Hormuz tắc nghẽn trước thềm hết hạn ngừng bắn Mỹ-Iran: kịch bản giá dầu khi nguồn cung bị siết chặt

Hormuz đang 'nghẽn' đúng vào thời điểm nhạy cảm nhất

Cuối tuần qua, chỉ có 5 tàu chở hàng đi qua eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thế giới – và ngày Chủ nhật không có tàu nào được đăng ký. Con số này giảm mạnh so với 31 tàu của cuối tuần trước đó, và so với mức trung bình 130 lượt tàu/ngày trước khi chiến tranh nổ ra hồi cuối tháng 2. Theo phân tích dữ liệu từ Kpler, lưu lượng tàu qua Hormuz đã giảm 90% kể từ trước xung đột, chạm mức thấp nhất kể từ tháng 5.

Điều đáng chú ý là sự tắc nghẽn này diễn ra ngay trước thời điểm lệnh ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran hết hạn vào thứ Hai (17/8). Các cuộc đàm phán chính thức vẫn chưa được nối lại, và tuyên bố của Ngoại trưởng Iran cho thấy hai bên thậm chí còn chưa coi là có một lệnh ngừng bắn thực sự. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ tuyên bố Hormuz là lãnh thổ của Mỹ, còn Iran khẳng định eo biển này sẽ chỉ đóng mở theo lệnh của Tehran.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Với thị trường tài chính, Hormuz không chỉ là một điểm nghẽn địa chính trị mà là một kênh truyền dẫn trực tiếp tới giá dầu và qua đó lan tỏa đến lạm phát, chính sách tiền tệ và tâm lý rủi ro. Khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua eo biển này, tương đương khoảng 20 triệu thùng/ngày. Nếu nguồn cung này bị gián đoạn, giá dầu sẽ tăng vọt, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu và buộc các ngân hàng trung ương phải tính toán lại lộ trình lãi suất.

Hiện tại, giá dầu vẫn chưa phản ánh đầy đủ rủi ro này. Dầu Brent giao dịch quanh 88,45 USD/thùng, giảm nhẹ 0,15%, trong khi WTI ở mức 81,79 USD, giảm 0,74%. Việc giá dầu đi ngang dù lưu lượng tàu giảm mạnh cho thấy thị trường vẫn đang coi đây là một rủi ro tiềm ẩn, chưa phải là một cú sốc cung thực sự. Nhưng nếu lệnh ngừng bắn sụp đổ và Iran thực sự đóng cửa eo biển, kịch bản giá dầu có thể thay đổi nhanh chóng.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động

Trong bối cảnh này, đồng đô la Mỹ có thể được hưởng lợi từ dòng tiền trú ẩn an toàn, đặc biệt nếu căng thẳng leo thang. Chỉ số DXY hiện ở mức 99,345, giảm nhẹ 0,29%, nhưng nếu thị trường chuyển sang trạng thái risk-off, đồng bạc xanh có thể tăng giá. Ngược lại, các đồng tiền nhạy cảm với dầu như CAD, NOK có thể biến động mạnh theo giá dầu. Vàng – vốn đang ở mức 4398,79 USD/ounce, tăng 0,53% – có thể tiếp tục được mua vào như một kênh trú ẩn an toàn.

EUR/USD hiện ở mức 1,16075, tăng 0,35%, nhưng nếu giá dầu tăng mạnh, châu Âu với khả năng phụ thuộc năng lượng nhập khẩu sẽ chịu áp lực lớn hơn, có thể khiến đồng euro suy yếu. USD/JPY ở mức 159,03, giảm 0,18%, cho thấy đồng yên đang mạnh lên nhờ tâm lý trú ẩn an toàn.

Mức độ định giá và kịch bản tiếp theo

Hiện tại, thị trường dường như mới chỉ định giá một phần rủi ro Hormuz. Mức giảm nhẹ của giá dầu cho thấy giới đầu tư vẫn kỳ vọng một giải pháp ngoại giao, hoặc ít nhất là một cuộc khủng hoảng kéo dài mà không dẫn đến đóng cửa hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu lệnh ngừng bắn không được gia hạn và các cuộc tấn công vào tàu thuyền tiếp diễn, giá dầu có thể nhanh chóng vượt qua các mốc kháng cự quan trọng.

HSBC cảnh báo rằng 'hỗn loạn là chuẩn mực' trong ngành vận tải biển, và các nhà giao dịch nên đưa yếu tố này vào các giả định cơ bản. Điều đó có nghĩa là mức bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu có thể sẽ duy trì ở mức cao, và biến động sẽ là xu hướng chính trong thời gian tới.

Điều cần theo dõi

Trong những ngày tới, nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến ngoại giao giữa Mỹ và Iran, đặc biệt là bất kỳ tín hiệu nào từ các bên trung gian như Qatar và Pakistan. Ngoài ra, dữ liệu về lưu lượng tàu qua Hormuz sẽ là chỉ báo sớm quan trọng: nếu số tàu tiếp tục ở mức thấp hoặc về 0, khả năng gián đoạn nguồn cung là rất cao. Các mốc giá dầu cần chú ý là 90 USD đối với Brent và 85 USD đối với WTI – nếu vượt qua các mức này, sóng tăng có thể đẩy giá lên cao hơn nữa. Bên cạnh đó, phản ứng của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, trước áp lực lạm phát từ giá năng lượng sẽ là yếu tố quyết định xu hướng của đồng USD và các tài sản khác.