Lợi suất trái phiếu Mỹ leo lên vùng đỉnh 2023: vì sao thị trường trái phiếu đang 'siết ốc' và tác động lan tỏa tới chứng khoán, vàng và ngoại hối

Lợi suất trái phiếu Mỹ chạm đỉnh 2023: câu chuyện không chỉ của Fed

Phiên giao dịch đầu tuần (08/09/2026) chứng kiến lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm một lần nữa chạm mốc 4,80% – vùng đỉnh lần cuối xuất hiện vào năm 2023. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng tiến sát 5,30%. Không chỉ riêng Mỹ, lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm đã lên 3,39% – cao nhất kể từ 2011; Nhật Bản và Anh cũng ghi nhận mức lợi suất nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Điều này cho thấy áp lực tăng chi phí vay là câu chuyện toàn cầu, không đơn thuần do hành động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Nguyên nhân sâu xa đến từ sự kết hợp giữa rủi ro tài khóa và lạm phát. Các chính phủ lớn đang phải đối mặt với gánh nặng nợ ngày càng tăng, trong khi giá dầu leo thang trở lại đẩy lạm phát lên cao. Thị trường trái phiếu đang phản ứng bằng cách đòi hỏi mức bù rủi ro kỳ hạn (term premium) cao hơn – một yếu tố mà ngay cả các ngân hàng trung ương cũng khó kiểm soát.

Cơ chế lan tỏa: Lợi suất cao 'siết' định giá chứng khoán và vàng

Lợi suất trái phiếu tăng làm tăng chi phí chiết khấu dòng tiền tương lai, gây áp lực lên các tài sản rủi ro, đặc biệt là cổ phiếu tăng trưởng và công nghệ. Chỉ số S&P 500 tương lai giảm 0,4%, Dow Jones giảm 0,9%, Nasdaq giảm 0,2% trong phiên đầu tuần. Khi lợi suất 10 năm tiến gần mốc tâm lý 5%, nhà đầu tư bắt đầu so sánh giữa lợi nhuận từ trái phiếu với mức định giá cổ phiếu đang ở vùng cao. Nếu lợi suất tiếp tục leo thang mà tăng trưởng kinh tế không cải thiện, thị trường chứng khoán sẽ càng khó duy trì định giá hiện tại.

Vàng cũng chịu áp lực từ lợi suất thực tăng, khi chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lời như vàng trở nên đắt đỏ hơn. Tuy nhiên, vàng vẫn trụ vững nhờ chính những yếu tố thúc đẩy lợi suất tăng: lo ngại lạm phát, căng thẳng địa chính trị, và đặc biệt là mối lo về tính bền vững của nợ công. Giá vàng hiện quanh mốc 4.400 USD/oz, cho thấy vai trò trú ẩn an toàn vẫn được duy trì.

Tác động tới ngoại hối: Đồng USD mạnh lên, JPY và EUR chịu áp lực

Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng làm gia tăng sức hấp dẫn của đồng USD, đẩy chỉ số DXY lên vùng 98,9. Tuy nhiên, biến động trong phiên khá hẹp khi thị trường chờ đợi dữ liệu CPI Mỹ (công bố thứ Sáu) và các cuộc họp của ECB, Fed, BoJ trong tuần.

Đồng yên Nhật (JPY) giảm nhẹ xuống 153,9 USD/JPY, khi lợi suất trái phiếu Nhật vẫn neo ở mức thấp hơn nhiều so với Mỹ, khiến đồng tiền này tiếp tục bị bán ra. EUR/USD quanh 1,1615, phản ánh tâm lý thận trọng trước cuộc họp ECB và số liệu cán cân thương mại khu vực đồng euro công bố trong ngày.

Điểm đáng chú ý là lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng đồng loạt, nhưng mức độ khác nhau giữa các nước sẽ quyết định xu hướng tỷ giá. Nếu lợi suất Mỹ tăng nhanh hơn các nước khác, USD sẽ tiếp tục được hỗ trợ.

Bài học cho nhà giao dịch: Theo dõi gì tiếp theo?

Thông điệp lớn nhất từ thị trường trái phiếu là mức lãi suất chính sách của Fed có thể không còn là biến số quan trọng nhất. Thay vào đó, nơi nhà đầu tư sẵn sàng tài trợ cho chính phủ trong 10 hay 30 năm sẽ định hình điều kiện tài chính toàn cầu. Nếu lợi suất dài hạn tiếp tục tiến về 5% và vượt qua, thị trường trái phiếu sẽ tự động thắt chặt điều kiện tài chính, buộc mọi tài sản khác phải điều chỉnh.

Trong tuần này, nhà giao dịch cần đặc biệt theo dõi: dữ liệu CPI Mỹ (thứ Sáu), cuộc họp của ECB, Fed và BoJ, cùng diễn biến giá dầu – yếu tố có thể đẩy lạm phát lên cao hơn. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy lợi suất 10 năm Mỹ vượt mốc 5% sẽ là tín hiệu quan trọng cho thị trường chứng khoán, vàng và ngoại hối.