập dầu thô Saudi từ Yanbu qua tuyến Suez và Mũi Hảo Vọng không chỉ là một điều chỉnh logistics đơn thuần. Đây là một minh chứng rõ ràng cho thấy bản đồ thương mại dầu mỏ toàn cầu đang bị xáo trộn sâu sắc bởi căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb.

Theo tuyên bố của Chủ tịch Noriaki Sakai, hành trình vận chuyển dầu từ Trung Đông tới Nhật Bản thông thường mất khoảng 20 ngày, nay kéo dài tới 50–60 ngày. Chi phí vận tải tăng cao là cái giá phải trả để đảm bảo nguồn cung ổn định, trong bối cảnh Tehran đã đóng cửa Hormuz từ cuối tháng 2/2026 – tuyến đường huyết mạch chiếm tới 93% lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản.

Điều đáng chú ý là Idemitsu không chỉ dựa vào tuyến Suez. Họ đồng thời tăng cường nhập dầu UAE qua cảng Fujairah (nằm ngoài Hormuz) và bổ sung nguồn từ Bắc Mỹ. Chiến lược đa dạng hóa này cho thấy các nhà máy lọc dầu châu Á đang chủ động xây dựng nhiều kênh cung ứng song song, thay vì đặt cược vào một tuyến đường duy nhất.

Tác động vòng hai: chi phí vận tải và lạm phát

Việc kéo dài thời gian vận chuyển và tăng chi phí logistics không dừng lại ở biên lợi nhuận của Idemitsu. Nó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên giá năng lượng toàn cầu. Khi các tàu chở dầu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, thời gian thuê tàu tăng gấp ba, kéo theo giá cước vận tải biển tăng vọt. Chi phí này cuối cùng sẽ được phản ánh vào giá bán lẻ xăng dầu, từ đó tạo áp lực lên lạm phát tại các nước nhập khẩu.

Đối với các ngân hàng trung ương, đây là một cơn đau đầu mới. Lạm phát do chi phí vận tải tăng có thể buộc Fed và các ngân hàng trung ương khác duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn. Điều này giải thích tại sao đồng USD vẫn mạnh dù kinh tế Mỹ có dấu hiệu chững lại – chỉ số DXY đang ở mức 99.634. Ngược lại, các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK có thể được hưởng lợi từ giá năng lượng cao, nhưng cũng đối mặt với rủi ro nếu tăng trưởng toàn cầu chậm lại.

Nhật Bản và bài toán phụ thuộc Trung Đông

Số liệu đáng chú ý: Nhật Bản nhập 94% dầu thô từ Trung Đông trong năm 2025, và 93% trong số đó đi qua Hormuz. Việc Tehran đóng cửa eo biển này buộc Tokyo phải khai thác kho dự trữ chiến lược và tìm kiếm nguồn thay thế. Tuy nhiên, Idemitsu thẳng thắn thừa nhận rằng việc chuyển dịch mạnh sang dầu phi Trung Đông sẽ đòi hỏi chi phí nâng cấp nhà máy lọc dầu rất lớn, được coi là "đầu tư không cần thiết".

Điều này cho thấy sự phụ thuộc vào Trung Đông của Nhật Bản không thể sớm được giải quyết. Dầu Saudi và UAE vẫn phù hợp nhất với cấu hình nhà máy lọc dầu Nhật Bản. Vì vậy, giải pháp trước mắt là đa dạng hóa tuyến đường vận chuyển, chấp nhận chi phí cao hơn, thay vì thay đổi cơ cấu nguồn cung. Đây là bài toán chung cho nhiều nước châu Á, bao gồm cả Việt Nam, khi nhập khẩu dầu thô chủ yếu từ khu vực này.

Đồng CAD và triển vọng kinh tế Canada

Trong bối cảnh giá dầu biến động, đồng CAD trở thành tâm điểm chú ý. Canada là nhà sản xuất dầu lớn, và giá dầu cao thường hỗ trợ đồng tiền này. Hôm nay, thị trường sẽ theo dõi số liệu nhà khởi công tại Canada (dự báo 248K, kỳ trước 240.8K) – một chỉ báo quan trọng cho sức khỏe kinh tế. Nếu số liệu tích cực, CAD có thể được củng cố thêm.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu giá dầu tăng quá nhanh do gián đoạn nguồn cung, nó có thể kìm hãm tăng trưởng toàn cầu, ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu dầu trong trung hạn. Điều này tạo ra một thế lưỡng nan cho các nhà giao dịch CAD: lợi ích ngắn hạn từ giá dầu cao có thể bị xói mòn bởi suy thoái kinh tế dài hạn.

Theo dõi tiếp: diễn biến tại Suez và phản ứng của OPEC+

Điều quan trọng nhất cần theo dõi trong những tuần tới là liệu tuyến đường Suez có thực sự hoạt động trơn tru như Idemitsu kỳ vọng hay không. Các cuộc tấn công của Houthi vẫn là mối đe dọa thường trực. Bên cạnh đó, phản ứng của OPEC+ trước tình trạng gián đoạn nguồn cung sẽ quyết định giá dầu có thể leo thang đến mức nào. Nếu Saudi Arabia và các nước vùng Vịnh tăng sản lượng bù đắp, áp lực giá có thể dịu bớt. Ngược lại, nếu nguồn cung tiếp tục thắt chặt, giá dầu có thể vượt qua các mốc kháng cự quan trọng, kéo theo sự biến động mạnh trên thị trường ngoại hối, đặc biệt là các cặp tiền liên quan đến CAD, AUD và NOK.