Nomura bác bỏ học thuyết 'Tina': đà tăng do AI che giấu điểm yếu của Mỹ, rủi ro điều chỉnh mạnh có thể kéo đồng USD suy yếu

Khi 'Tina' không còn là chân lý

Báo cáo mới của Nomura đã đặt câu hỏi về học thuyết 'Tina' – viết tắt của 'There Is No Alternative' (không có lựa chọn thay thế) – vốn là nền tảng cho niềm tin rằng tài sản Mỹ luôn là điểm đến an toàn nhất cho dòng vốn toàn cầu. Theo Nomura, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang che giấu những điểm yếu cơ cấu của nền kinh tế Mỹ, và một sự điều chỉnh của thị trường chứng khoán có thể kéo theo sự suy yếu của đồng USD.

Điểm mấu chốt trong lập luận của Nomura nằm ở sự mất cân bằng tài chính ngày càng lớn của Mỹ. Số liệu từ ngân hàng đầu tư Nhật Bản cho thấy nợ phải trả theo vị thế đầu tư quốc tế ròng (NIIP) của Mỹ đã lên tới 21,9 nghìn tỷ USD vào năm 2025, tương đương 71% GDP. Đáng chú ý hơn, tỷ lệ nợ NIIP của Mỹ so với tổng tài sản của tất cả các nước chủ nợ ròng đã chạm mức 80%. Nghĩa là, phần lớn của cải mà các quốc gia khác tích lũy được đang nằm trong tay người Mỹ dưới dạng nghĩa vụ nợ.

Sự tập trung rủi ro vào tài sản USD

Không chỉ dừng ở nợ chính phủ, danh mục nợ phải trả của Mỹ (portfolio liabilities) – bao gồm cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và nợ chính phủ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ – đã tăng gấp bốn lần kể từ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu, từ 9,2 nghìn tỷ USD lên 37,4 nghìn tỷ USD vào tháng 3/2026. Điều này cho thấy dòng vốn toàn cầu đã đổ dồn vào thị trường Mỹ một cách ồ ạt, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất cao và sự bùng nổ của các cổ phiếu công nghệ liên quan đến AI.

Nomura cảnh báo rằng sự tập trung này tạo ra rủi ro hệ thống: nếu đà tăng của chứng khoán Mỹ – vốn được dẫn dắt bởi một nhóm cổ phiếu AI – bị đảo chiều, các nhà đầu tư nước ngoài có thể đồng loạt giảm tỷ trọng tài sản USD. Điều này không chỉ gây áp lực lên thị trường chứng khoán Mỹ mà còn có thể làm suy yếu đồng bạc xanh trên diện rộng.

Ý nghĩa với chính sách tiền tệ và thị trường ngoại hối

Bối cảnh vĩ mô hiện tại cho thấy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đối mặt với bài toán khó: vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa phải hỗ trợ tăng trưởng trong khi nền kinh tế có dấu hiệu chững lại. Thị trường lao động Mỹ đang yếu đi rõ rệt – bảng lương phi nông nghiệp tháng trước giảm 23 nghìn việc làm, và dự báo cho tháng 8 chỉ phục hồi nhẹ với 56 nghìn việc làm mới. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức 4,1%, nhưng nếu số liệu NFP công bố vào tối nay (giờ Việt Nam) tiếp tục thấp hơn dự kiến, thị trường sẽ càng đặt cược vào khả năng Fed phải nới lỏng chính sách sớm hơn.

Trên thị trường ngoại hối, đồng USD đang ở mức 99,026 điểm trên chỉ số DXY, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Nếu cảnh báo của Nomura trở thành hiện thực, USD có thể mất giá đáng kể so với các đồng tiền chính như EUR, JPY. Đáng chú ý, USD/JPY đang giao dịch quanh 156,33 – mức cao, nhưng nếu dòng vốn chảy khỏi Mỹ, đồng yên có thể được hưởng lợi nhờ vị thế là nơi trú ẩn an toàn truyền thống.

Những gì nhà giao dịch cần theo dõi

Bài học từ báo cáo của Nomura là không nên quá tự tin vào sức mạnh của đồng USD chỉ vì đà tăng của chứng khoán Mỹ. Các nhà giao dịch nên chú ý đến những tín hiệu sau:

• Số liệu việc làm Mỹ (NFP) công bố lúc 19:30 tối nay: nếu yếu hơn dự báo 56K, khả năng Fed cắt giảm lãi suất tăng lên, gây áp lực lên USD.
• Diễn biến của nhóm cổ phiếu AI: bất kỳ dấu hiệu điều chỉnh nào cũng có thể kích hoạt làn sóng bán tháo tài sản Mỹ.
• Dòng vốn vào trái phiếu chính phủ Mỹ: nếu lợi suất tăng vọt do lo ngại rủi ro, đó là dấu hiệu của sự mất niềm tin.
• Các mốc kỹ thuật: chỉ số DXY cần giữ trên 98,5 để duy trì xu hướng tăng; nếu phá vỡ ngưỡng này, USD có thể lao dốc về vùng 97. Với EUR/USD, mức kháng cự quan trọng là 1,17 – nếu vượt qua, cặp tiền có thể tăng tiếp.

Tóm lại, rủi ro mà Nomura chỉ ra là có cơ sở, và thị trường có thể đang định giá quá lạc quan vào tài sản Mỹ. Nhà giao dịch cần thận trọng, theo dõi sát các số liệu vĩ mô và dòng vốn để điều chỉnh chiến lược phù hợp.