Houthi tập kích nhà máy lọc dầu Jazan: Trung Đông leo thang, giá dầu và đồng USD rung lắc

Houthi tấn công Jazan: Bài toán an ninh năng lượng Trung Đông nóng trở lại

Ngày 14/8, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã dùng hai máy bay không người lái nhắm vào nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco – đây là lần thứ ba kể từ 25/7 và là lần thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy một tuần. Saudi Arabia và Aramco chưa xác nhận, nhưng Bloomberg dẫn một nguồn tin cho biết một bể chứa bị hư hại không đáng kể. Dù mức độ thiệt hại có vẻ nhỏ, tần suất và địa điểm bị nhắm tới cho thấy chiến lược của Houthi không chỉ nhằm gây tổn hại vật chất mà còn tạo áp lực tâm lý lên Riyadh và các nhà đầu tư dầu mỏ.

Đáng chú ý, Houthi từng đe dọa phong tỏa dòng chảy dầu của Saudi và đã liên tục tấn công các mục tiêu tại Bab al-Mandeb – tuyến hàng hải huyết mạch nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương. Cùng ngày, Iran cũng bắn vào hai tàu liên quan đến ADNOC (UAE) khi chúng đi qua eo biển Hormuz, gây thiệt hại giới hạn nhưng khiến UAE lên án mạnh mẽ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Houthi và Iran cho thấy chiến tranh Mỹ – Iran đang lan rộng ra toàn khu vực, đe dọa đẩy Yemen trở lại nội chiến toàn diện sau lệnh ngừng bắn 2022.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Căng thẳng tại Jazan và Hormuz tác động trực tiếp lên giá dầu thô – tài sản nhạy cảm nhất với rủi ro địa chính trị Trung Đông. Dù thị trường chưa phản ứng mạnh trong phiên (DXY giảm 0.37%, vàng tăng 0.66%), nhưng nếu chuỗi tấn công tiếp diễn, giá dầu Brent và WTI có thể bật tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Saudi – nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới – và tắc nghẽn tại Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Đồng USD (DXY) hiện ở mức 99.574, giảm nhẹ, phản ánh tâm lý risk-off chưa quá mạnh. Tuy nhiên, nếu xung đột leo thang, đồng bạc xanh có thể được hưởng lợi nhờ vai trò trú ẩn an toàn, trong khi vàng – vốn đã tăng 0.66% lên 4378.46 – sẽ tiếp tục hút dòng vốn phòng thủ. EUR/USD tăng 0.35% lên 1.1569, nhưng đà tăng này có thể bị thu hẹp nếu giá dầu cao gây áp lực lên khu vực nhập khẩu năng lượng.

Mức độ định giá và các tài sản chịu tác động

Thị trường dường như vẫn đang định giá rủi ro ở mức thấp, bởi thiệt hại thực tế tại Jazan là không đáng kể và các cuộc tấn công trước đó chưa gây gián đoạn lớn. Tuy nhiên, tần suất dày đặc (3 lần trong 20 ngày) cho thấy Houthi đang nỗ lực leo thang có chủ đích, có thể nhằm ép Saudi thay đổi lập trường trong cuộc chiến với Iran. Nếu một cuộc tấn công gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đánh trúng tàu chở dầu, giá dầu có thể tăng vọt 5–10% trong ngắn hạn.

Đồng USD và vàng là hai kênh phòng thủ chính. DXY dưới mốc 100 cho thấy đồng bạc xanh đang yếu đi do kỳ vọng Fed nới lỏng, nhưng xung đột có thể đảo chiều xu hướng này. USD/JPY giảm 0.42% xuống 158.806, phản ánh dòng tiền trú ẩn vào JPY – dấu hiệu cho thấy giới đầu tư đã bắt đầu cảnh giác. Vàng đã vượt 4370, nếu vượt ngưỡng 4400 có thể mở ra sóng tăng mới.

Chiến lược Mỹ và bài toán dầu mỏ: Điểm nghẽn chính trị

Phát biểu của Phó Tổng thống Vance rằng “giữ giá dầu thấp là mục tiêu số một” cho thấy Washington đang ưu tiên kiềm chế lạm phát hơn là vô hiệu hóa chương trình hạt nhân Iran. Điều này lý giải vì sao Mỹ tuyên bố có thể phong tỏa Iran vô thời hạn, nhưng thực tế hạm đội đang kiệt sức: tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã hơn 200 ngày không cập cảng, xuất hiện các vụ tự tử và suy giảm tinh thần binh sĩ. Trong khi đó, Iran vẫn có thể đáp trả bằng cách chặn Hormuz, tạo ra thế bế tắc kéo dài.

Tình hình này khiến giá dầu khó giảm sâu, bởi bất kỳ dấu hiệu gián đoạn nguồn cung nào cũng có thể kích hoạt làn sóng mua phòng thủ. Các nhà giao dịch cần theo dõi sát phản ứng của Saudi Arabia – nếu họ công bố kế hoạch tăng sản lượng bù đắp, giá dầu có thể ổn định; ngược lại, nếu họ trả đũa quân sự, rủi ro lan rộng sẽ đẩy giá lên cao.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ dồn sự chú ý vào xác nhận chính thức từ Saudi/Aramco về vụ tấn công Jazan, cũng như các diễn biến tại Hormuz. Ngoài ra, lịch kinh tế châu Âu với dữ liệu giá bán buôn và cán cân thương mại (dự báo cải thiện từ -9B lên -2.2B) có thể tác động đến EUR/USD, trong khi số liệu cho vay mới của Trung Quốc (dự báo giảm mạnh từ 1610B xuống 45B) sẽ ảnh hưởng đến tâm lý rủi ro toàn cầu. Nhà giao dịch nên quan sát phản ứng của giá dầu tại các ngưỡng kỹ thuật quan trọng, cùng với biến động của DXY và vàng – những tài sản phản ánh rõ nhất mức độ lo ngại địa chính trị.