Thuế quan Trump tái định hình sản xuất Mỹ: ngành hưởng lợi, ngành chịu thiệt

Thuế quan và bức tranh sản xuất Mỹ: Không phải ai cũng thắng

Chính sách thuế quan của chính quyền Trump, khởi đầu từ năm 2016, đã tạo ra một cuộc tái cơ cấu sản xuất tại Mỹ, nhưng tác động không đồng đều giữa các ngành. Trong khi một số lĩnh vực như đồng, thép hay polysilicon được hưởng lợi rõ rệt nhờ hàng rào thuế quan bảo hộ, thì các ngành khác như ô tô, máy móc, hay hàng tiêu dùng lại đang phải gánh chịu chi phí đầu vào tăng cao và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Số liệu từ Nikkei Asia cho thấy, hoạt động sản xuất tại Mỹ đã tăng, nhưng việc làm trong lĩnh vực này không quay trở lại như kỳ vọng. Điều này cho thấy thuế quan không phải là 'liều thuốc thần' để đưa sản xuất trở lại Mỹ một cách toàn diện.

Điểm sáng: Ngành đồng và vật liệu cơ bản

Revere Copper Products, nhà máy cán đồng lâu đời nhất nước Mỹ, là một ví dụ điển hình. Sau nhiều thập kỷ mất dần thị phần vào tay đồng Trung Quốc giá rẻ, công ty này đã chứng kiến sự đảo chiều ngoạn mục khi thuế quan được áp dụng từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Giá đồng cũng đang ở gần mức cao kỷ lục nhờ nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo (AI) và xe điện, càng củng cố vị thế của các nhà sản xuất trong nước. Tương tự, Mỹ vừa áp thuế 15% lên polysilicon – nguyên liệu chính cho ngành năng lượng mặt trời – trong nỗ lực đối phó với Trung Quốc. Các ngành này được hưởng lợi kép: vừa được bảo hộ, vừa có nhu cầu nội địa mạnh.

Điểm tối: Ô tô, máy móc và chi phí leo thang

Ngược lại, các ngành sử dụng nhiều nguyên vật liệu nhập khẩu như ô tô, máy móc, và điện tử đang chịu áp lực lớn. Thuế quan làm tăng chi phí đầu vào, buộc doanh nghiệp phải tăng giá bán, dẫn đến lạm phát và giảm sức cạnh tranh của hàng Mỹ trên thị trường quốc tế. Hơn nữa, sự không chắc chắn về chính sách thương mại khiến các doanh nghiệp ngần ngại đầu tư dài hạn. Số liệu cho thấy, dù hoạt động sản xuất có tăng, nhưng việc làm trong lĩnh vực này không tăng tương ứng, bởi các nhà máy hiện đại hóa sử dụng nhiều tự động hóa hơn, và một phần sản xuất vẫn được giữ ở nước ngoài để tránh thuế quan.

Ý nghĩa với chính sách tiền tệ và thị trường ngoại hối

Sự phân hóa này có tác động trực tiếp đến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lạm phát do thuế quan có thể buộc Fed duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, gây áp lực lên đồng USD. Hiện tại, chỉ số DXY đang ở mức 99.636, giảm 0.31% trong phiên giao dịch gần nhất, phản ánh kỳ vọng của thị trường về việc Fed sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ. Đồng USD yếu đi có thể hỗ trợ vàng, vốn đang tăng 0.59% lên 4375.58 USD/ounce, và giúp EUR/USD tăng 0.33% lên 1.1567. Tuy nhiên, nếu lạm phát tiếp tục tăng do thuế quan, Fed có thể phải thay đổi lập trường, tạo ra biến động mạnh trên thị trường.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần chú ý đến các dữ liệu kinh tế sắp tới từ Trung Quốc (chỉ số giá nhà, sản lượng công nghiệp, doanh số bán lẻ) vào ngày 17/08, vì chúng có thể ảnh hưởng đến tâm lý rủi ro toàn cầu. Bên cạnh đó, chỉ số sản xuất Empire State của Mỹ cùng ngày sẽ cho biết thêm về sức khỏe ngành sản xuất. Ngoài ra, diễn biến giá đồng và polysilicon sẽ phản ánh rõ nét tác động của thuế quan lên chuỗi cung ứng toàn cầu.