Crack diesel chạm đỉnh lịch sử: cú sốc nguồn cung từ Nga và Trung Đông đang đẩy chi phí nhiên liệu toàn cầu leo thang

Cú sốc kép từ Nga và Trung Đông

Thị trường nhiên liệu toàn cầu đang trải qua một cơn chấn động hiếm thấy khi crack diesel – chênh lệch giữa giá dầu thô và sản phẩm diesel – leo lên mức cao nhất trong lịch sử. Theo ghi nhận từ các nhà phân tích hàng hóa tại ING, crack ICE gasoil đã chạm mức 79 USD/thùng vào thứ Ba, trong khi crack diesel tại Mỹ vượt xa ngưỡng 100 USD/thùng, tiệm cận đỉnh lịch sử của tháng trước. Đây là hệ quả trực tiếp từ hai cuộc khủng hoảng song song: lệnh cấm xuất khẩu diesel của Nga do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái liên tục vào các nhà máy lọc dầu, và sự tái bùng phát xung đột quanh eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về khả năng phục hồi dòng chảy sản phẩm từ Trung Đông.

Sự khan hiếm không chỉ dừng lại ở con số crack spread. Cấu trúc thị trường đang phản ánh rõ mức độ căng thẳng: spread kỳ hạn ICE gasoil tháng 9/11 đang ở mức backwardation lên tới 80 USD/tấn – mức chênh lệch hiếm thấy, cho thấy giới đầu tư đang đặc biệt lo ngại về nguồn cung ngắn hạn. Điều này đồng nghĩa với việc giá diesel giao ngay sẽ tiếp tục chịu áp lực tăng trong những tháng tới, đặc biệt khi nhu cầu theo mùa đang dần mạnh lên.

Hệ thống lọc dầu không còn dư địa

Điểm đáng chú ý trong phân tích của ING là nhận định về hệ thống lọc dầu toàn cầu: "Hệ thống lọc dầu toàn cầu hầu như không còn dư địa để bù đắp cho những gián đoạn hiện tại." Thực tế, kể từ giữa tháng 6, giá diesel đã tăng nhanh hơn đáng kể so với dầu thô, một dấu hiệu cho thấy vấn đề không nằm ở nguồn cung dầu thô mà nằm ở khâu tinh chế. Các nhà máy lọc dầu đang hoạt động gần hết công suất, nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu, trong khi các nguồn cung thay thế vẫn chưa thể bù đắp.

Một yếu tố khác làm trầm trọng thêm tình hình là xuất khẩu nhiên liệu của Trung Quốc vẫn chưa phục hồi đáng kể sau nhiều tháng hạn chế để bảo vệ nguồn cung nội địa. Dòng chảy qua eo biển Hormuz cũng vẫn ở mức thấp hơn so với trước chiến tranh, khiến thị trường mất đi một kênh cung cấp quan trọng. Sự kết hợp của các yếu tố này đã đẩy giá diesel tăng vọt, vượt xa mức tăng của dầu thô, và tạo ra một môi trường vô cùng bất ổn cho các nhà giao dịch.

Lợi nhuận lọc dầu và rủi ro lạm phát

Goldman Sachs mới đây đã điều chỉnh dự báo lợi nhuận của các công ty lọc dầu, tăng gấp đôi so với ước tính trước đó, nhờ vào cuộc khủng hoảng diesel toàn cầu. Điều này phản ánh một thực tế rằng các nhà máy lọc dầu đang thu được lợi nhuận khổng lồ từ sự khan hiếm, nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi lớn về tác động lan tỏa đến nền kinh tế. Giá diesel cao là một trong những nguyên nhân chính đẩy chi phí vận tải và logistics tăng, từ đó gây áp lực lên lạm phát toàn cầu – một vấn đề mà các ngân hàng trung ương vẫn đang vật lộn để kiểm soát.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Canada và Na Uy là những nhà xuất khẩu năng lượng lớn, và giá diesel cao thường hỗ trợ thu nhập từ xuất khẩu, qua đó củng cố đồng nội tệ. Tuy nhiên, mức độ tác động phụ thuộc vào cán cân thương mại tổng thể và chính sách tiền tệ của từng quốc gia. Trong bối cảnh BoC sắp có quyết định lãi suất vào tối nay (dự kiến giữ nguyên ở 2.25%), diễn biến của giá năng lượng sẽ là một yếu tố quan trọng mà các nhà giao dịch cần theo dõi.

Theo dõi những gì tiếp theo

Với tình hình hiện tại, các nhà giao dịch nên đặc biệt chú ý đến dữ liệu tồn kho dầu thô API sẽ được công bố trong phiên giao dịch tối nay (dự báo giảm 0.8 triệu thùng so với mức tăng 4.2 triệu thùng của kỳ trước). Một sự sụt giảm mạnh hơn dự kiến có thể tiếp tục củng cố đà tăng của giá dầu và các sản phẩm tinh chế. Ngoài ra, quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) vào lúc 20:45 giờ Việt Nam cũng sẽ là một điểm nhấn quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng cao có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát của nước này.

Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị vẫn là biến số khó lường nhất. Bất kỳ dấu hiệu nào về việc nối lại xuất khẩu diesel của Nga hoặc giảm căng thẳng tại eo biển Hormuz đều có thể tạo ra áp lực giảm giá đáng kể, nhưng cho đến khi điều đó xảy ra, thị trường diesel sẽ vẫn ở trong trạng thái căng thẳng cao độ. Những diễn biến từ các cuộc đàm phán hoặc các cuộc tấn công mới sẽ là chìa khóa quyết định xu hướng giá trong những tuần tới.