Đồng kẹt tại Mỹ, thế giới thiếu hụt: vết nứt lớn đang hình thành

Dòng chảy đồng đang bị bóp méo bởi chính trị

Thị trường đồng toàn cầu đang chứng kiến một sự phân mảnh chưa từng có: kim loại đổ dồn vào Mỹ trong khi phần còn lại của thế giới ngày càng khan hiếm. Số liệu tháng 7 cho thấy các nhà nhập khẩu Mỹ đã đưa về hơn 200.000 tấn đồng tinh luyện, mức cao nhất trong ít nhất 12 năm. Cộng với lượng tồn kho sẵn có tại COMEX, kho LME và cảng tư nhân, tổng dự trữ đồng của Mỹ đã vượt 1 triệu tấn – gần như toàn bộ được xây dựng dựa trên kỳ vọng Washington sẽ áp thuế nhập khẩu.

Tuy nhiên, kho LME lại ghi nhận chuỗi giảm 42 phiên liên tiếp, dài nhất kể từ 2014, chỉ còn 204.975 tấn và gần một nửa đã được đăng ký rút. Sự chênh lệch giữa giá đồng giao ngay và hợp đồng 3 tháng đã lên tới 434 USD/tấn – mức rộng nhất kể từ cuộc siết chặt năm 2021 khiến sàn giao dịch phải can thiệp. Người mua cần hàng giao ngay đang phải trả mức giá kỷ lục gần 14.500 USD/tấn.

Thuế quan là chất xúc tác, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất

Quyết định của Tổng thống Trump về thuế đồng tinh luyện – đề xuất 15% từ tháng 1/2027 và tăng lên 30% vào 2028 – đang kéo kim loại vào kho Mỹ và rút khỏi các kho khác. Nhưng điều đáng chú ý là Bộ Thương mại đã bỏ lỡ hạn chót 30/6 để đưa ra khuyến nghị, khiến thị trường phải phán đoán. Chênh lệch COMEX-LME ngày càng trở thành thước đo kỳ vọng thuế quan, theo nhận định của chiến lược gia Ewa Manthey từ ING.

Tuy nhiên, Societe Generale ước tính xác suất thuế 15% được áp dụng đúng lịch chỉ là 14,6%, dựa trên cách định giá spread hiện tại. Điều này cho thấy phần lớn cuộc đổ xô nhập khẩu có thể trở thành công cốc nếu thuế bị trì hoãn hoặc làm loãng.

Nguồn cung toàn cầu đang yếu đi thực sự

Sự thiếu hụt bên ngoài nước Mỹ không chỉ đến từ việc phòng hộ thuế quan. Lệnh cấm xuất khẩu tinh quặng đồng của Congo đã buộc các nhà máy luyện kim Trung Quốc cắt giảm sản lượng. Bão làm ngừng hoạt động mỏ Los Pelambres của Antofagasta, Codelco đẩy dự án Andes Norte lùi sang 2029, và sản lượng Chile vẫn mắc kẹt gần 5,5 triệu tấn. Nhà máy luyện Gresik của Freeport tại Indonesia đã ngừng hoạt động từ ngày 8/8. Không có nguồn cung nào trong số này có thể bổ sung cho kho LME trong thời gian tới.

Sự phân tách này – đồng tích trữ tại Mỹ vì chính trị thuế quan, trong khi thế giới thiếu hụt – đã được cảnh báo từ nhiều tháng trước. Giờ đây, nó giống một vết nứt địa chấn hơn là một hiện tượng tạm thời. Nếu thuế được xác nhận, làn sóng mua vào COMEX sẽ tiếp tục, gây thêm áp lực lên London. Ngược lại, nếu trì hoãn hoặc làm loãng, lượng dự trữ tại Mỹ có thể chảy ngược ra thị trường toàn cầu nhanh chóng, đủ sức hạ gục đà tăng giá.

Tác động tới nhà giao dịch: theo dõi gì tiếp theo

Đối với nhà giao dịch, điều quan trọng không phải là dự đoán kết quả thuế quan, mà là theo dõi các tín hiệu cụ thể. Thứ nhất, chênh lệch COMEX-LME sẽ tiếp tục là thước đo chính – nếu nó thu hẹp đột ngột, hãy chuẩn bị cho khả năng đảo chiều. Thứ hai, lượng tồn kho LME và tốc độ rút hàng: nếu chuỗi giảm kéo dài, sự siết chặt sẽ còn nghiêm trọng hơn. Thứ ba, sản lượng từ Chile và các mỏ lớn – bất kỳ dấu hiệu phục hồi nào cũng có thể làm dịu căng thẳng.

Ngoài ra, diễn biến này có thể ảnh hưởng đến các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK. Giá đồng cao hỗ trợ AUD và CAD, nhưng nếu thuế quan gây ra suy thoái toàn cầu, các đồng tiền này sẽ chịu áp lực. Người giao dịch cần theo dõi sát các quyết định chính sách từ Washington và dữ liệu kinh tế Trung Quốc – nước tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới – để đánh giá nhu cầu thực tế.

Cuối cùng, vết nứt này không sớm lành lại. Kim loại đang nằm ở nơi chính trị đặt nó, không phải nơi thế giới cần. Sự mất cân bằng sẽ tiếp tục định hình giá đồng trong nhiều tháng tới, và nhà giao dịch cần linh hoạt trước mọi kịch bản.