Đàm phán Mỹ-Canada căng thẳng: Mark Carney đối mặt bài toán khó bán nhượng bộ cho cử tri Canada

Căng thẳng leo thang trước hạn chót

Chưa đầy 48 giờ trước khi Mỹ áp mức thuế mới 50% lên khoảng 20 tỷ USD (tương đương 28 tỷ CAD) hàng hóa nhập khẩu từ Canada, các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước vẫn diễn ra căng thẳng tại Washington. Đoàn đàm phán Canada đã có mặt suốt một tuần qua, tìm cách đạt được thỏa thuận trước thời điểm áp thuế vào thứ Tư (19/08/2026).

Thủ tướng Mark Carney giữ kín thông tin chi tiết, chỉ nói rằng đây là thời điểm "nhạy cảm và căng thẳng", không phải lúc "đàm phán công khai". Ông nhấn mạnh Canada đang ở thế mạnh, nhưng áp lực đạt thỏa thuận là rất lớn. Số hàng hóa bị ảnh hưởng chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ từ Canada – một phần không nhỏ có thể gây tổn thương cho nền kinh tế vốn đã chịu nhiều thiệt hại từ các vòng thuế trước.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Thị trường tài chính đang theo dõi sát diễn biến này qua nhiều kênh. Trước hết, đồng đô la Mỹ (DXY) giữ ở mức 99.549, phản ánh tâm lý thận trọng khi giới đầu tư chờ đợi kết quả đàm phán. Nếu Mỹ áp thuế mới, nguy cơ leo thang chiến tranh thương mại có thể đẩy đồng CAD suy yếu, kéo theo biến động trên cặp USD/CAD – vốn nhạy cảm với tin tức thương mại.

Đồng thời, căng thẳng thương mại Bắc Mỹ có thể tác động gián tiếp lên giá vàng – hiện ở mức 4,418.51 USD/ounce (+0.06%). Vàng thường được hưởng lợi khi bất ổn địa chính trị gia tăng, nhưng mức tăng hiện tại khá khiêm tốn, cho thấy thị trường chưa vội định giá rủi ro lớn. Ngược lại, nếu đạt thỏa thuận, vàng có thể chịu áp lực bán khi dòng vốn chảy vào tài sản rủi ro.

Bài toán khó bán nhượng bộ cho cử tri Canada

Điểm mấu chốt mà giới phân tích quan tâm là khả năng Carney "bán" các nhượng bộ cho cử tri Canada. Mỹ yêu cầu Canada gỡ bỏ thuế trả đũa còn lại đối với ô tô Mỹ, điều chỉnh hạn ngạch sữa, và dỡ bỏ lệnh cấm bán rượu Mỹ – vốn được áp đặt từ đầu năm ngoái bởi hầu hết các tỉnh bang. Những nhượng bộ này không dễ thực hiện, đặc biệt là vấn đề sữa tại Quebec, nơi Thủ hiến Christine Fréchette tuyên bố hệ thống quản lý cung cầu là "bất khả nhượng".

Khảo sát của Abacus Data cho thấy 74% người dân Canada cho biết tranh chấp thương mại đã ảnh hưởng đến hộ gia đình họ, và 36% muốn chính phủ đáp trả bằng thuế trả đũa mới, bất chấp rủi ro kinh tế. Chỉ 18% ủng hộ nhượng bộ như dỡ bỏ lệnh cấm rượu Mỹ để đổi lấy việc giảm thuế quan. Điều này tạo áp lực chính trị lớn lên Carney, người đã tuyên bố sẽ không ký thỏa thuận nếu không có lợi cho Canada.

Định giá rủi ro: đã phản ánh hay chưa?

Thị trường hiện đang định giá một phần rủi ro thông qua biến động nhẹ của DXY và vàng. Mức tăng 0.06% của vàng và mức giảm 0.03% của DXY cho thấy giới đầu tư chưa kỳ vọng vào kịch bản đổ vỡ đàm phán. Tuy nhiên, nếu thuế mới được áp dụng, có thể xảy ra làn sóng bán tháo CAD, đẩy USD/CAD lên cao, và kéo theo sự gia tăng mạnh hơn của vàng như một kênh trú ẩn an toàn.

Đáng chú ý, báo cáo từ truyền thông Canada cho biết trưởng đoàn đàm phán Janice Charette đã cảnh báo phía Mỹ rằng việc áp thuế có thể khiến các cuộc đàm phán tương lai gặp rủi ro. Điều này cho thấy Canada sẵn sàng leo thang nếu cần, tạo thêm biến số cho thị trường.

Điều cần theo dõi tiếp

Trong 48 giờ tới, giới giao dịch cần theo dõi sát tín hiệu từ cuộc điện đàm dự kiến giữa Carney và Trump trước hạn chót, cùng bất kỳ tuyên bố chính thức nào từ hai phía. Nếu đạt được thỏa thuận, đồng CAD có thể phục hồi và vàng có thể điều chỉnh giảm. Ngược lại, nếu đàm phán thất bại, biến động mạnh sẽ xảy ra trên cặp USD/CAD và vàng. Ngoài ra, dữ liệu kinh tế như cán cân thương mại khu vực Eurozone và chỉ số ZEW vào chiều nay có thể tác động thêm lên EUR/USD, vốn đang ở mức 1.15823, trong bối cảnh thị trường tìm kiếm hướng đi rõ ràng hơn.