Bessent tuyên bố áp dụng biện pháp 'chưa từng có' với Iran: kịch bản nào cho giá dầu và thị trường tài chính?

Đòn trừng phạt 'chưa từng có' và cuộc chiến eo biển Hormuz

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 13/8 tuyên bố Washington sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt Iran "chưa từng có trong lịch sử cô lập kinh tế một quốc gia", dự kiến công bố chi tiết vào tuần tới. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển dầu của thế giới – leo thang nghiêm trọng. Cùng ngày, Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển, trong khi UAE xác nhận hai tàu của nước này bị tấn công khi đi qua khu vực. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance bày tỏ tin tưởng Mỹ sẽ vượt qua cuộc chiến với Iran, đặc biệt về chương trình hạt nhân và giá nhiên liệu ổn định.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Rủi ro địa chính trị tại Hormuz tác động trực tiếp đến thị trường qua ba kênh chính. Thứ nhất, giá dầu thô: bất kỳ gián đoạn nào tại eo biển này đều đe dọa khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá WTI và Brent tăng mạnh. Thứ hai, tâm lý risk-off: khi căng thẳng leo thang, nhà đầu tư có xu hướng bán tháo tài sản rủi ro (cổ phiếu, tiền tệ hàng hóa) và tìm đến nơi trú ẩn an toàn như USD, JPY, CHF và vàng. Thứ ba, kỳ vọng lạm phát: giá dầu tăng sẽ thổi bùng lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến quyết định của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed.

Phản ứng thị trường hiện tại và mức độ định giá

Tại thời điểm viết bài, giá WTI tăng nhẹ 0,18% lên 81,50 USD/thùng – mức tăng khá khiêm tốn so với mức độ nghiêm trọng của tình hình. Điều này cho thấy thị trường dường như chưa định giá đầy đủ rủi ro gián đoạn nguồn cung. Trên thị trường ngoại hối, DXY giảm nhẹ 0,05% xuống 99,898, EUR/USD tăng 0,07% lên 1,15364, USD/JPY giảm 0,04% còn 159,417. Vàng giảm 0,32% xuống 4.336,17 USD/ounce – phản ứng trái chiều với kỳ vọng thông thường trong môi trường risk-off. Sự trầm lắng này có thể do nhà đầu tư đang chờ đợi thông tin chi tiết về các biện pháp trừng phạt từ Mỹ, hoặc do đồng USD vẫn được hỗ trợ bởi vị thế nơi trú ẩn an toàn.

Kịch bản nào cho giá dầu và tài sản tài chính?

Nếu Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mạnh tay vào tuần tới, giá dầu có thể vượt ngưỡng 85-90 USD/thùng, kéo theo lạm phát kỳ vọng tăng và gây áp lực lên trái phiếu chính phủ. Đồng USD có thể mạnh lên trong ngắn hạn nhờ dòng vốn trú ẩn, nhưng về dài hạn, nếu giá dầu cao làm suy yếu tăng trưởng toàn cầu, USD có thể chịu áp lực. Vàng, bất chấp đà giảm hiện tại, vẫn là kênh phòng thủ hấp dẫn nếu căng thẳng leo thang thành xung đột quân sự trực tiếp. Ngược lại, nếu các biện pháp trừng phạt chỉ mang tính biểu tượng và Iran nhượng bộ, giá dầu có thể điều chỉnh về vùng 78-80 USD, hỗ trợ tâm lý risk-on.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch cần theo dõi sát các thông báo chính thức từ Bộ Tài chính Mỹ trong tuần tới, đặc biệt là phạm vi và mức độ của các biện pháp trừng phạt. Bên cạnh đó, phản ứng của Iran – liệu có trả đũa bằng hành động quân sự hay không – sẽ là yếu tố quyết định. Dữ liệu kinh tế như giá bán buôn Eurozone (công bố lúc 13:00 giờ Việt Nam) và cán cân thương mại cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường trong ngắn hạn. Ngoài ra, biến động của DXY quanh mốc 100 và vàng tại vùng 4.300-4.400 USD/ounce sẽ cho tín hiệu về dòng vốn và mức độ risk-off của thị trường.