Chiến lược gây sức ép kinh tế của Mỹ với Iran: vì sao chuyển từ quân sự sang trừng phạt và phong tỏa hải quân lại giúp ổn định giá dầu?

Từ chiến trường tới bàn cờ kinh tế

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc phỏng vấn với Axios hôm Chủ nhật đã xác nhận Washington đang "hạ thấp" căng thẳng quân sự với Iran, thay vào đó dựa vào các biện pháp trừng phạt và phong tỏa hải quân để buộc Tehran phải nhượng bộ. Đây là một bước ngoặt chiến lược sau nhiều tháng xung đột trực tiếp, phản ánh một thực tế: đòn quân sự không mang lại kết quả mong muốn, trong khi gánh nặng kinh tế từ giá dầu cao đang bào mòn sự ủng hộ trong nước.

Việc Mỹ chuyển sang chiến lược "gây sức ép tối đa" bằng kinh tế không phải là điều mới, nhưng điểm nhấn lần này nằm ở hiệu quả kép: vừa làm suy yếu Iran, vừa giúp ổn định giá dầu. Theo lời ông Trump, giá dầu hiện chỉ trên 75 USD/thùng, giảm đáng kể so với thời điểm đỉnh điểm xung đột, qua đó giảm bớt áp lực lạm phát lên người tiêu dùng Mỹ. Điều này giải thích vì sao thị trường dầu mỏ lại phản ứng tích cực với động thái ngoại giao này.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ tác động đến thị trường tài chính qua ba kênh chính:

1. Giá dầu và lạm phát kỳ vọng: Giá dầu ổn định quanh 75 USD giúp kiềm chế kỳ vọng lạm phát, vốn là yếu tố then chốt trong quyết định lãi suất của Fed. Khi áp lực giá giảm, Fed có nhiều dư địa hơn để duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt, hỗ trợ tăng trưởng mà không lo lạm phát vượt tầm kiểm soát.

2. Đồng USD: Chỉ số DXY hiện ở mức 99.726, tăng nhẹ 0.12%. Sự ổn định của giá dầu và giảm căng thẳng địa chính trị làm giảm nhu cầu trú ẩn vào các tài sản an toàn như vàng, trong khi đồng USD được hỗ trợ bởi triển vọng kinh tế Mỹ ít bị tổn thương hơn từ chi phí năng lượng. Điều này giải thích cho biến động ngược chiều giữa DXY và vàng (4330.39 USD, giảm 0.25%).

3. Các cặp tiền chính: EUR/USD giảm nhẹ 0.05% xuống 1.15484, phản ánh sức mạnh tương đối của USD. USD/JPY tăng 0.31% lên 158.254, cho thấy dòng vốn tìm kiếm lợi suất vẫn đổ vào đồng bạc xanh. Nếu căng thẳng với Iran tiếp tục hạ nhiệt, xu hướng này có thể duy trì, với EUR/USD có thể kiểm tra vùng hỗ trợ 1.1500.

Mức độ định giá và phản ứng của thị trường

Thị trường dường như đã định giá một phần khả năng xung đột hạ nhiệt. Giá dầu ổn định trên 75 USD cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn còn, nhưng không còn ở mức đỉnh điểm như hồi tháng 6 khi lệnh ngừng bắn sụp đổ. Tuy nhiên, sự thận trọng vẫn còn đó khi Iran tiếp tục các cuộc tấn công lẻ tẻ vào căn cứ Mỹ và lực lượng Houthi áp đặt phong tỏa với Saudi Arabia.

Đáng chú ý, các cuộc đàm phán do Oman làm trung gian về việc mở lại eo biển Hormuz đang ở giai đoạn cuối. Nếu đạt được thỏa thuận, giá dầu có thể giảm sâu hơn, tạo áp lực giảm lạm phát và củng cố USD. Ngược lại, nếu đàm phán thất bại, giá dầu có thể bật tăng, đẩy vàng lên cao và làm suy yếu USD.

Những gì cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên chú ý đến các tín hiệu từ đàm phán Hormuz, vì đây là biến số quan trọng nhất quyết định hướng đi của giá dầu và các tài sản liên quan. Ngoài ra, dữ liệu tồn kho dầu thô API vào ngày 12/8 sẽ cung cấp thêm thông tin về cung cầu thực tế. Trên mặt trận kinh tế, doanh số bán nhà hiện hữu và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần của Mỹ vào ngày 11/8 sẽ là thước đo sức khỏe kinh tế, ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất và đồng USD. Bất kỳ dấu hiệu nào về việc nới lỏng phong tỏa hay tiến triển ngoại giao đều có thể tạo ra biến động mạnh trên thị trường ngoại hối và hàng hóa.