Dầu tiến sát 100 USD khi chiến dịch 'Economic D-Day' của Trump làm tăng rủi ro: liệu giá có vượt ngưỡng tâm lý và kéo theo lạm phát toàn cầu?

Dầu Brent tiến sát 100 USD: Căng thẳng Hormuz thổi bùng rủi ro địa chính trị

Giá dầu Brent đã leo lên mức 94 USD/thùng trong bối cảnh chiến dịch 'Economic D-Day' của Tổng thống Trump nhằm vào Iran khiến lưu thông qua eo biển Hormuz gần như tê liệt, với số chuyến tàu qua lại chỉ ở mức một con số trong suốt tuần. Đây là mức giá cao nhất kể từ đầu năm và đang tiến nhanh đến ngưỡng tâm lý 100 USD. Căng thẳng địa chính trị không chỉ đẩy giá dầu mà còn kéo theo giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại châu Á lên 24 USD/MMBtu và chi phí vận chuyển dầu thô bằng tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) lên mức cao ngất ngưởng.

Động thái áp đặt các biện pháp trừng phạt toàn diện và đe dọa 'hậu quả nghiêm trọng' đối với các quốc gia giao thương với Iran của Mỹ đang đặt Trung Quốc - nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất của Iran - vào tầm ngắm. Việc phong tỏa hàng hải của Mỹ đã hạn chế các chuyến hàng mới đến châu Á và làm cạn kiệt kho nổi, khiến dầu Iran mất đi ưu đãi giá dành cho Trung Quốc. Cụ thể, giá dầu Iran đã chuyển từ mức chiết khấu 3 USD so với Brent sang mức phụ trội 2 USD, buộc các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc (teapots) phải tìm đến các nguồn thay thế từ Brazil và Iraq.

Cung cầu thắt chặt: Iraq, Venezuela và Kazakhstan không thể lấp đầy khoảng trống

Trong khi nguồn cung từ Iran bị siết chặt, các nhà sản xuất lớn khác đang nỗ lực tăng sản lượng nhưng vẫn chưa đủ bù đắp. Iraq, với sản lượng hiện tại khoảng 2,9 triệu thùng/ngày, tuyên bố tham vọng đạt 8-10 triệu thùng/ngày trong vòng 6 năm tới, nhưng điều này phụ thuộc vào hạn ngạch OPEC và khả năng phát triển các tuyến xuất khẩu thay thế. Baghdad đã phê duyệt hợp đồng 3 tháng cho phép các công ty địa phương và quốc tế tiếp thị dầu qua nhiều cửa khẩu đến cuối năm, nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz.

Venezuela đang nổi lên như một nguồn cung quan trọng cho Mỹ, với sản lượng tiến gần 1,25 triệu thùng/ngày và các nhà máy lọc dầu Mỹ nhận hơn 500.000 thùng/ngày dầu thô nặng, cùng với việc xuất khẩu hơn 100.000 thùng/ngày naphtha để pha loãng. Tuy nhiên, sản lượng này vẫn chưa đủ để bù đắp cho sự thiếu hụt từ Iran. Kazakhstan cũng đối mặt với áp lực khi mỏ Tengiz - mỏ lớn nhất nước này - dự kiến đạt đỉnh 1 triệu thùng/ngày vào năm 2027 trước khi suy giảm xuống còn 500.000 thùng/ngày vào năm 2035, đòi hỏi chính phủ phải giải quyết các tranh chấp pháp lý để thúc đẩy dự án mở rộng Kashagan trị giá 80 tỷ USD.

Tác động vòng hai: Lạm phát toàn cầu và áp lực lên các đồng tiền hàng hóa

Giá dầu tăng cao đang làm dấy lên lo ngại về lạm phát toàn cầu, đặc biệt khi chi phí năng lượng và vận tải leo thang. Điều này có thể buộc các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn để kiểm soát giá cả. Tuy nhiên, đồng USD đang ở mức thấp (DXY 98.8) do kỳ vọng Fed sắp cắt giảm lãi suất, điều này phần nào hỗ trợ giá hàng hóa tính bằng USD.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, tác động là trái chiều. Giá dầu cao là tin tốt cho CAD và NOK - những đồng tiền của các nước xuất khẩu dầu, nhưng lại gây áp lực lên AUD do Australia là nước nhập khẩu năng lượng ròng. Tuy nhiên, nếu giá dầu vượt 100 USD và đẩy lạm phát toàn cầu tăng, các ngân hàng trung ương có thể phải thắt chặt chính sách, gây áp lực lên tăng trưởng và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các đồng tiền này trong dài hạn.

Các nước tiêu thụ lớn đa dạng hóa nguồn cung: Nhật Bản và Trung Quốc điều chỉnh chiến lược

Trước rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, các nước tiêu thụ lớn đang tăng cường đa dạng hóa. Nhật Bản là ví dụ điển hình khi nhập khẩu dầu thô từ Mỹ tăng hơn 8 lần lên mức kỷ lục 891.000 thùng/ngày trong tháng 7, chiếm 36% tổng lượng nhập khẩu, cùng với việc tăng 59% lượng LNG nhập từ Mỹ. Trong khi đó, Trung Quốc, vốn phụ thuộc nhiều vào dầu Iran giá rẻ, đang phải chuyển hướng sang Brazil và Iraq, làm tăng chi phí nhập khẩu và có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu.

Theo dõi tiếp: Ngưỡng 100 USD và các tín hiệu từ OPEC, Fed

Người giao dịch cần theo dõi sát diễn biến giá dầu Brent quanh ngưỡng 100 USD, vì việc vượt qua mốc này có thể kích hoạt làn sóng mua kỹ thuật và đẩy giá lên cao hơn. Bên cạnh đó, các tín hiệu từ OPEC về việc điều chỉnh sản lượng, cũng như các bài phát biểu của quan chức Fed trong tuần tới (Barkin vào ngày 25/8) sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định xu hướng của thị trường hàng hóa và các đồng tiền liên quan.