Châu Âu bước vào mùa sưởi với kho khí đốt thấp nhất 17 năm: kịch bản giá và an ninh năng lượng

Kho khí đốt châu Âu: mức thấp nhất 17 năm và bài toán trước mùa sưởi

Châu Âu đang bước vào mùa sưởi 2026-2027 với một thực tế đáng lo ngại: lượng khí đốt trong kho đang ở mức thấp nhất trong 17 năm qua, và nguồn cung có thể mua trên thị trường quốc tế còn khan hiếm hơn cả giai đoạn khủng hoảng năm 2022. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về an ninh năng lượng của khu vực, khi mà nhu cầu mùa đông thường tăng gấp đôi so với mùa hè.

Sau bốn năm liên tục điều chỉnh chuỗi cung ứng, EU đã chuyển từ phụ thuộc khí đốt Nga sang phụ thuộc LNG Mỹ và Qatar. Tuy nhiên, nguồn LNG từ Qatar hiện gần như đã cạn kiệt, và chưa ai biết khi nào dòng chảy này được khôi phục. Cùng lúc, EU vừa thông qua lệnh cấm toàn bộ LNG Nga từ tháng 1/2027, trong khi năm nay lượng mua LNG Nga của EU lại đạt mức cao kỷ lục. Nghịch lý này cho thấy sự phụ thuộc vẫn còn nguyên, và việc cắt đứt hoàn toàn sẽ tạo ra một lỗ hổng lớn trong nguồn cung.

Vì sao giá khí đốt có thể tiếp tục tăng?

Giá khí đốt tự nhiên hiện đã cao gấp đôi so với thời điểm trước ngày 28/2/2026, khi Mỹ và Israel tấn công Iran, dẫn đến việc đóng cửa eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển năng lượng toàn cầu. Sáu tháng sau, eo biển này vẫn đóng cửa, khiến dòng chảy LNG từ vùng Vịnh chỉ còn là một dòng nhỏ giọt. Ngay cả khi xung đột kết thúc ngay hôm nay, việc khôi phục hoàn toàn dòng chảy LNG từ khu vực này sẽ mất nhiều thời gian.

Bên cạnh đó, nhu cầu khí đốt mùa hè của châu Âu năm nay cao hơn bình thường do các đợt nắng nóng liên tiếp ở Tây Âu. Mùa hè thường là thời điểm thấp điểm, khi các nhà kinh doanh khí đốt mua vào để dự trữ, nhưng năm nay họ gần như không có cơ hội mua với giá rẻ. Kết quả là EU kết thúc mùa đông trước với lượng tồn kho thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm, và mùa hè không giúp cải thiện tình hình.

Cuộc cạnh tranh LNG với châu Á và vai trò của Mỹ

Châu Âu đang phải cạnh tranh với các nhà nhập khẩu châu Á để giành một lượng LNG có hạn trên thị trường toàn cầu. Khi EU cấm LNG Nga từ tháng 1/2027, nguồn cung sẽ càng eo hẹp hơn. Mỹ có thể tăng xuất khẩu LNG lên mức kỷ lục, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc giá sẽ còn cao hơn, và các nhà nhập khẩu châu Âu sẽ phải trả giá đắt.

Hiện tại, các công ty kinh doanh khí đốt châu Âu đang trong tâm thế chờ đợi, ngại chi tiêu quá nhiều cho khí đốt có thể giảm giá khi họ bán lại cho các nhà máy điện. Tuy nhiên, sự thận trọng này tiềm ẩn rủi ro lớn: giá có thể tăng vọt khi mùa đông đến gần và nhu cầu bơm đầy kho trở nên cấp bách. Theo Bloomberg, các chính phủ có thể buộc các nhà kinh doanh phải mua vào để đảm bảo đủ khí đốt cho ngày 1/11, nhưng điều đó chỉ làm sớm xảy ra một cuộc chiến giá với châu Á – vốn đã diễn ra trên thực tế.

Tác động lên lạm phát và các đồng tiền hàng hóa

Giá khí đốt tăng cao sẽ tiếp tục gây áp lực lên lạm phát tại châu Âu và toàn cầu, khi chi phí năng lượng là một trong những thành tố chính của chỉ số giá tiêu dùng. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương, đặc biệt là ECB, duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, từ đó ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. Đồng EUR có thể chịu áp lực nếu nền kinh tế khu vực suy yếu do chi phí năng lượng cao.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến giá khí đốt và dầu mỏ cũng có tác động đáng kể. Na Uy là nhà cung cấp khí đốt lớn cho châu Âu, và giá khí đốt cao sẽ hỗ trợ đồng NOK. Trong khi đó, Canada và Australia là những nước xuất khẩu năng lượng, nhưng nếu giá dầu và khí đốt tăng do căng thẳng địa chính trị, điều này có thể thúc đẩy lạm phát toàn cầu và ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các nước này.

Những gì cần theo dõi trong thời gian tới

Các nhà giao dịch cần chú ý đến diễn biến tại eo biển Hormuz, vì bất kỳ dấu hiệu mở cửa nào cũng có thể khiến giá năng lượng giảm nhanh. Bên cạnh đó, dữ liệu tồn kho khí đốt của châu Âu được công bố hàng tuần sẽ là chỉ báo quan trọng, đặc biệt là khi mùa sưởi đến gần. Chính sách của EU về việc cấm LNG Nga cũng cần được theo dõi sát sao, vì nó có thể tạo ra những biến động lớn trên thị trường khí đốt toàn cầu. Cuối cùng, chỉ số lạm phát của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ và khu vực đồng EUR, sẽ phản ánh mức độ ảnh hưởng của chi phí năng lượng đến nền kinh tế và quyết định của các ngân hàng trung ương.