Dầu giảm dù Hormuz tắc nghẽn: lệnh trừng phạt Iran mềm hơn dự kiến và tín hiệu đỉnh cầu Trung Quốc

Dầu giảm dù Hormuz tắc nghẽn: vì sao lệnh trừng phạt Iran mềm hơn dự kiến lại áp đảo rủi ro nguồn cung?

Giá dầu thế giới tiếp tục chịu áp lực giảm trong phiên giao dịch ngày 25/08, bất chấp dữ liệu cho thấy lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng Năm. Theo số liệu từ Kpler, chỉ có hai tàu chở dầu đi qua eo biển này trong ngày hôm qua – mức thấp nhất kể từ đầu tháng Năm. Tuy nhiên, đà giảm của giá dầu lại được thúc đẩy bởi hai yếu tố lớn hơn: lệnh trừng phạt Iran của Mỹ được đánh giá là mềm hơn dự kiến, và những tín hiệu ngày càng rõ ràng về việc nhu cầu dầu của Trung Quốc có thể đã đạt đỉnh.

Lệnh trừng phạt Iran: rủi ro nguồn cung bị hạ nhiệt

Thị trường đã lo ngại rằng các lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Iran sẽ siết chặt nguồn cung dầu toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô thế giới. Tuy nhiên, khi chi tiết các lệnh trừng phạt được công bố, giới phân tích nhận thấy chúng mềm hơn so với kịch bản xấu nhất mà thị trường đã phòng thủ. Điều này đã làm giảm đáng kể mức bù rủi ro địa chính trị vốn được đẩy lên cao trong những tuần trước đó.

Việc các lệnh trừng phạt không nhắm trực tiếp vào xuất khẩu dầu của Iran một cách toàn diện, hoặc có lộ trình thực thi dài hơn, đã khiến giới đầu cơ phải điều chỉnh lại định giá. Trong khi đó, sự gián đoạn tại Hormuz dù nghiêm trọng nhưng có vẻ chỉ mang tính tạm thời, khi các tuyến đường thay thế và đàm phán ngoại giao vẫn đang được thúc đẩy. Kết quả là, yếu tố địa chính trị – vốn là động lực chính đẩy giá dầu tăng – đã nhanh chóng mất đi sức nóng.

Trung Quốc: tín hiệu đỉnh cầu và hệ lụy cho nhập khẩu

Điểm nhấn quan trọng thứ hai đến từ phía cầu. Tập đoàn lọc dầu lớn nhất Trung Quốc vừa đưa ra nhận định rằng nhu cầu dầu của nước này đã đạt đỉnh vào năm ngoái, sớm hơn một năm so với dự báo trước đó của nhiều tổ chức. Họ cũng cho rằng sản lượng chế biến dầu thô có thể đã chạm mức cao nhất, đồng nghĩa với việc nhu cầu nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc sẽ suy giảm trong thời gian tới.

Dù CEO của tập đoàn này kỳ vọng nhu cầu sẽ phục hồi nhẹ vào năm sau nếu căng thẳng Mỹ - Iran hạ nhiệt, nhưng mức phục hồi đó khó có thể quay trở lại đỉnh của năm ngoái. Đây là một tín hiệu đáng chú ý, bởi Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, và bất kỳ sự suy giảm nào trong nhu cầu của nước này đều có tác động sâu rộng đến cán cân cung cầu toàn cầu.

Cơ chế tác động: từ cung cầu đến giá và tỷ giá

Sự kết hợp giữa nguồn cung Trung Đông có nguy cơ trở lại bình thường và nhu cầu Trung Quốc yếu đi sẽ tạo ra một thị trường dư cung. Điều này giải thích vì sao giá dầu giảm ngay cả khi Hormuz tắc nghẽn: thị trường đang định giá theo viễn cảnh dư cung trong trung hạn, thay vì lo ngại gián đoạn ngắn hạn.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này có ý nghĩa quan trọng. Đồng CAD và NOK, vốn nhạy cảm với giá dầu, có thể chịu áp lực giảm giá nếu dầu tiếp tục đi xuống. Ngược lại, đồng AUD có thể phản ứng mạnh hơn với các số liệu kinh tế Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Australia. Nếu nhu cầu dầu của Trung Quốc suy yếu, điều đó cũng phản ánh một nền kinh tế đang chậm lại, ảnh hưởng tiêu cực đến AUD.

Ngoài ra, giá dầu giảm còn có tác động vòng hai đến lạm phát. Chi phí năng lượng rẻ hơn sẽ giúp kiềm chế lạm phát toàn cầu, qua đó giảm áp lực buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ thêm. Điều này có thể hỗ trợ các tài sản rủi ro và gây áp lực nhẹ lên đồng USD trong dài hạn.

Diễn biến thị trường và những gì cần theo dõi

Trong phiên giao dịch ngày 25/08, chỉ số DXY giảm nhẹ 0.03% xuống 98.955, trong khi vàng giảm 0.84% còn 4.612,36 USD/ounce. EUR/USD tăng nhẹ 0.05% lên 1.16698, và USD/JPY tăng 0.09% lên 159.222. Những biến động này cho thấy thị trường vẫn đang trong trạng thái chờ đợi các tín hiệu tiếp theo từ Fed và dữ liệu kinh tế Mỹ.

Người giao dịch nên theo dõi sát sao các yếu tố sau trong những ngày tới: tiến triển trong quan hệ Mỹ - Iran và khả năng nối lại xuất khẩu dầu của Tehran; các số liệu kinh tế Trung Quốc, đặc biệt là chỉ số PMI sản xuất và số liệu nhập khẩu dầu thô; cũng như các bài phát biểu của quan chức Fed – đặc biệt là bài phát biểu của Barkin trong hôm nay – để đánh giá định hướng chính sách tiền tệ. Ngoài ra, báo cáo tồn kho dầu thô của Mỹ sẽ là thước đo quan trọng cho thấy mức độ dư cung thực tế trên thị trường.