Canada áp thuế trả đũa tới 50%: Chiến tranh thương mại Bắc Mỹ leo thang và hệ lụy cho thị trường tài chính

Canada đáp trả mạnh tay: Thuế quan tới 50% trên diện rộng

Canada vừa công bố gói thuế trả đũa áp lên hàng hóa Mỹ trị giá gần 28 tỷ CAD (khoảng 20 tỷ USD), với mức thuế cao nhất lên tới 50%. Danh sách khoảng 700 sản phẩm bao gồm thép, nhôm, nội thất, cá ngừ tươi, áo thun cotton, mật ong, mỹ phẩm và nhiều mặt hàng khác. Đáng chú ý, thuế 50% áp lên thép và nhôm – vốn trước đó chỉ chịu mức 25% – cùng nhiều sản phẩm tiêu dùng. Các mức thuế thấp hơn (25% và 15%) áp lên thiết bị gia dụng, sữa, hải sản, xe nâng và máy điều hòa.

Động thái này là phản ứng trực tiếp sau khi Mỹ áp thuế 50% lên hàng loạt hàng hóa Canada vào cuối tuần trước, khiến các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước sụp đổ. Bộ trưởng Tài chính Canada, François-Philippe Champagne, gọi đây là biện pháp "tương xứng và chiến lược", đồng thời công bố gói hỗ trợ 7,5 tỷ CAD cho doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng. Các mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 8/9.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Chiến tranh thương mại Bắc Mỹ leo thang tác động đến thị trường qua ba kênh chính:

1. Chuỗi cung ứng và lạm phát: Thuế quan làm tăng chi phí nhập khẩu, đẩy giá hàng hóa tiêu dùng lên cao. Điều này đặc biệt nhạy cảm với các mặt hàng như thép, nhôm và linh kiện ô tô – vốn được giao dịch xuyên biên giới trong khu vực USMCA. Chi phí tăng sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp và cuối cùng là người tiêu dùng, tạo áp lực lạm phát.

2. Đồng tiền nhạy cảm thương mại: CAD và MXN thường chịu áp lực bán khi căng thẳng thương mại leo thang, do hai nước này phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang Mỹ. Ngược lại, USD có thể được hưởng lợi như một nơi trú ẩn an toàn, dù trong ngắn hạn chỉ số DXY đang đi ngang quanh 98.93.

3. Tâm lý rủi ro: Căng thẳng gia tăng làm giảm khẩu vị rủi ro, gây áp lực lên chứng khoán và các tài sản rủi ro khác. Vàng, hiện ở mức 4.660 USD/oz, có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu trú ẩn an toàn.

Tác động lên đồng tiền và tài sản

• CAD/USD: Cặp tiền này có thể biến động mạnh. Nếu căng thẳng kéo dài, CAD có thể mất giá do lo ngại tăng trưởng kinh tế Canada chậm lại. Tuy nhiên, giá dầu cao (do chuỗi cung ứng bị đe dọa) có thể phần nào hỗ trợ đồng tiền này.
• MXN/USD: Mexico cũng đang trong vòng xoáy khi cử đặc phái viên tới Washington khẩn cấp. Peso có thể chịu áp lực nếu Mỹ áp thuế lên Mexico trong tương lai.
• Vàng: Kim loại quý đang ở vùng cao kỷ lục, và căng thẳng địa chính trị tiếp tục củng cố vai trò trú ẩn an toàn.
• Dầu: Giá dầu có thể tăng do gián đoạn thương mại và chi phí vận chuyển cao hơn.

Mức độ định giá và triển vọng

Thị trường dường như mới phản ánh một phần rủi ro. DXY chỉ giảm nhẹ 0.05%, và EUR/USD tăng nhẹ 0.05%, cho thấy nhà đầu tư chưa vội định giá rủi ro hệ thống. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, đặc biệt là khi Mỹ đe dọa áp thuế 50% lên ô tô Canada từ tháng 1/2027, thị trường có thể phải điều chỉnh mạnh hơn.

Các số liệu kinh tế sắp tới như PCE lõi (dự báo 0.2%) và đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền (dự báo 0.7%) sẽ là thước đo quan trọng cho thấy lạm phát và chi tiêu doanh nghiệp có bị ảnh hưởng hay không. Nếu lạm phát tăng do thuế quan, Fed có thể phải thắt chặt chính sách tiền tệ, gây áp lực lên thị trường chứng khoán và trái phiếu.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên theo dõi sát các diễn biến sau:

• Phản ứng của Tổng thống Trump: Ông chưa lên tiếng về biện pháp trả đũa mới, nhưng loạt bài trên Truth Social cho thấy lập trường cứng rắn. Bất kỳ tuyên bố leo thang nào cũng có thể đẩy thị trường vào trạng thái né tránh rủi ro.
• Khả năng nối lại đàm phán: Mặc dù căng thẳng, một số quan chức vẫn bày tỏ hy vọng. Nếu có dấu hiệu đối thoại, thị trường có thể phản ứng tích cực.
• Số liệu kinh tế Mỹ: Đặc biệt là PCE lõi vào tối nay, sẽ cho thấy lạm phát có bị đẩy lên bởi thuế quan hay không, ảnh hưởng đến quyết định của Fed.
• Biến động của CAD và MXN: Đây là những đồng tiền phản ánh trực tiếp nhất rủi ro thương mại khu vực.