Hormuz mở cửa nhưng vận tải vẫn tê liệt: khoảng cách giữa tuyên bố chính trị và thực tế thương mại

Hormuz mở cửa nhưng vận tải vẫn tê liệt: khoảng cách giữa tuyên bố chính trị và thực tế thương mại

Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển dầu khí toàn cầu, đã được tuyên bố mở cửa trở lại sau khi Mỹ rà phá thủy lôi tại các tuyến vận tải quốc tế. Tuy nhiên, thực tế thương mại cho thấy sự khôi phục còn rất xa vời. Theo dữ liệu hàng hải, chỉ có 5 tàu chở hàng hóa vượt qua eo biển này trong ngày thứ Ba, so với khoảng 130 tàu mỗi ngày trước khi chiến tranh bùng nổ. Khoảng cách này phản ánh rõ ràng sự khác biệt giữa tuyên bố chính trị và thực tế vận hành.

Iran vẫn duy trì năng lực quân sự đáng kể, khiến các hãng tàu thương mại e ngại rủi ro an ninh. Tehran chỉ đề xuất một hành lang tạm thời và hạn chế, đồng thời đặt điều kiện bình thường hóa hoàn toàn phụ thuộc vào việc dỡ bỏ trừng phạt, chấm dứt phong tỏa của Mỹ, và hiện tại là chấm dứt các chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza, Lebanon và Syria. Yêu cầu về Israel bị xem là không thể thực hiện, vì Washington không thể đảm bảo Israel ngừng các hoạt động quân sự tại ba chiến trường, trong khi Israel chưa có dấu hiệu tuân thủ.

Tác động lên giá năng lượng và lạm phát

Sự tê liệt của Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy dầu thô mà còn tác động sâu rộng đến giá khí đốt tự nhiên và LNG. Trong bối cảnh này, giá khí đốt tại châu Âu và châu Á có xu hướng tăng do lo ngại nguồn cung gián đoạn. Điều này có thể tạo áp lực lạm phát vòng hai, khi chi phí năng lượng cao hơn sẽ lan tỏa sang các ngành sản xuất và tiêu dùng. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc điều hành chính sách tiền tệ, khi lạm phát có nguy cơ quay trở lại.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến này càng làm tăng biến động. Canada, với vai trò là nhà xuất khẩu dầu lớn, có thể hưởng lợi từ giá dầu cao, nhưng lại đang đối mặt với căng thẳng thương mại với Mỹ. Ottawa vừa công bố áp thuế trả đũa lên tới 50% đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ từ ngày 8/9, sau khi đàm phán thương mại sụp đổ. Điều này có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế Canada và tạo áp lực lên CAD.

Căng thẳng địa chính trị và hệ lụy đối với thị trường

Ngoài Hormuz, các diễn biến địa chính trị khác cũng đang định hình lại thị trường năng lượng. Saudi Arabia tái khẳng định sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu không có nhà nước Palestine độc lập, trong khi Mỹ đã chính thức gửi thỏa thuận hạt nhân dân sự 30 năm tới Quốc hội để xem xét. Thỏa thuận này cho phép Saudi Arabia làm giàu uranium dưới sự giám sát của Mỹ sau hai năm đánh giá, phá vỡ mô hình UAE. Riyadh muốn phát triển điện hạt nhân để giảm đốt dầu khí trong nước và dành nhiều hơn cho xuất khẩu, trong khi Washington muốn các công ty Mỹ tham gia xây dựng.

Cuộc chiến ảnh hưởng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel tại Washington cũng đáng chú ý. Ankara chi 2,4 triệu USD để tăng cường vận động hành lang, thuê công ty Ballard Partners – có quan hệ mật thiết với Tổng thống Trump – với giá 200.000 USD mỗi tháng. Thổ Nhĩ Kỳ muốn quay lại chương trình F-35 và đang xem xét loại bỏ hệ thống S-400 của Nga, nhưng cuộc chiến lớn hơn là với Israel về Syria. Sự cạnh tranh này có thể ảnh hưởng đến chính sách của Mỹ tại Trung Đông và tác động gián tiếp đến thị trường năng lượng.

Các thương vụ và phát hiện mới

Trong khi đó, các công ty năng lượng đang thích ứng với bối cảnh mới. Energean đang đàm phán mua khoảng 1 tỷ USD tài sản dầu khí của BP tại Ai Cập, nhằm giảm phụ thuộc vào Israel – nơi các sự cố xung đột liên tục gây gián đoạn sản xuất. Gunvor đang xem xét mua tài sản khí đốt Haynesville trị giá 1,5 tỷ USD, tận dụng nhu cầu LNG tăng cao và vị trí gần các cảng xuất khẩu. Uniper đã ký thỏa thuận cung cấp khí đốt Na Uy kéo dài đến 2041 với Equinor, củng cố sự phụ thuộc lâu dài của châu Âu vào nguồn cung Na Uy.

Iran cũng tuyên bố phát hiện hơn 7,5 nghìn tỷ feet khối khí đốt tự nhiên tại tỉnh Fars, nhưng quốc gia này thiếu vốn và công nghệ để phát triển nhanh chóng, đặc biệt sau các cuộc tấn công làm giảm sản lượng khí đốt 230 triệu mét khối mỗi ngày. Shell đã tạm dừng dự án khí đốt Aphrodite tại Trinidad do không đạt được thỏa thuận thương mại, phản ánh bài toán thiếu hụt nguồn cung thượng nguồn tại khu vực này.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần chú ý đến số liệu GDP Canada công bố lúc 19:30 hôm nay, với dự báo tăng trưởng năm hóa 3,4% so với 0,3% trước đó. Nếu số liệu mạnh, CAD có thể được hỗ trợ, nhưng căng thẳng thương mại với Mỹ có thể hạn chế đà tăng. Ngoài ra, chỉ số PMI Chicago của Mỹ lúc 20:45 sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe kinh tế, ảnh hưởng đến đồng USD. Về năng lượng, hãy theo dõi số lượng tàu qua Hormuz trong những ngày tới – nếu không có sự cải thiện đáng kể, giá dầu và khí đốt có thể tiếp tục biến động mạnh, tác động đến lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu.