Nga đối mặt thâm hụt ngân sách và áp lực từ Ukraine: nguồn thu dầu mỏ có đủ cứu nền kinh tế?

Nga đối mặt thâm hụt ngân sách và áp lực từ Ukraine: nguồn thu dầu mỏ có đủ cứu nền kinh tế?

Bốn năm sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ, nền kinh tế Nga vẫn trụ vững hơn nhiều dự báo ban đầu của phương Tây. Tuy nhiên, những dấu hiệu nứt vỡ đang ngày càng rõ ràng: tăng trưởng được dự báo sẽ chậm lại mức yếu nhất kể từ năm 2022, thâm hụt ngân sách nới rộng, và các cuộc tấn công của Ukraine đang vươn tới sâu hơn vào nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, nguồn thu từ dầu mỏ – vốn được hưởng lợi từ xung đột Trung Đông – liệu có đủ để vá lỗ hổng tài khóa?

Sức ép từ chiến tranh và thâm hụt ngân sách

Theo báo cáo mới nhất, tăng trưởng kinh tế Nga dự kiến sẽ giảm tốc đáng kể trong năm nay, đánh dấu mức thấp nhất kể từ năm 2022. Nguyên nhân chính đến từ chi phí quân sự leo thang, trong khi các lệnh trừng phạt của phương Tây tiếp tục bóp nghẹt khả năng tiếp cận công nghệ và vốn. Thâm hụt ngân sách liên bang đã nới rộng do chi tiêu quốc phòng tăng vọt, trong khi nguồn thu từ thuế và năng lượng không theo kịp tốc độ chi tiêu.

Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã gây thiệt hại đáng kể, buộc Moscow phải tăng cường chi phí sửa chữa và tái thiết. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng dầu mà còn tạo thêm gánh nặng lên ngân sách vốn đã căng thẳng.

Nguồn thu từ dầu mỏ: con dao hai lưỡi

Moscow vẫn còn hơn 300 tỷ USD dự trữ có thể tiếp cận, một khoản đệm tài chính đáng kể. Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran đã vô tình mang lại một khoản lợi nhuận bất ngờ cho Nga khi giá năng lượng tăng cao, giúp cải thiện nguồn thu xuất khẩu. Tuy nhiên, sự phụ thuộc này cũng là điểm yếu: giá dầu biến động mạnh có thể khiến kế hoạch ngân sách của Nga chệch hướng.

Trước tình hình đó, Mỹ đã có động thái siết chặt hơn nữa. Thượng viện Mỹ đã thông qua việc áp thuế lên tới 100% đối với các quốc gia mua năng lượng từ Nga. Động thái này nhằm cắt đứt nguồn thu của Moscow, nhưng cũng có thể gây ra những hệ lụy phức tạp trên thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu có thể tăng cao hơn nữa trong ngắn hạn.

Tác động lên thị trường ngoại hối và định hướng chính sách

Những diễn biến này có ảnh hưởng gián tiếp đến thị trường ngoại hối, đặc biệt là các đồng tiền liên quan đến năng lượng và rủi ro địa chính trị. Đồng rúp Nga có thể chịu áp lực nếu thâm hụt ngân sách tiếp tục nới rộng và các lệnh trừng phạt mới được thực thi. Trong khi đó, đồng USD – vốn được coi là nơi trú ẩn an toàn – có thể hưởng lợi từ sự bất ổn gia tăng, mặc dù chỉ số DXY hiện đang quanh mốc 99.96, cho thấy xu hướng yếu đi trong trung hạn.

Đối với các ngân hàng trung ương, bài toán lạm phát vẫn là ưu tiên hàng đầu. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng do căng thẳng địa chính trị, áp lực lạm phát có thể lan rộng, buộc Fed và ECB phải duy trì lãi suất cao hơn lâu hơn. Điều này sẽ ảnh hưởng đến tỷ giá EUR/USD (hiện ở mức 1.1529) và các cặp tiền chính khác.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Các nhà giao dịch nên chú ý đến diễn biến giá dầu, vì đây là biến số quan trọng nhất đối với nền kinh tế Nga và cũng là yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát toàn cầu. Bên cạnh đó, các số liệu kinh tế sắp công bố như cán cân thương mại và giá bán buôn của Khu vực đồng euro vào hôm nay (14/08) sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe kinh tế châu Âu, từ đó tác động đến chính sách tiền tệ của ECB và biến động của đồng euro.

Ngoài ra, cần theo dõi phản ứng của Nga trước các lệnh trừng phạt mới của Mỹ. Nếu Moscow tìm cách lách trừng phạt bằng cách tăng chiết khấu dầu hoặc chuyển hướng xuất khẩu sang châu Á, điều này có thể làm thay đổi cán cân cung cầu năng lượng và tạo ra những biến động khó lường trên thị trường.