93% uranium nhập khẩu: bài toán an ninh năng lượng cho tham vọng hạt nhân của Mỹ

Nút thắt nhiên liệu của ngành điện hạt nhân Mỹ

Chính quyền Mỹ đang thúc đẩy một cuộc phục hưng điện hạt nhân nội địa, nhưng tham vọng đó đang đối mặt với một nghịch lý lớn: nước này vẫn là nhà sản xuất điện hạt nhân lớn nhất thế giới, nhưng lại phụ thuộc tới 93% uranium nhập khẩu. Sự phụ thuộc này không chỉ đi ngược lại mục tiêu 'thống trị năng lượng toàn cầu' mà còn bộc lộ những lỗ hổng nghiêm trọng về an ninh năng lượng.

Uranium làm giàu và chế biến hiện nằm trong tay một số ít quốc gia, trong đó Nga kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng quan trọng. Theo báo cáo của Stanford Energy, ngành điện hạt nhân Mỹ đang đối mặt với 'rủi ro chuỗi cung ứng nhiên liệu, nguồn cung uranium eo hẹp, rủi ro địa chính trị và chi phí tăng cao', đe dọa cả các lò phản ứng hiện hữu lẫn sự phát triển của lò phản ứng tiên tiến.

Cạnh tranh toàn cầu và áp lực giá uranium

Mỹ không phải là quốc gia duy nhất có kế hoạch hồi sinh điện hạt nhân. Hiệp hội Hạt nhân Thế giới dự báo nhu cầu uranium toàn cầu sẽ tăng 28% vào năm 2030 và gần như tăng gấp đôi vào năm 2040. Giá uranium trên thị trường quốc tế đã tăng vọt, và các nhà phân tích cảnh báo sự cạnh tranh khốc liệt từ Nga và Trung Quốc trong việc giành quyền khai thác tài nguyên tại Trung Á và châu Phi.

Theo một báo cáo gần đây, trong 10 năm tới, các công ty điện hạt nhân Mỹ sẽ cần khoảng 360 triệu pound uranium để duy trì hoạt động của lưới điện. Tuy nhiên, các hợp đồng mua dài hạn hiện tại chỉ bao phủ 174 triệu pound, để lại 186 triệu pound chưa được đảm bảo. Điều này đồng nghĩa với việc các tiện ích phải ký kết hợp đồng mới trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm và giá cả leo thang.

Nỗ lực giảm phụ thuộc và những sáng kiến mới

Trước áp lực đó, Mỹ đang tìm cách tăng cường nguồn cung nội địa. Hiện chỉ 7% lượng uranium cho các lò phản ứng đến từ nguồn trong nước, nhưng nhiều dự án đang được triển khai để cải thiện con số này. Chính phủ liên bang đã đầu tư vào công nghệ tái chế và thu hồi uranium từ nhiên liệu đã qua sử dụng, có thể tăng hiệu suất sử dụng tài nguyên lên tới 95%.

Một bước tiến đáng chú ý là việc khởi động sản xuất uranium tại mỏ ISR (in-situ recovery) lớn nhất trong hơn một thập kỷ ở Nam Texas, dự kiến sản xuất 6,155,000 pound U3O8. Ngoài ra, chính quyền còn đang đàm phán để chuyển đổi hơn 50 tấn plutonium vũ khí từ thời Chiến tranh Lạnh thành nhiên liệu thương mại cho các lò phản ứng thế hệ mới.

Tác động vòng hai: lạm phát, CAD và AUD

Giá uranium tăng và cạnh tranh nguồn cung có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa. Chi phí điện tăng có thể đẩy lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương. Đối với các đồng tiền hàng hóa, Canada (CAD) và Australia (AUD) có thể hưởng lợi nếu họ mở rộng xuất khẩu uranium, nhưng cũng chịu áp lực nếu tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Dữ liệu lạm phát CAD công bố ngày 17/08 sẽ là tín hiệu quan trọng, với dự báo CPI YoY tăng lên 2.9% từ 2.8%.

Những gì nhà giao dịch cần theo dõi

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung vào các cuộc đàm phán về plutonium và tiến độ các dự án uranium nội địa. Về dài hạn, biến động giá uranium và chính sách năng lượng của Mỹ sẽ là yếu tố then chốt. Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao các thỏa thuận cung cấp uranium giữa Mỹ và các đối tác, cũng như phản ứng của giá uranium trên các sàn giao dịch. Ngoài ra, dữ liệu lạm phát CAD và Empire State Manufacturing (công bố ngày 17/08) có thể tác động đến USD và CAD, tạo cơ hội giao dịch ngắn hạn.