Thuế quan ô tô Canada 50%: leo thang mới có đẩy Bắc Mỹ vào suy thoái thương mại?

Leo thang mới trong căng thẳng thương mại Bắc Mỹ

Tổng thống Mỹ vừa tuyên bố sẽ nâng thuế nhập khẩu đối với ô tô, xe tải và phụ tùng từ Canada lên 50% từ ngày 1/1/2027, sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ vào cuối tuần trước. Đây là mức thuế gấp đôi so với mức 25% hiện tại, và áp dụng thêm cho cả thép – vốn đã ở mức 50%. Tuyên bố này được đưa ra trên mạng xã hội với ngôn ngữ gay gắt, cáo buộc Canada đã "lợi dụng" Mỹ trong nhiều năm.

Động thái này không chỉ là một đòn nhắm vào ngành sản xuất ô tô Canada mà còn là một tín hiệu chính trị rõ ràng: Washington sẵn sàng dùng thuế quan như vũ khí để gây sức ép, bất chấp quan hệ đồng minh lâu năm. Với việc Canada phụ thuộc tới 95% vào thị trường Mỹ cho hoạt động xuất khẩu, tuyên bố này đặt nền kinh tế Canada vào thế bị động và có thể kéo theo những biện pháp trả đũa.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Tác động đầu tiên và rõ ràng nhất là lên đồng CAD. Khi thuế quan tăng, triển vọng xuất khẩu của Canada xấu đi, gây áp lực giảm giá CAD so với USD. Điều này có thể đẩy USD/CAD lên cao hơn, một kênh mà nhà giao dịch cần theo dõi sát. Thứ hai, căng thẳng thương mại làm gia tăng bất ổn, thúc đẩy dòng vốn trú ẩn vào USD và vàng. Vàng đã tăng 1.32% trong phiên gần nhất, một phần phản ánh tâm lý ngại rủi ro.

Thứ ba, thuế quan có thể tác động lên lạm phát tại Mỹ, khiến Fed khó khăn hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Điều này hỗ trợ USD, nhưng lại gây áp lực lên chứng khoán và các tài sản rủi ro. Cuối cùng, ngành ô tô toàn cầu – vốn có chuỗi cung ứng xuyên biên giới – sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, kéo theo các cổ phiếu ngành này và các đồng tiền nhạy cảm với thương mại như EUR, JPY.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động mạnh

• CAD: Chịu áp lực trực tiếp nhất. Nếu thuế quan được thực thi, xuất khẩu ô tô của Canada (chiếm khoảng 861,000 xe bán sang Mỹ năm 2025) sẽ giảm mạnh, ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP. USD/CAD có thể kiểm tra vùng kháng cự quanh 1.36–1.37 nếu căng thẳng leo thang.
• USD: Được hưởng lợi nhờ dòng vốn trú ẩn, nhưng nếu thuế quan đẩy lạm phát lên, Fed có thể phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn, càng củng cố sức mạnh đồng bạc xanh.
• Vàng: Với mức tăng 1.32% lên 4668.83 USD, vàng tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn. Nếu căng thẳng kéo dài, vàng có thể hướng tới vùng kháng cự tâm lý 4700–4800.
• EUR/USD: Đang ở mức 1.16696, có thể chịu áp lực giảm nhẹ do lo ngại suy thoái thương mại toàn cầu, nhưng mức độ phụ thuộc vào việc châu Âu có bị ảnh hưởng trực tiếp hay không.

Mức độ đã được định giá

Thị trường dường như mới chỉ phản ánh một phần rủi ro này. Vàng tăng mạnh, nhưng USD/CAD vẫn chưa có biến động lớn, cho thấy nhà giao dịch còn thận trọng chờ đợi thêm chi tiết. Việc thuế quan chỉ có hiệu lực từ năm 2027 tạo ra khoảng thời gian dài để đàm phán, do đó có thể chưa gây ra cú sốc tức thời. Tuy nhiên, nếu các cuộc đàm phán tiếp tục thất bại và leo thang sang các lĩnh vực khác, mức độ định giá sẽ nhanh chóng thay đổi.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần theo dõi phản ứng của chính phủ Canada – liệu họ có trả đũa bằng thuế quan lên hàng hóa Mỹ hay không. Ngoài ra, các chỉ số kinh tế như niềm tin tiêu dùng châu Âu (dự kiến công bố ngày 25/8) và phát biểu của Fed có thể hé lộ cách các ngân hàng trung ương đánh giá rủi ro từ căng thẳng thương mại. Cuối cùng, bất kỳ tín hiệu nào từ các nhà sản xuất ô tô lớn như Toyota, Honda – vốn chiếm 76.5% sản lượng xe tại Canada – sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng thực tế đến chuỗi cung ứng.