Iran bác bỏ đòn trừng phạt mới của Mỹ: liệu kinh tế đã 'miễn nhiễm'?

Iran bác bỏ đòn trừng phạt mới của Mỹ: liệu kinh tế đã 'miễn nhiễm'?

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm Chủ nhật đã bác bỏ các lệnh trừng phạt mới mà Mỹ đe dọa, gọi đó là hành động 'tuyệt vọng' và khẳng định Tehran sẽ không khuất phục. Tuyên bố này được đưa ra ngay trước thềm Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dự kiến công bố các biện pháp trừng phạt kinh tế bổ sung nhằm vào Iran, trong khuôn khổ chiến dịch được Tổng thống Donald Trump mô tả là 'chiến dịch kinh tế khốc liệt nhất từng áp đặt lên bất kỳ quốc gia nào'.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran vẫn ở mức cao, dù thị trường dường như đã quen với những lời qua tiếng lại. Câu hỏi đặt ra cho giới giao dịch: liệu các lệnh trừng phạt còn đủ sức nặng để gây ra biến động trên thị trường tài chính, hay đã bị định giá hoàn toàn?

Kênh truyền dẫn chính: Dầu mỏ và tâm lý rủi ro

Kênh truyền dẫn rõ ràng nhất từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông tới thị trường tài chính là giá dầu. Iran là một nhà sản xuất dầu lớn, và bất kỳ sự gián đoạn nào trong xuất khẩu của nước này đều có thể ảnh hưởng tới nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, cho tới nay, phản ứng của giá dầu vẫn tương đối ôn hòa, cho thấy thị trường chưa thực sự lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn.

Bên cạnh dầu mỏ, tâm lý rủi ro (risk sentiment) cũng là một kênh quan trọng. Trong bối cảnh 'risk-off', nhà đầu tư có xu hướng tìm đến các tài sản an toàn như đồng USD, Yên Nhật, Franc Thụy Sĩ và vàng. Ngược lại, trong môi trường 'risk-on', các đồng tiền hàng hóa như AUD, CAD, NZD và các tài sản rủi ro khác thường tăng giá.

Hiện tại, các chỉ số chính cho thấy thị trường đang ở trạng thái khá bình yên: DXY quanh mức 98.87 (+0.03%), vàng ở 4610 USD/ounce (+0.06%), EUR/USD và USD/JPY gần như đi ngang. Điều này cho thấy các nhà giao dịch chưa vội phản ứng với những lời lẽ cứng rắn từ phía Iran.

Phản ứng của thị trường: Đã định giá hay chưa?

Việc Iran bác bỏ các lệnh trừng phạt không phải là điều mới mẻ. Trong nhiều năm qua, Tehran đã nhiều lần tuyên bố sẽ vượt qua các lệnh trừng phạt của Mỹ. Do đó, phản ứng của thị trường có thể đã bị 'miễn nhiễm' với những tuyên bố kiểu này.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là tuyên bố của Trung Quốc. Bắc Kinh, trong một tuyên bố trễ hẹn, cho biết vẫn ủng hộ giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến Mỹ - Iran, đồng thời 'tích cực thúc đẩy đàm phán hòa bình'. Động thái này có thể được xem là một tín hiệu cho thấy Trung Quốc không muốn leo thang căng thẳng, và có thể sẽ tiếp tục mua dầu của Iran bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Nếu Trung Quốc tiếp tục là 'lá chắn' cho xuất khẩu dầu của Iran, tác động của các lệnh trừng phạt mới lên giá dầu và thị trường tài chính có thể sẽ bị hạn chế. Ngược lại, nếu Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp nhằm vào các đối tác thương mại của Iran, bao gồm cả Trung Quốc, thì rủi ro leo thang sẽ tăng lên đáng kể.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động

Trong kịch bản căng thẳng leo thang, các tài sản sau có thể bị ảnh hưởng:

• Dầu thô (WTI, Brent): Tăng giá nếu nguồn cung bị đe dọa.
• Vàng (XAU/USD): Tăng giá nhờ vai trò trú ẩn an toàn.
• JPY và CHF: Các đồng tiền trú ẩn an toàn có thể tăng giá so với USD.
• USD: Có thể mạnh lên nhờ dòng vốn chảy vào nơi trú ẩn an toàn, nhưng cũng có thể chịu áp lực nếu giá dầu tăng mạnh gây lo ngại lạm phát.
• Các đồng tiền hàng hóa (AUD, CAD, NZD): Có thể giảm giá trong môi trường 'risk-off'.

Tuy nhiên, mức độ biến động hiện tại vẫn còn thấp. Các nhà giao dịch dường như đang chờ đợi thông tin cụ thể từ Bộ trưởng Tài chính Mỹ trước khi có hành động quyết đoán.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong ngắn hạn, giới giao dịch nên chú ý đến bài phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vào thứ Hai. Nội dung và phạm vi của các biện pháp trừng phạt sẽ là yếu tố quyết định phản ứng của thị trường. Ngoài ra, tuyên bố của Trung Quốc về việc có tiếp tục mua dầu của Iran hay không cũng là một điểm mấu chốt.

Bên cạnh đó, các chỉ số kinh tế như niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro (dự kiến công bố thứ Ba) và chỉ số IFO cũng có thể ảnh hưởng đến đồng EUR, vốn đang giao dịch quanh mức 1.1675. Sự kết hợp giữa các yếu tố địa chính trị và dữ liệu kinh tế sẽ tạo ra hướng đi rõ ràng hơn cho thị trường trong những ngày tới.