Mỹ ràng buộc quyền tiếp cận đô la với tuân thủ trừng phạt Iran: rủi ro mới cho năng lượng và vận tải biển

Mỹ đặt điều kiện đô la hóa lên bàn G20

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ chủ trì cuộc họp G20 tại Asheville, Bắc Carolina vào thứ Hai và thứ Ba tuần tới, đánh dấu sự trở lại của Mỹ sau khi bỏ qua tiến trình do Nam Phi dẫn dắt năm ngoái. Điểm đáng chú ý nhất trong chương trình nghị sự không nằm ở các mục tiêu tăng trưởng hay thâm hụt thương mại, mà ở việc Washington chính thức biến việc tuân thủ trừng phạt Iran thành điều kiện để duy trì quyền tiếp cận hệ thống tài chính dựa trên đồng đô la.

Theo một quan chức Bộ Tài chính, Bessent sẽ nói rõ với các đối tác G20 rằng quyền tiếp cận hệ thống đô la phụ thuộc vào việc tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran. Vấn đề này dự kiến sẽ xuất hiện trong mọi cuộc gặp song phương của ông tại hội nghị. Động thái này diễn ra sau cảnh báo của Bộ Tài chính Mỹ trong tuần này về nguy cơ bị trừng phạt thứ cấp đối với các quốc gia không cắt đứt quan hệ kinh doanh với Iran.

Kênh truyền dẫn tới thị trường: năng lượng và vận tải biển

Việc siết chặt tuân thủ trừng phạt Iran tạo ra một lớp rủi ro địa chính trị mới cho thị trường năng lượng và vận tải biển. Iran là nhà sản xuất dầu lớn, và bất kỳ sự gián đoạn nào trong xuất khẩu dầu của nước này đều có thể ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu. Các công ty vận tải biển và bảo hiểm hàng hải có thể phải đối mặt với chi phí tuân thủ cao hơn hoặc rủi ro pháp lý khi vận chuyển dầu từ khu vực này.

Thị trường đã phản ứng với căng thẳng leo thang từ cuối tháng 2 khi chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran bắt đầu. Lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ tăng cao, và vàng – nơi trú ẩn an toàn truyền thống – đang giao dịch quanh mức 4.586 USD/oz, giảm nhẹ 0,3% trong phiên sáng nay. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn đang theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị, dù mức độ định giá có thể chưa phản ánh đầy đủ rủi ro từ việc Mỹ áp dụng điều kiện đô la hóa.

Tác động đến tỷ giá và tài sản tài chính

Chỉ số DXY hiện ở mức 99,14, gần như đi ngang, phản ánh sự thận trọng của thị trường trước thềm hội nghị G20. EUR/USD ở mức 1,16502, trong khi USD/JPY nhích nhẹ lên 159,45. Nếu Mỹ thành công trong việc gây sức ép buộc các nước G20 cắt quan hệ với Iran, đồng đô la có thể được củng cố, nhưng đồng thời cũng làm tăng rủi ro lạm phát do giá năng lượng tăng, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của Fed.

Các thị trường mới nổi có quan hệ thương mại với Iran, như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc Trung Quốc, có thể chịu áp lực tỷ giá và dòng vốn. Việc Mỹ nhấn mạnh đến thâm hụt thương mại và năng lực dư thừa, ngôn ngữ thường dùng để chỉ mô hình xuất khẩu của Trung Quốc, cho thấy căng thẳng thương mại vẫn âm ỉ, có thể ảnh hưởng đến đồng nhân dân tệ và các tài sản rủi ro.

Tín hiệu từ chính sách nới lỏng định lượng ngược

Một điểm đáng chú ý khác là tuyên bố của quan chức Bộ Tài chính về việc lợi suất trái phiếu sẽ hạ nhiệt khi lạm phát giảm, và Bộ Tài chính đang tăng cường mua lại trái phiếu kỳ hạn 10-30 năm. Điều này có thể được coi là tín hiệu can thiệp vào đường cong lợi suất, hỗ trợ giá trái phiếu và giảm chi phí vay dài hạn. Thị trường trái phiếu sẽ theo dõi chặt chẽ bất kỳ thông tin chi tiết nào về quy mô và thời điểm mua lại, vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi suất và từ đó tác động đến USD và vàng.

Những gì cần theo dõi tiếp

Trong tuần tới, giới giao dịch nên theo dõi các tín hiệu từ hội nghị G20, đặc biệt là phản ứng của các nước như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đối với tối hậu thư của Mỹ. Bất kỳ sự nhượng bộ hay phản đối nào cũng có thể tạo ra biến động trên thị trường dầu và vận tải biển. Ngoài ra, dữ liệu lạm phát khu vực đồng euro công bố hôm nay (dự báo 2,2% so với cùng kỳ) và tỷ lệ thất nghiệp sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách của ECB, qua đó tác động đến cặp EUR/USD. Việc Mỹ có tiếp tục mua lại trái phiếu dài hạn với quy mô lớn hay không cũng là yếu tố quan trọng cần theo dõi.