Đồng đỏ không còn chỉ theo chu kỳ Trung Quốc: AI và thuế quan Mỹ tái định hình giá

Giá đồng không còn là câu chuyện riêng của Trung Quốc

Trong hơn một thập kỷ, giá đồng thường được đọc qua lăng kính hoạt động sản xuất và xây dựng của Trung Quốc – nước tiêu thụ khoảng một nửa sản lượng toàn cầu. Nhưng kể từ tháng 2/2025, bức tranh đã thay đổi căn bản. Theo phân tích của đội ngũ Commodity Compass tại Societe Generale, đồng không còn chỉ phản ánh chu kỳ kinh tế Trung Quốc mà còn chịu tác động mạnh từ ba yếu tố mới: nhu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), dòng chảy arbitrage và chính sách thương mại Mỹ.

Sự dịch chuyển này khiến các mô hình phân tích truyền thống – vốn tập trung vào số liệu tồn kho, sản lượng khai thác và PMI – trở nên kém hiệu quả hơn. Nhà giao dịch cần nhận diện rằng giá đồng hiện tại được định hình bởi sự tương tác phức tạp giữa nền tảng cung cầu dài hạn và các dòng vốn tài chính ngắn hạn, vốn có thể tạo ra những biến động vượt xa dự báo thông thường.

Nguồn cung khan hiếm và cuộc đua giành tinh quặng

Về phía cung, thị trường đồng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt công suất mỏ mới kéo dài. Việc khai thác đồng ngày càng khó khăn do chi phí tăng, chất lượng quặng suy giảm và các rào cản pháp lý. Điều này dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà máy luyện kim để giành nguồn tinh quặng (concentrates), khiến phí xử lý (TC/RC) giảm xuống mức rất thấp, thậm chí có thời điểm về âm. Hệ quả là nhiều nhà máy phải cắt giảm công suất, càng làm siết chặt nguồn cung đồng tinh luyện ra thị trường.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu từ các lĩnh vực mới nổi như AI, trung tâm dữ liệu, mở rộng lưới điện và xe điện tiếp tục tăng mạnh. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và năng lượng sạch đòi hỏi lượng đồng khổng lồ – từ hệ thống dây dẫn, thiết bị điện tử đến hạ tầng sạc. Sự kết hợp giữa nguồn cung hạn chế và nhu cầu tăng vọt đã tạo ra một thị trường vật chất thắt chặt hơn, đẩy giá đồng lên mức cao trong lịch sử, dù có những nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Thuế quan và arbitrage: Dòng chảy tồn kho đảo chiều

Yếu tố mới nhất và có lẽ gây nhiễu nhất là chính sách thương mại của Mỹ. Việc áp thuế nhập khẩu đồng – dù là đe dọa hay thực thi – đã tạo ra chênh lệch giá giữa thị trường Mỹ và phần còn lại của thế giới. Các nhà kinh doanh hàng hóa lợi dụng cơ hội arbitrage này để chuyển một lượng lớn tồn kho đồng về Mỹ, nơi giá cao hơn do thuế quan. Kết quả là tồn kho tại các kho giao dịch quốc tế như LME và SHFE giảm mạnh, trong khi tồn kho tại COMEX tăng vọt.

Sự dịch chuyển này không chỉ làm thắt chặt nguồn cung vật chất bên ngoài nước Mỹ mà còn tạo ra sự phân mảnh thị trường. Giá đồng tại Mỹ có thể chênh lệch đáng kể so với giá quốc tế, phản ánh không chỉ chi phí vận chuyển mà còn cả rủi ro chính sách. Các nhà giao dịch theo dõi chặt chẽ số liệu tồn kho COMEX và LME sẽ nhận thấy những biến động bất thường, không còn phản ánh đúng cung cầu thực tế mà bị chi phối bởi các quyết định thuế quan từ Washington.

Tác động đến lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá đồng cao hơn, cùng với các kim loại công nghiệp khác, có thể tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh chi phí năng lượng và vận tải đã tăng. Điều này ảnh hưởng đến quyết định của các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, khi họ phải cân nhắc giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng. Đồng đô la Mỹ, vốn đang ở mức 98.985 theo chỉ số DXY, có thể biến động mạnh nếu dữ liệu lạm phát bất ngờ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, giá đồng tăng thường là tín hiệu tích cực vì các nước này xuất khẩu nhiều tài nguyên. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào đồng không còn đơn giản như trước: nếu giá đồng tăng do thuế quan Mỹ gây ra biến dạng thương mại, lợi ích cho các nước xuất khẩu có thể bị hạn chế. Nhà giao dịch cần phân biệt rõ động lực tăng giá đến từ nhu cầu thực hay từ các yếu tố tài chính, để đánh giá chính xác tác động lên tỷ giá.

Theo dõi gì tiếp theo?

Trong những tuần tới, người giao dịch nên theo dõi sát diễn biến chính sách thương mại của Mỹ – bất kỳ thông báo nào về thuế quan đồng sẽ tạo ra biến động lớn. Bên cạnh đó, các số liệu về tồn kho đồng tại LME và COMEX sẽ cho thấy dòng chảy arbitrage có tiếp tục hay không. Cuối cùng, các báo cáo đầu tư vào AI và trung tâm dữ liệu từ các tập đoàn công nghệ lớn sẽ là chỉ báo quan trọng cho nhu cầu dài hạn. Nếu các yếu tố này tiếp tục diễn biến theo hướng hiện tại, giá đồng có thể duy trì xu hướng tăng, nhưng với biên độ dao động rộng hơn, đòi hỏi nhà giao dịch phải linh hoạt trong chiến lược quản trị rủi ro.