Saudi tạm dừng vận hành cơ sở năng lượng: Giá dầu tiến sát 100 USD, rủi ro nguồn cung dâng cao

Giá dầu tiến sát mốc tâm lý 100 USD

Sáng 8/9 (giờ châu Á), giá dầu Brent giao dịch quanh 98,7 USD/thùng, trong khi WTI vượt 94 USD, tăng gần 3% so với phiên trước. Đà tăng được thổi bùng sau khi Saudi Arabia xác nhận các cơ sở năng lượng ở khu vực phía nam giáp Yemen bị tấn công, buộc nước này phải tạm dừng một số hoạt động để xử lý sự cố. Đây là lần leo thang mới nhất trong chuỗi căng thẳng kéo dài hơn sáu tháng giữa Mỹ và Iran, với sự tham gia của lực lượng Houthi ở Yemen.

Việc giá dầu tiến sát mốc 100 USD không chỉ phản ánh rủi ro gián đoạn nguồn cung trực tiếp mà còn cho thấy thị trường đang định giá ngày càng rõ khả năng xung đột lan rộng, ảnh hưởng đến các tuyến vận chuyển dầu quan trọng. Saudi Arabia đã phải chuyển hướng một phần dầu xuất khẩu sang phía tây để tránh eo biển Hormuz, nơi từng là điểm nghẽn chiến lược. Động thái này làm tăng chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển, góp phần siết chặt thị trường vật chất.

Tác động lên nguồn cung và cơ sở hạ tầng trọng yếu

Các cuộc tấn công nhắm vào nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco, công suất 400.000 thùng/ngày, đã diễn ra nhiều lần kể từ tháng 7. Vụ mới nhất hôm 7/9 tiếp tục đe dọa trung tâm lọc dầu lớn bên bờ Biển Đỏ. Dù Saudi Arabia chưa công bố chi tiết thiệt hại, việc phải tạm dừng vận hành tại một số cơ sở cho thấy mức độ ảnh hưởng không nhỏ. Các đội kỹ thuật đang khống chế hỏa hoạn và đánh giá thiệt hại, nhưng quá trình khôi phục có thể mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần nếu hạ tầng bị hư hại nghiêm trọng.

Điều đáng lo ngại hơn là chuỗi cung ứng toàn cầu đang phải đối mặt với nhiều điểm nghẽn cùng lúc. Việc Saudi Arabia phải điều chuyển dầu sang hướng tây làm tăng áp lực lên các tuyến đường biển khác, trong khi các cuộc tấn công của Houthi vào Biển Đỏ và Bab el-Mandeb đe dọa an ninh hàng hải. Nếu tình trạng này kéo dài, chi phí bảo hiểm và vận tải sẽ tăng, đẩy giá dầu nhập khẩu tại châu Á và châu Âu lên cao hơn nữa.

Kỳ vọng hòa bình tiêu tan, rủi ro địa chính trị bao trùm

Thị trường từng nuôi hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng những lời đe dọa qua lại gần đây đã dập tắt hoàn toàn kỳ vọng đó. Việc Iran và các đồng minh tiếp tục nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia cho thấy xung đột khó có thể sớm hạ nhiệt. Ngược lại, nguy cơ leo thang thành chiến tranh khu vực ngày càng hiện hữu, khiến các nhà giao dịch phải định giá thêm phần bù rủi ro địa chính trị vào giá dầu.

Saudi Arabia vốn là nước sản xuất dầu lớn nhất OPEC, bất kỳ sự gián đoạn nào từ nước này cũng có tác động lan tỏa toàn cầu. Nếu các cuộc tấn công tiếp diễn và buộc Saudi phải cắt giảm sản lượng đáng kể, thị trường sẽ mất đi một lượng cung lớn trong bối cảnh nguồn cung dự phòng toàn cầu đang mỏng. Điều này có thể đẩy giá dầu vượt xa mốc 100 USD, kéo theo áp lực lạm phát và ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Hệ quả đối với lạm phát và các đồng tiền hàng hóa

Giá dầu cao hơn sẽ làm tăng chi phí năng lượng và nguyên liệu đầu vào, gây áp lực lên lạm phát tại nhiều quốc gia. Các ngân hàng trung ương, vốn đang tìm cách kiểm soát lạm phát, có thể buộc phải duy trì lãi suất cao lâu hơn, ảnh hưởng đến tăng trưởng và thị trường tài chính. Điều này đặc biệt rõ rệt ở Mỹ, nơi chỉ số PPI sắp công bố (dự báo 0,4%) có thể phản ánh áp lực giá tăng từ năng lượng.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, giá dầu tăng thường là yếu tố hỗ trợ tích cực. Tuy nhiên, mức độ hỗ trợ phụ thuộc vào cán cân thương mại và mức độ phụ thuộc vào dầu mỏ của từng nước. Đồng CAD có thể được hưởng lợi từ giá dầu cao nhờ xuất khẩu năng lượng của Canada, trong khi NOK cũng có triển vọng tích cực. Ngược lại, AUD có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực nếu giá dầu cao làm chậm tăng trưởng toàn cầu và ảnh hưởng đến nhu cầu hàng hóa của Australia.

Theo dõi sát diễn biến tồn kho và dữ liệu kinh tế Mỹ

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị bao trùm, giới giao dịch sẽ đặc biệt chú ý đến dữ liệu tồn kho dầu thô của Mỹ do API công bố vào tối 9/9 (giờ Việt Nam). Nếu tồn kho giảm mạnh, giá dầu có thể tiếp tục được hỗ trợ. Ngược lại, nếu tồn kho tăng, thị trường có thể điều chỉnh nhẹ nhưng xu hướng tăng vẫn còn nguyên.

Ngoài ra, chỉ số PPI tháng 8 của Mỹ sẽ được công bố vào ngày 10/9, với dự báo tăng 0,4% so với tháng trước. Một con số cao hơn dự kiến có thể củng cố lo ngại lạm phát, ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed và qua đó tác động đến đồng USD và các thị trường hàng hóa. Nhà giao dịch cần theo dõi sát các sự kiện này để điều chỉnh vị thế phù hợp.