Lebanon rơi vào suy thoái kép: chiến tranh và lạm phát bào mòn phục hồi, bài toán tái thiết sau xung đột

Từ phục hồi ngắn ngủi đến suy thoái sâu

Báo cáo Lebanon Economic Monitor mùa hè 2026 của World Bank đã vẽ nên bức tranh ảm đạm: nền kinh tế Lebanon dự kiến co lại 6,4% trong năm 2026. Con số này đảo ngược hoàn toàn mức tăng trưởng 4,2% của năm 2025 – mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2019. Nguyên nhân chính là cuộc xung đột leo thang từ tháng 3/2026, khiến du lịch sụp đổ, chuỗi cung ứng đứt gãy, và làn sóng di dời kéo dài.

Điều đáng chú ý là Lebanon bước vào năm 2026 với nền tảng tương đối tích cực. Tăng trưởng 4,2% năm 2025 cho thấy nền kinh tế đã có dấu hiệu hồi phục sau khủng hoảng. Tuy nhiên, xung đột đã chặn đứng đà phục hồi này, biến nó thành một cuộc suy thoái kép: vừa do chiến tranh, vừa do lạm phát.

Lạm phát quay trở lại, sức ép lên tiền tệ

World Bank dự báo lạm phát của Lebanon sẽ tăng lên 17,5% trong năm 2026. Nguyên nhân đến từ gián đoạn nguồn cung, chi phí vận chuyển tăng cao và giá nhiên liệu biến động. Điều này đặc biệt nghiêm trọng với một quốc gia vốn đã từng trải qua siêu lạm phát và mất giá tiền tệ trầm trọng.

Đồng bảng Lebanon (LBP) vốn đã bị neo giá ở mức 89.500 LBP/USD từ năm 2023, nhưng thị trường chợ đen luôn có mức giá khác. Với lạm phát tăng trở lại, áp lực lên tỷ giá hối đoái chính thức sẽ gia tăng, buộc ngân hàng trung ương phải cân nhắc giữa việc bảo vệ dự trữ ngoại hối hay để tiền tệ trượt giá.

Chính sách tiền tệ và cải cách: giữa lý thuyết và thực tế

Quốc hội Lebanon vừa thông qua các sửa đổi quan trọng đối với luật giải quyết ngân hàng, nhằm tái cơ cấu các tổ chức tài chính yếu kém. IMF hoan nghênh bước đi này, coi đó là tín hiệu cam kết cải cách. Tuy nhiên, việc thực thi mới là thách thức lớn.

Bà Dahlia Khalifa, Giám đốc khu vực Trung Đông của World Bank, nhấn mạnh rằng tiến bộ trong cải cách ngân hàng và quản lý tài khóa là chìa khóa để khôi phục niềm tin và huy động vốn tái thiết. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu các cải cách này có đủ nhanh để ngăn chặn suy thoái sâu hơn?

IMF dự kiến nối lại các cuộc họp kỹ thuật tại Beirut vào tháng tới, cho thấy các cuộc đàm phán về gói cứu trợ chính thức vẫn đang tiếp tục. Tuy nhiên, như cựu Bộ trưởng Kinh tế Alain Hakim nhận định, sự ổn định kinh tế không chỉ phụ thuộc vào yếu tố kinh tế mà còn bị chi phối bởi chính trị và an ninh.

Tác động lên thị trường ngoại hối

Đối với các nhà giao dịch, Lebanon không phải là một đồng tiền chính trong danh mục theo dõi hàng ngày, nhưng diễn biến này có ý nghĩa gián tiếp. Sự bất ổn ở Trung Đông thường đẩy dòng vốn tìm đến nơi trú ẩn an toàn như USD, CHF hay vàng. Vàng hiện đang giao dịch quanh mức 4.608 USD/ounce, tăng gần 2% trong phiên, phản ánh tâm lý ngại rủi ro.

Đồng USD trong chỉ số DXY đang ở mức 98,8, tương đối ổn định, nhưng nếu căng thẳng leo thang, đồng bạc xanh có thể được hưởng lợi từ dòng vốn trú ẩn. Ngược lại, các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như AUD, NZD hay các đồng tiền mới nổi có thể chịu áp lực.

Theo dõi tiếp điều gì?

Nhà giao dịch nên chú ý đến tiến trình đàm phán giữa Lebanon và IMF, cũng như các dấu hiệu hạ nhiệt hoặc leo thang xung đột. Bên cạnh đó, các chỉ số kinh tế Mỹ như Chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago (công bố ngày 24/8) và bài phát biểu của Barkin (25/8) có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất, từ đó tác động đến USD. Sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị và chính sách tiền tệ của Fed sẽ là yếu tố quyết định xu hướng của các cặp tiền chính trong ngắn hạn.