Kế hoạch cắt giảm thuế thực phẩm của Takaichi: liệu có đẩy Nhật Bản vào bẫy lạm phát và thâm hụt ngân sách?

Cú hích chính trị và bài toán ngân sách

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đang tiến gần hơn tới cam kết cắt giảm thuế tiêu thụ đối với thực phẩm - một chính sách mà bà theo đuổi từ lâu. Tuy nhiên, giới kinh tế đánh giá đây là một phản ứng kém hiệu quả trước lạm phát, đồng thời đẩy chính phủ vào thế đi trên dây trong cân đối ngân sách. Câu hỏi đặt ra là liệu chính sách này có lặp lại cú sốc Truss tại Anh, khi thị trường trái phiếu phản ứng tiêu cực với kế hoạch tài khóa thiếu bền vững.

Chi tiết kế hoạch và áp lực tài khóa

Theo Nikkei Asia, việc cắt giảm thuế tiêu thụ thực phẩm sẽ tạo ra khoảng trống ngân sách lên tới 30 tỷ USD mỗi năm. Để bù đắp, chính phủ sẽ phải dựa vào tăng trưởng lạm phát để tăng thu thuế, một chiến lược rủi ro. Nếu lạm phát không đạt mục tiêu hoặc tăng trưởng chậm lại, thâm hụt ngân sách sẽ phình to, gây áp lực lên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB). Điều này đặc biệt nhạy cảm khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã có động thái bình thường hóa chính sách tiền tệ, và lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đang ở mức cao nhất trong nhiều năm.

Phản ứng của thị trường và rủi ro lạm phát

Thị trường đã phản ứng thận trọng trước thông tin này. USD/JPY tăng nhẹ 0,12% lên quanh mức 159,63, cho thấy đồng yên vẫn chịu áp lực do lo ngại về chính sách tài khóa mở rộng. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát diễn biến này, bởi nếu Nhật Bản rơi vào tình trạng thâm hụt ngân sách trầm trọng, BOJ có thể buộc phải duy trì chính sách nới lỏng lâu hơn, làm suy yếu đồng yên và đẩy lạm phát nhập khẩu tăng cao. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn: cắt giảm thuế để giảm giá thực phẩm, nhưng lại làm tăng áp lực lạm phát thông qua tỷ giá hối đoái.

Tác động lên các đồng tiền chính

Đối với các nhà giao dịch, diễn biến này có thể ảnh hưởng đến cặp USD/JPY và cả EUR/JPY. Nếu kế hoạch cắt giảm thuế bị trì hoãn hoặc gặp phản đối từ các bộ trưởng tài chính, đồng yên có thể phục hồi nhẹ. Ngược lại, nếu chính sách được thông qua mà không có biện pháp bù đắp rõ ràng, đồng yên có thể tiếp tục suy yếu, kéo theo lạm phát tăng và buộc BOJ phải cân nhắc tăng lãi suất sớm hơn dự kiến. Các nhà đầu tư cũng cần theo dõi chỉ số DXY và vàng, vốn đang phản ứng với kỳ vọng lãi suất toàn cầu.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung vào các cuộc họp của đảng Dân chủ Tự do (LDP) và phản ứng từ Bộ Tài chính. Ngoài ra, các số liệu kinh tế Mỹ như giấy phép xây dựng và nhà khởi công công bố hôm nay (dự báo 1,35 triệu so với 1,427 triệu trước đó) có thể tác động đến đồng USD. Nếu dữ liệu yếu, đồng bạc xanh có thể suy yếu, tạo cơ hội cho đồng yên phục hồi. Nhà giao dịch nên theo dõi sát diễn biến lợi suất JGB và các tuyên bố từ BOJ để đánh giá rủi ro tài khóa.