Iran cân nhắc tấn công châu Âu khi UAE cắt thương mại: leo thang mới có thể đẩy giá dầu và vàng lên đỉnh?

Địa chính trị Trung Đông nóng trở lại: UAE cắt đứt quan hệ với Iran

UAE hôm 19/08 tuyên bố đình chỉ vô thời hạn mọi giao dịch thương mại và tài chính với Iran, sau khi nước này báo cáo hai quả tên lửa đạn đạo được phóng từ lãnh thổ Iran về phía vùng biển của mình. Cả hai quả đều rơi xuống biển, không gây thiệt hại hay thương vong, nhưng đánh dấu sự trở lại của xung đột sau hơn ba tháng tương đối yên tĩnh. Trước đó, hàng tuần UAV và tên lửa Iran tấn công UAE đã gây căng thẳng cho người dân và ảnh hưởng nặng nề đến ngành du lịch và hàng không nước này.

Iran bác bỏ cáo buộc, nhưng động thái của UAE cho thấy các nước vùng Vịnh đang ngày càng lo ngại về sự leo thang. Việc cắt đứt quan hệ thương mại với Iran, một đối tác lớn, sẽ có tác động kinh tế đáng kể, nhưng quan trọng hơn, nó phản ánh một thực tế địa chính trị: xung đột có nguy cơ lan rộng ra khỏi khu vực vịnh Ba Tư.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Căng thẳng Trung Đông tác động đến thị trường tài chính qua hai kênh chính: giá dầu và tâm lý trú ẩn an toàn. Eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua, vẫn là điểm nghẽn quan trọng. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định eo biển này vẫn mở và do Mỹ kiểm soát, nhưng lưu lượng tàu quan sát được vẫn cực kỳ thấp. Một vụ tấn công vào tàu chở hàng qua eo biển tuần trước đã làm một người thiệt mạng, cho thấy rủi ro vẫn hiện hữu.

Việc UAE cắt thương mại với Iran có thể làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa, bao gồm cả năng lượng, trong khu vực. Điều này đẩy giá dầu lên, và kéo theo giá vàng – vốn được coi là kênh trú ẩn an toàn – cũng tăng. Hiện tại, vàng đang giao dịch quanh mức 4.365 USD/oz, tăng 0.73% trong ngày, cho thấy dòng tiền đang chảy vào kim loại quý.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động

Trong bối cảnh này, đồng USD có xu hướng suy yếu. Chỉ số DXY giảm 0.22% xuống còn 99.424, phản ánh lo ngại về chi phí quân sự và bất ổn địa chính trị. EUR/USD tăng 0.25% lên 1.16033, một phần nhờ đồng USD yếu, nhưng cũng có thể do các nhà đầu tư tìm kiếm sự đa dạng hóa. USD/JPY giảm 0.30% xuống 159.12, cho thấy đồng yên Nhật – một nơi trú ẩn an toàn truyền thống – đang được mua vào.

Đáng chú ý, Iran được cho là đang cân nhắc tấn công các mục tiêu quân sự Mỹ ở châu Âu nếu xung đột leo thang, theo Financial Times. Các tài sản của Mỹ ở Bulgaria và Cyprus được xem là mục tiêu tiềm năng. Nếu điều này xảy ra, nó sẽ mở rộng xung đột ra khỏi Trung Đông, gây chấn động lớn hơn cho thị trường toàn cầu. Đồng EUR có thể chịu áp lực nếu châu Âu bị kéo vào vòng xoáy, trong khi vàng và dầu có thể tăng mạnh hơn nữa.

Mức độ định giá và triển vọng

Thị trường dường như đã định giá một phần rủi ro địa chính trị này. Giá vàng tăng gần 0.73% trong ngày, dầu cũng có xu hướng đi lên. Tuy nhiên, với việc các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đang bế tắc và lệnh ngừng bắn 60 ngày đã hết hạn mà không được gia hạn, khả năng leo thang vẫn còn lớn. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ không có kế hoạch nối lại đàm phán với Iran, và thậm chí đe dọa Oman nếu nước này cản trở mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông. Điều này cho thấy lập trường cứng rắn của Mỹ, làm tăng nguy cơ xung đột kéo dài.

Mức độ định giá hiện tại có thể chưa phản ánh đầy đủ kịch bản xấu nhất: nếu Iran tấn công các mục tiêu châu Âu, hoặc nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn, giá dầu có thể vọt lên các mức cao kỷ lục, kéo theo vàng tăng mạnh. Ngược lại, nếu tình hình hạ nhiệt, thị trường có thể điều chỉnh nhanh.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz, các tuyên bố từ Iran và Mỹ, cũng như phản ứng của các nước vùng Vịnh. Bên cạnh đó, dữ liệu tồn kho dầu thô EIA công bố tối nay (dự báo giảm 0.6 triệu thùng) và biên bản cuộc họp FOMC sẽ là những yếu tố quan trọng. Nếu căng thẳng leo thang, giá vàng có thể vượt qua ngưỡng 4.400 USD, và dầu Brent có thể kiểm tra lại các đỉnh trước đó. Ngược lại, nếu có dấu hiệu hòa hoãn, áp lực bán có thể xuất hiện trên vàng và dầu.